Ираны нефтийн урсгал хумигдаж, зах зээл шинэ цочрол хүлээж байна

Нефть Ормузын хоолойгоор урсаж байгаа ч Ираны экспортын хэмжээ бараг үгүй болсон түвшинд хүрсэн нь зах зээлийн анхаарлыг нийлүүлэлтийн дараагийн эрсдэл рүү шилжүүлж байна. Ираны дайн есдүгээр сар руу дөхөхийн зэрэгцээ нефтийн урсгал хумигдаж, зах зээл шинэ цочрол хүлээж байна. Персийн булангийн ихэнх улсын экспорт сэргэж байгаа боловч Иран энэ чиг хандлагын онцгой тохиолдол хэвээр байна. Ийм зөрүү нь бүс нутгийн нийт урсгалын дүр зураг харьцангуй тогтворжиж байгаа мэт боловч Ираны нийлүүлэлт дээрх дарамт арилаагүйг харуулж байна.

Нефтийн цаасан үнэ баррель нь 100 ам.доллар орчим байгаа бол АНУ-ын Стратегийн нефтийн нөөц дүүргэснээс хойших хамгийн доод түвшинд хүрчээ. Энэ хоёр үзүүлэлт зэрэгцэн гарч байгаа нь зах зээл үнийн өсөлтийг дан ганц бодит нийлүүлэлтээр бус, нөөцийн боломж болон цаашдын хүлээлтээр үнэлж байгааг илтгэнэ. Ормузын хоолойгоор нефть урсаж байгаа ч Ираны экспорт бараг үгүй болсон түвшинд хүрсэн нь нийт урсгалын тогтвортой байдлыг эмзэг болгож байна. Зах зээлийн оролцогчид нийлүүлэлт үргэлжилж буйг анхаарч байгаа ч дараагийн цочрол гарвал нөөцийн хариу арга хэмжээ хэр хангалттай байхыг мөн тооцож байна.

Хүргэлт, даатгалын зардал өссөнөөр нийлүүлэлт үргэлжилсэн ч эрчим хүчний компаниудын ашиг, удирдлагын төсөөлөл зах зээлийн дараагийн чиглэлийг тодорхойлно. Сүүлийн долоо хоногт хэд хэдэн хөлөг онгоц халдлагад өртсөн нь нефтийн үнэ огцом хөдөлгөөнд эмзэг хэвээр байгааг харуулжээ. Хуситуудын халдлага Саудын Арабын энгийн иргэдийг хөнөөж, Aramco компанийн төв байрны хэсгийг дэлбэлсэн гэж мэдээлсэн байна. Эдгээр мэдээлэл нь нийлүүлэлт бодитоор үргэлжилж байгаа эсэхээс гадна түүнийг тээвэрлэх, даатгах зардал хэрхэн өөрчлөгдөж байгааг зах зээлд чухал болгож байна.

Одоо анхаарал эрчим хүчний компаниудын тайлан болон удирдлагуудын хийх үнэлгээнд төвлөрч байна. SLB компани аравдугаар сарын 23-нд, Baker Hughes болон Cheniere Energy компаниуд дараа нь орлогоо танилцуулна. ExxonMobil болон Chevron компаниуд аравдугаар сарын 30-нд орлогоо танилцуулах бөгөөд тэдний ашиг, нийлүүлэлтийн нөхцөл болон цаашдын төсөөллийн талаарх тайлбар зах зээлийн хүлээлтэд нөлөөлөхөөр байна. Ийнхүү тайлангийн улирал нь нефтийн урсгал хумигдаж, хүргэлт даатгалын зардал нэмэгдсэн энэ үед компаниудын бодит дарамтыг хэмжих дараагийн шалгуур болж байна.

Франсуа Пуарье хөрөнгө оруулалт дутмаг байгааг онцолсон байна. Энэ байр суурь нь одоогийн урсгал үргэлжилж байгаа ч нийлүүлэлтийн тогтолцооны цаашдын тэсвэрлэх чадвар зах зээлийн гол асуулт хэвээр байгааг сануулж байна. Персийн булангийн ихэнх улс экспортын сэргэлт харуулж байгаа ч Ираны экспорт бараг үгүй болсон түвшинд хүрсэн нь бүс нутгийн нийт дүр зургийг нэг мөрөөр тайлбарлах боломжгүй болгожээ. Тиймээс зах зээл одоохондоо нефтийн үнэ баррель нь 100 ам.доллар орчим байгаа эсэхээс гадна дараагийн халдлага, зардлын өсөлт, компаниудын удирдлагын төсөөлөл нийлүүлэлтийн дараагийн чиглэлийг хэрхэн өөрчлөхийг хүлээж байна.