Их Британийн Ерөнхий сайд Энди Бёрнхам RAF-ын Фэйрфордын хэрэгт Ираны оролцоо байж магадгүй гэж мэдэгдлээ

Их Британийн Ерөнхий сайд Энди Бёрнхам Ням гарагт RAF-ын Фэйрфорд баазад гарсан хэрэгт Иран оролцсон байх магадлалтай гэж BBC-д ярив. Түүний хэлснээр, “Амралтын өдрүүдэд RAF-ын Фэйрфордод болсон явдалд Иран оролцсон гэх хүчтэй шинж тэмдэг байна.” Гэвч энэ таамгийг батлах баримт, дэлгэрэнгүй нотолгоо одоогоор олон нийтэд танилцуулагдаагүй хэвээр байна. Үүний зэрэгцээ мэдэгдэл нь Лондон–Тегераны харилцаанд хурц давлагаа өгөх эрсдэлтэй болжээ.

Энэхүү хэрэгтэй холбоотойгоор тэсрэх бодис болон терроризмын гэмт хэргийн сэжгээр 23-25 насны Их Британийн 5 иргэнийг баривчилсан гэж мэдээлэв. Таван сэжигтний нэг нь өөрөө цагдаад дуудлага өгсөн гэж мөн дурдсан байна. Сэжигтнүүдийг барьцаагаар сулласан нь мөрдөн шалгах ажиллагаа үргэлжилж буйг илтгэхийн зэрэгцээ, хэргийн бодит хүрээ, байны чиглэл одоогоор бүрэн тодроогүй гэсэн дохио ч болов. Энэ нөхцөлд Ерөнхий сайдын хэлсэн гаднын оролцооны тухай сэжүүрүүд улам анхаарал татаж байна.

Тегераны тал мэдэгдлийг шууд үгүйсгэв. Ираны Гадаад хэргийн сайд Аббас Арагчи X дээр Бёрнхамыг “буруу хүнийг сэжиглэж байна” гэж няцаасан бол Лондон дахь Ираны Элчин сайдын яам тус улсыг холбосон таамгийг “эрс няцаасан” гэж мэдээлэгдлээ. Ингэснээр асуудал цэвэр мөрдөн шалгах түвшнээс хальж, улс төр, дипломат маргааны өнгө аяс руу түргэн хэлбийж эхэлсэн нь анзаарагдав. Нөгөө талдаа Лондонд дуугарсан ийм мэдэгдэл нь нотолгоогүй үлдвэл эргээд хариуцлагын асуудал дагуулж болзошгүй.

АНУ-аас ч хатуу өнгөөр байр суурь илэрхийлсэн байна. АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио Fox News-д уг хэрэг “гадаад этгээдийн гар оролцсоныг” илтгэнэ гэж хэлсэн ч дэлгэрэнгүй нотолгоо дурдаагүй. “Гадаад этгээдийн гар оролцсон нь тодорхой,” гэж Рубио онцолсон нь Их Британи, АНУ-ын тайлбар нэг чиглэлд явж болох дохиог өгсөн ч баримтын тал дээр хоосон хэвээр байна. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп энэ үйл явдлыг “Хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй” гэж хэлснийг мэдээлсэн нь асуудлыг улам хурц, улс төрийн өндөр түвшинд аваачиж байгаа юм.

Энэ бүхний гол эрсдэл нь нотолгоо хараахан ил болоогүй байгаа үед улс төрийн мэдэгдэл мөрдөн шалгах ажиллагааны орчин, олон нийтийн хандлагад нөлөөлөх явдал. Ираны талын няцаалт, баривчилгааны процесс цааш хэрхэн үргэлжлэх нь RAF-ын Фэйрфорд дахь хэргийн “гадаад оролцоо” гэх таамгийг батлах уу, эсвэл няцаах уу гэдгийг шийдэхээр байна. Түүнчлэн АНУ–Ираны хэлэлцээний уур амьсгалд энэ асуудал сөргөөр нөлөөлөх эрсдэл нэмэгдэж буйг эх сурвалжууд сануулж байна. Одоогоор талуудын хэлсэн үг баримтаас түрүүлсэн хэвээр, харин мөрдөн шалгах шатанд ил болох мэдээлэл л нөхцөл байдлыг тогтоон барих гол хүчин зүйл болж үлдлээ.