Индонезид ой хээрийн түймрийн утаанаас үүдсэн амьсгалын өвчлөл огцом нэмэгдэж, бүс нутгийг хамарч байна

Индонезид олон долоо хоног үргэлжилсэн ой, хээрийн түймрийн утаа амьсгалын замын өвчлөл огцом нэмэгдүүлж, бүс нутгийн хэмжээнд эрүүл мэндийн эрсдэлийг дагуулж байна. Индонезийн Эрүүл мэндийн яамны мэдээлснээр наймдугаар сараас хойш амьсгалын өвчлөл 175,000-д хүрчээ. Тохиолдлын 40,000 гаруй нь ханиалгах, бронхит, уушгины хатгалгаа зэрэг шинжтэй бага насныхан байсан байна. Утаанаас болж сургуулиуд хаагдаж, эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлэх тохиолдол өссөн гэж мэдээлэв.

Гал түймрийн цар хүрээг бие даасан ойн мониторингийн Nusantara Atlas лхагва гарагийн байдлаар 734,000 орчим “халуун цэг” илрүүлсэн нь 2019 оноос 30 хувиас дээш өссөн үзүүлэлт гэж тэмдэглэсэн байна. Нэгдүгээр сараас хойш дор хаяж 895,657 гектар газар шатсан гэсэн тоо нь нөхцөл байдал улирлын чанартай асуудал төдий бус, хуримтлагдсан дарамт болж хувирсныг харуулж байна. Үүнтэй зэрэгцэн утаа Филиппиний зарим хэсэгт хүрч, Сингапур өдөр тутмын утааны зөвлөмж гаргаж эхэлснээр нөлөө нь Индонезийн хилийн гадна тэлжээ. Ийм үед хуурайшилт үргэлжилбэл сургууль, эмнэлгийн ачаалал улам нэмэгдэх эрсдэлтэй байна.

Засгийн газар Борнео, Суматра руу 54,000 гаруй албан хаагч болон олон арван нисэх онгоц илгээж, агаараас усан бөмбөгдөлт хийж байгаа гэж мэдээллээ. Мөн сүүлийн долоо хоногуудад үүлэнд нөлөөлөх ажиллагааг олонтаа хэрэгжүүлсэн бөгөөд заримд нь Японы Өөрийгөө хамгаалах хүчинтэй хамтарсан байна. Индонезийн Төрийн нарийн бичгийн дарга Тедди Индра Вижая “Агаараас газарт хүртэл бүх хүч хөдөлгөөнөө үргэлжлүүлж байна” гэж мэдэгдээд, “Түймрийг унтраах, утааны нөлөөг бууруулах, хамгийн чухал нь иргэдийг ой, газрын түймрийн аюулаас хамгаалахын төлөө бүхнийг хийж байна” гэж хэлэв.

Гэсэн ч нөхцөл байдлыг “жил бүр давтагддаг” шинжтэй хэмээн шүүмжлэх байр суурь гарч байна. Хуульч Глорио Санен “Энэ бол жил бүр давтагддаг гамшиг; давтамж нь хариуцагчид эрсдэлийг урьдчилан мэдэж байсан гэдгийг харуулж байна” гэж мэдэгдсэн нь урьдчилан сэргийлэх, хяналт, хариуцлагын асуудлыг дахин сөхөв. Ойн түймрийн давтамж, халуун цэгийн өсөлт зэрэг мэдээлэл нийлж, богино хугацааны унтраалт дангаараа хангалтгүй гэсэн маргааныг хүчтэй болгож байна. Утааны нөлөө хүүхдүүдийн өвчлөлөөр тод гарч буй нь нийгмийн үйлчилгээний чадавхад шууд ачаалал үүсгэжээ.

Хөрш Малайзын Саравак муж ч утаа, хуурайшилтын эрсдэлийг тооцож, тав хоногийн үүлэнд нөлөөлөх ажиллагаа эхлүүлсэн байна. Саравак мужийн Дэд ерөнхий сайд Дуглас Уггах Эмбас “Аравдугаар сар илүү халуун, хуурай байж магадгүй” гэж анхааруулаад, “Боломж байх хугацаанд усны түвшинг аль болох нэмэгдүүлэхийг хүсэж байна” гэж хэлэв. Ийм нөхцөлд бүс нутгийн эрх баригчид утааны давлагаа дахин хүчээ авах эрсдэлтэйг давхар тооцоолж байна. Хуурайшилт тогтвортой үргэлжилбэл Индонезийн голомтуудын утаа хөрш орнуудад дахин хүрч, өдөр тутмын зөвлөмж, хязгаарлалт улам тогтмолжих магадлалтай байна.