Индонезид олон долоо хоног үргэлжилсэн түймрийн утаа бүс нутгийг бүрхэж, хөрш орнуудын агаарын чанар муудлаа.

Олон долоо хоног үргэлжилсэн ой, хүлэрт газрын түймрийн өтгөн, хорт утаа Индонезийн томоохон арлуудыг бүрхэж, Малайз, Сингапур, Филиппин рүү тархжээ. Утаа өтгөрөхийн хэрээр нислэгийн ажиллагаа тасалдах, сургууль хаах зэрэг өдөр тутмын хэвийн байдалд нөлөөлсөн тохиолдлууд нэмэгдэж байна. Индонезийн Эрүүл мэндийн яам долоо, наймдугаар сард газар, ойн түймэртэй холбоотой 50,000-аас дээш амьсгалын замын халдвар бүртгэсний 12,000 гаруй нь тав хүртэлх насны хүүхэд байсан гэж мэдээлэв.

Түймрийн голомтуудын нэг нь Өмнөд Калимантанд байрлаж, Банжарбару орчмоор сүүлийн хоёр сард 1,263 гектар газар шатсан бөгөөд олон улсын нисэх буудлын ойролцоо хамгийн их хохирол бүртгэгдсэн байна. Үзэгдэх орчин эрс муудсаныг гэрчүүдийн яриа илтгэв. Женнифер Кан онгоц буух үеийн нөхцөл байдлыг “доороос юу ч харагдаагүй” гэж дүрсэлжээ. Мисба мөн “үзэгдэх орчин хоёр метр орчим байсан” хэмээн өгүүлж, утаа улам өтгөрснийг хэлсэн байна.

Агаарын чанарын хэмжилт ч дордсоныг харуулж байна. IQAir-ын мэдээллээр Өмнөд Калимантаны Банжармасин хотын агаарын чанар “эмзэг бүлэгт эрүүл бус” ангилалд орсон бөгөөд үүнийг Куинавати Пасарибу IQAir-ын ангиллыг иш татан онцолсон байна. Халуун цэгийн тоо олон бүсэд өндөр хэвээр: Төв Калимантанд 8,572, Баруун Калимантанд 7,617, Өмнөд Калимантанд 1,450 халуун цэг илэрсэн гэж мэдээлжээ. Энэ нь түймэр нэг цэгт төвлөрөхөөс илүү өргөн хүрээнд нэгэн зэрэг сэдрэх нөхцөл бүрдсэнийг илтгэнэ.

Утаа бүс нутгийн хилээр дамжин тархах байгалийн хүчин зүйлс ч нөлөөлж байна. Филиппиний цаг уурчид утааг Индонезоос хойш үлээж буй “хабагат” салхины урсгал авчирч байна гэж тайлбарлав. Ингэснээр түймрийн утаа зөвхөн Индонезийн дотоод асуудал хэвээр байхаа больж, хөрш орнуудын агаарын чанар, эрүүл мэндийн эрсдэлд шууд дарамт үүсгэж байгаа дүр зураг ажиглагдаж байна. Үүний зэрэгцээ зарим газарт хөдөлгөөн, нислэгийн саатал нэмэгдэж, иргэдийн өдөр тутмын төлөвлөгөө тасалдах тохиолдол гарчээ.

Газар дээрх унтраах ажиллагаа хүний эрсдэлийг улам тодрууллаа. Индонезийн Үндэсний гамшгийн удирдлагын агентлаг (BNPB) түймэр унтраах ажиллагаанд оролцсон сайн дурын гал сөнөөгч Ахмад Рижани нас барсанд эмгэнэл илэрхийлсэн байна. Бертон Панжайтан мөн түймэртэй тэмцэх ажиллагааны үеэр нас барсан сайн дурынханд “гүн эмгэнэл илэрхийлье” гэж мэдэгдсэнийг уламжилжээ. Паланка Рая хотын захиргаа сайн дурынхан болон гал сөнөөгчдийг өдөр тутмын ажиллагааны өмнө заавал эрүүл мэндийн үзлэгт хамруулах шийдвэр гаргасан нь утаанд удаан хугацаанд өртөх эрсдэлийг бууруулах, фронтын шугамд ажиллагсдын аюулгүй байдлыг нэмэгдүүлэх зорилготой алхам болж байна.