Хятадын шүүх Гао Жэньд улсын баатрууд, мучидыг гүтгэсэн гэх хэрэгт дээд ялыг оноов

АНУ-ын Нью-Йорк хотод амьдардаг 70 настай эсэргүүцэгч уран бүтээлч Гао Жэнд Хятадын шүүх “улсын баатрууд, мучидыг гүтгэсэн” гэх хэрэгт дээд ялыг оноож, гурван жилээр хорих шийдвэр гаргалаа. Түүний эхнэр Жао Ялян Лхагва гарагт Хэбэй мужийн Саньхэ хотын Ардын шүүх шийтгэх тогтоол гаргасныг Reuters-т ярьжээ. Гао Жэн 2024 оны наймдугаар сард Хятадад зорчих үеэрээ саатуулагдсан гэж эх сурвалжууд мэдээлсэн байна.

Энэхүү хэрэг нь 2018 онд хүчин төгөлдөр болсон, 2021 онд чангатгасан “Улсын баатрууд ба мучидыг хамгаалах” хуулийн хүрээнд шийдвэрлэгдсэнээрээ анхаарал татаж байна. Reuters-ын өмнөх мэдээллээр 2005-2009 онд хийсэн бүтээлүүдийг дээрх хуулиар буруутгасан гэж дурдсан. Гао Жэн, түүний дүү Гао Цян хоёр Мао Зэдунтай холбоотой, 1966-1976 оны Соёлын хувьсгалыг шүүмжилсэн баримлуудаараа танигдсан уран бүтээлчдийн нэг юм.

Жао Яляны мэдээлснээр нөхөр нь хууль ёсны хамгаалалтаар дамжуулан давж заалдахаар төлөвлөж байна. Тэрээр Reuters-т “Бид ихэд уурлаж байна” гэж хэлээд, “Шийдвэрийг сонссоноос хойш өөртөө ер ороогүй... үнэхээр сүйрмээр” хэмээн ярьжээ. Шүүхийн явцын тухайд, барууны хэд хэдэн дипломатыг хуралд оруулаагүй бөгөөд шүүх хурал нэг өдөр, хаалттай болсон гэж Жао Ялян хэлсэн байна.

Мөн Жао Яляны хэлснээр өөрөө болон АНУ-ын иргэн хүү нь Гао Жэн саатуулагдсанаас хойш хоёр жилийн турш Хятадаас гарахыг хориглуулсан аж. Энэ нь зөвхөн яллагдагчийн эрхийн асуудлаас гадна түүний гэр бүлийн хөдөлгөөн, өдөр тутмын амьдралд шууд нөлөөлж буйг харуулж байна. Ийм нөхцөл байдал нь олон улсын ажиглагчдын хувьд шүүхийн ил тод байдал, процессын баталгааны талаар дахин асуулт тавих шалтгаан болж байна.

Chinese Human Rights Defenders байгууллагын судлаач Шэйн И шүүхийн шийдвэрийг шүүмжилж, Гао Жэнийг нэн даруй суллахыг уриаллаа. Тэрээр “Шүүх түүнийг 2005 онд хийсэн бүтээлийн төлөө гурван жилээр яллалаа, тэр үед бүр уг хууль байгаагүй” гэж мэдэгдсэн байна. Мөн “Гао Жэний эрхийг хүндэтгэсэн цорын ганц шийдэл нь түүнийг нэн даруй, ямар нэг нөхцөлгүй суллах” явдал гэжээ.

Шэйн И-ийн хэлснээр “Хуулийг буцаан хэрэглэж, хаалттай шүүх хурал хийж, бүр өөрийн гэр бүлийг нь ч оруулаагүй нь хууль ёсны процесс хэр сул байгааг харууллаа” гэж онцолсон байна. Гао Жэн давж заалдахаар төлөвлөж буй нөхцөлд уг шийдвэрийн үргэлжлэл нь үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх, шүүхийн ил тод байдлын талаархи маргааныг дахин өдөөх төлөвтэй байна. Одоогоор Хэбэй мужийн Саньхэ хотын Ардын шүүхийн тогтоол хүчин төгөлдөр хэвээр байгаа бөгөөд гэр бүлийнхэн нь давж заалдах үйл явцад анхаарлаа төвлөрүүлж байна.