Израилийн Ерөнхий сайд Бенжамин Нетаньяху Баруун эргийн зөвшөөрөлгүй суурьшлын цэгүүдийг буулгахыг тушаав

Израилийн Ерөнхий сайд Бенжамин Нетаньяху Баруун эрэг дэх Израилийн төрөөс албан ёсоор зөвшөөрөөгүй суурьшлын цэгүүдийг буулгахыг тушаасан талаар эх сурвалжууд мэдээлэв. Израилийн “Ynet”-ийн мэдээлснээр уг тушаал нь ойролцоогоор 100 цэгийг хамарч, Ослогийн хэлэлцээрээр A болон B гэж ангилсан бүсүүдэд баригдсан газруудыг нүүлгэхийг заасан байна. Тушаал хэзээ хэрэгжиж эхлэх нь тодорхойгүй хэвээр байгаа бөгөөд Ерөнхий сайдын алба, мөн Израилийн цэргийн байгууллага тайлбар хүсэлтэд тэр даруй хариу өгөөгүй гэж Reuters дамжууллаа. Энэ алхмыг АНУ-ын шахалтад өгсөн хариу гэж эх сурвалжууд тайлбарласан байна.

Тушаалд хамаарч буй цэгүүд нь ихэвчлэн угсармал чиргүүл маягийн байртай, цөөн тооны суурьшигч амьдардаг гэж мэдээлэв. Израилийн засгийн газраас албан ёсоор зөвшөөрөөгүй ч суурьшигчид байгуулсан ийм цэгүүд сүүлийн жилүүдэд нэмэгдсэн гэх шүүмжлэл олон улсын түвшинд байсаар ирсэн. Нэг талд нь Израиль тухайн нутаг дэвсгэрийг “маргаантай” гэж тодорхойлж ирсэн бол НҮБ-ын байгууллагууд болон олон улсын засгийн газрууд Израилийн бүх сууринг олон улсын хуулиар хууль бус гэж үздэг. Ийм нөхцөлд буулгах ажиллагаа бодит хэрэгжилт дээр ямар замаар урагшлах вэ гэдэг асуулт урган гарч байна.

Баруун эргийг Ослогийн хэлэлцээрээр A, B, C гэсэн гурван бүсэд хуваасан бөгөөд A, B бүсэд ихэнх палестинчууд амьдардаг. Энэ ангилал нь аюулгүй байдал, захиргааны хяналтын асуудлыг тусад нь авч үзэх суурь зохицуулалт болж ирсэн. Тиймээс A болон B бүсэд баригдсан зөвшөөрөлгүй байгууламжийг нүүлгэх заавар нь талбайн хяналт, мөргөлдөөний эрсдэлийн тухай маргаанд шууд хамаарч таарна. Израилийн улс төрийн хүрээнд ч энэ асуудал эмзэг хэвээр байдаг.

Сангийн сайд Бецалел Смотрич “A болон B бүсэд баригдсан газруудыг нүүлгэх заавар” гэж мэдэгдсэн нь тушаалын хамрах хүрээг олон нийтэд илүү тодруулсан дохио болов. Үүний зэрэгцээ АНУ-аас Израиль дахь Элчин сайд Майк Хакаби хүчирхийлэл үйлдэгч суурьшигчдыг террорист гэж буруутган, “гэмт үйлдэл болон терроризм”-ын талаар хатуу үг хэлж, хатуу үр дагавар хүлээлгэхийг уриалсан байна. Америкийн байр сууринаас үзвэл суурьшигчдын хүчирхийллийг зөөлрүүлэхгүй байх нь бүс нутгийн тогтвортой байдал, мөн Израилийн дотоод арга хэмжээний итгэлцэлтэй шууд холбоотой гэж үзэж буйг энэ үглэл илтгэнэ. Харин Израилийн талд гадаад шахалт, дотоод эвслийн бодлогын тэнцвэр зэрэг олон давхар тооцоо зэрэгцэж байна.

Peace Now байгууллагын мэдээлснээр Баруун эрэгт 340 суурьшлын цэг, Израилийн засгийн газраар албан ёсоор хүлээн зөвшөөрсөн 146 суурин бий. Тиймээс ойролцоогоор 100 цэгийг хамарсан гэж буй тушаал нь хэмжээгээрээ анхаарал татахуйц боловч, талбарт хэрхэн хэрэгжих нь тодорхойгүй байгаа нь гол эргэлзээ хэвээр үлдлээ. Хэрэгжилт удаашрах эсвэл хэсэгчлэн хэрэгжих тохиолдолд АНУ-ын дарамт, бүс нутгийн улс төрийн дараагийн алхмуудтай дахин огтлолцох магадлалтай. Нөгөө талд палестинчууд руу чиглэсэн суурьшигчдын халдлагад авах арга хэмжээг чангатгах хүлээлт нэмэгдэж, тушаал нь зөвхөн барилга байгууламжийн асуудлаас давсан улс төр, аюулгүй байдлын хэмжүүр болж хувирах төлөвтэй байна.