Хятадын түүхий нефтийн импорт долдугаар сард өссөн ч Хормузын хоолой дахин хаагдаж сэргэлт богино байж мэднэ

Хятадын түүхий нефтийн импорт долдугаар сард сэргэсэн ч Хормузын хоолой дахин хаагдсанаар нийлүүлэлтийн эрсдэл дахин хурцдаж байна. Албан ёсны гаалийн мэдээллээр импорт өмнөх оноос 24 хувиар буурсан нь зургаадугаар сарын 41 хувийн уналтаас агшсан үзүүлэлт болов. Гэхдээ тээвэрлэлтийн саад үргэлжилбэл энэ сэргэлт богино настай байх магадлалтай гэж зах зээлийн ажиглагчид болгоомжилж байна.

Сүүлийн саруудын хэлбэлзэл илүү тод харагдаж байгаа нь суурь түвшин аль хэдийн суларсантай холбоотой. Wind Information-ийн тооцоогоор зургадугаар сард импорт ойролцоогоор 29.3 сая тонн болж, 2016 оны аравдугаар сараас хойших хамгийн доод түвшинд хүрсэн. Ийм дор төвшнөөс эргэн өсөхөд статистикийн “суурийн нөлөө” хүчтэй тусдаг ч физик нийлүүлэлтийн урсгал тасалдах нь гол эрсдэл хэвээр байна.

Хормузын хоолойгоор дамжих хөдөлгөөн дахин хумигдсан нь энэ удаагийн тод дохио болж байна. Kpler-ын хөлөг онгоц хянах мэдээллээр лхагва гаригт хоолойгоор хоёрхон хөлөг нэвтэрч, өмнөх өдрийн наймаас буурсан байна. Харьцуулбал, дайны өмнөх суурь түвшинд Хормузын хоолойгоор өдөрт ойролцоогоор 130-140 удаагийн нэвтрэлт бүртгэгддэг байв. Урсгал ийн огцом агших нь Хятадын үйлдвэрүүдийн ойрын нийлүүлэлт, тээвэрлэлтийн хугацаанд шууд дарамт үүсгэнэ.

Нийлүүлэлтийн талд түр зуурын “амьсгаа авах” оролдлого өмнө нь гарч байсан ч тогтвортой болж чадсангүй. Зургадугаар сарын дунд үеийн АНУ-Ираны санамж бичиг арилжааны хөдөлгөөнийг түр сэргээсэн ч долдугаар сарын эхээр тохиролцоо нурж, дахин довтолгоо гарсан. Capital Economics-ийн Хятадын эдийн засгийн албаны дарга Жулиан Эванс-Притчард “Хоёрдугаар улирлын төгсгөлд Хормузын хоолой богино хугацаанд нээгдсэн нь импортын өсөлтийг дэмжсэн” гэж хэлэв. Гэвч богино хугацааны нээлтүүд давтагдан хаагдсаар байвал импортын өсөлт сар дамнан тогтох нь эргэлзээтэй байна.

Эрэлт, худалдан авалтын хувьд Хятад “яарахгүй” байр суурь баримталж байгааг шинжээчид онцолж байна. Economist Intelligence Unit-ийн ахлах эдийн засагч Сю Тяньчэнь “Хятад одоогоор худалдан авалтаа огцом нэмэгдүүлэх гэж яарахгүй байна” гэж хэлэв. Түүний хэлснээр Хятад нефтийн боломж харж худалдан авалт хийдэг бөгөөд үнэ бууралтыг хэдэн долоо хоног хадгалсан зөрчил намжилт байж гэмээнэ их хэмжээгээр худалдан авах цонх нээгдэнэ. Өөрөөр хэлбэл, логистикийн эрсдэл өндөр, үнэ тогтворжоогүй үед худалдан авалтыг түр азнах хандлага давамгайлах боломжтой.

Гэхдээ нөөцийн хэмжээгээр Хятад шахагдсан байрлалд заавал орчихоогүйг зарим тоо баримт харуулна. АНУ-ын Эрчим хүчний мэдээллийн захиргааны мэдээлснээр Хятадын стратегийн түүхий нефтийн нөөц 2025 оны арванхоёрдугаар сарын байдлаар 1.4 тэрбум баррельд дөхсөн байна. Нөөц боломжийн түвшинд байгаа нь богино хугацаанд импортын хэлбэлзлийг давах “буфер” өгч болох ч үйлдвэрүүд агуулахаа шавхаж эхэлбэл нөхөн дүүргэлтийн хэрэгцээ хурцдана.

Ийм нөхцөлд наймдугаар сард зураг дахин өөр тийш эргэх эрсдэлтэй. Эванс-Притчардын хэлснээр наймдугаар сард импорт өсөлт саарахаас гадна бага зэрэг ухрах ч боломжтой. Хоолойн хөдөлгөөн хэвийн түвшинд ойртож, үнэ хэдэн долоо хоногоор тогтвортой буурч чадах эсэх нь Хятадын худалдан авалтын хэмнэлд голлон нөлөөлөхөөр байна. Одоогоор зах зээлд ажиглагдаж буй дохио нь сэргэлт бий болсон ч тогтвортой өсөлт гэж дүгнэхэд эрт байгааг илтгэж байна.