Калифорнийн тэрбумтны татварын санал мужийн баялгийн бодлогын сорилт болж байна

Калифорнийн 40 дүгээр санал 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 3-ны сонгуулиар шийдэгдэж, нэг тэрбум ам.доллараас дээш хөрөнгөтэй оршин суугчдаас нэг удаа таван хувийн баялгийн татвар авах эсэхийг тодорхойлно. Тус санал батлагдвал мужийн түвшинд тэрбумтнуудад ногдуулах баялгийн татварын хамгийн том туршилтуудын нэг болох юм. Дэмжигчид шинэ орлогыг эрүүл мэндийн үйлчилгээнд төвлөрүүлэх боломжтой гэж үзэж байна. Харин эсэргүүцэгчид хөрөнгө шилжих, татварын суурь хумигдах болон ирээдүйн орлого буурах эрсдэлийг онцолжээ.

Саналын талаарх олон нийтийн байр суурь одоогоор ойролцоо байна. Калифорнийн Их сургуулийн Беркли дэх Засгийн газрын судалгааны хүрээлэнгийн есдүгээр сарын санал асуулгад оролцогчдын 45 хувь нь 40 дүгээр саналыг дэмжсэн бол 42 хувь нь эсэргүүцсэн байна. Ийнхүү санал хураалтын өмнө дэмжлэг, эсэргүүцлийн зөрүү бага байгаа нь асуудлыг зөвхөн татварын хэмжээнээс гадна мужийн эдийн засгийн бодлогын сонголт болгон хэлэлцэхэд хүргэж байна. Ялангуяа баялгийг муж бүрээр салгаж татварлах боломжтой эсэх, өндөр хөрөнгөтэй иргэдийн зан төлөвт ийм бодлого хэрхэн нөлөөлөх нь маргааны төвд байна.

Санаачилгыг дэмжигчид ойролцоогоор 100 тэрбум ам.долларын шинэ татварын орлого бүрдэнэ гэж тооцоолжээ. Калифорнийн Төсөв, бодлогын төв богино хугацаанд хэдэн арван тэрбум ам.доллар төвлөрч болзошгүй гэж мэдээлсэн байна. Энэ орлогыг эрүүл мэндийн үйлчилгээнд чиглүүлэх нь татварын гол зорилго гэж дэмжигчид тайлбарлаж байгаа ч саналд ийм татварыг ирээдүйд дахин ногдуулахыг хориглосон зүйл байхгүй гэж Алан Ауэрбах анхааруулжээ. Тэрээр “Энэ татварыг ирээдүйд дахин ногдуулахыг хориглосон зүйл саналд байхгүй бөгөөд сүүлийн үеийн түүх давтагдахыг харуулж байна” гэж хэлсэн байна.

Харин санаачилгыг дэмжигч Дариен Шанске уг арга хэмжээг өргөн хүрээний, тогтмол татварын эхлэл биш гэж тайлбарлажээ. “Энэ бол нэг удаагийн онцгой нөхцөлд зориулсан нэг удаагийн татвар юм” гэж тэр хэлсэн байна. Гэсэн ч Калифорнийн Төсөв, бодлогын төв тэрбумтнууд татвараас зайлсхийхийн тулд мужаас гарвал ирээдүйн орлогын татвар буурч болзошгүйг анхааруулжээ. Ингэснээр нэг удаагийн их хэмжээний орлого бүрдүүлэх зорилго нь урт хугацааны татварын орлогын тогтвортой байдалтай зөрчилдөж болзошгүй байна.

Калифорнийн захирагч Гэвин Ньюсом баялгийн татварыг муж тус бүрээр салгаж шийдэхээс болгоомжилж буйгаа илэрхийлжээ. “Баялгийг муж бүрээр салгаж татварлахын оронд үндэсний хэмжээнд шийдэх ёстой. Баялаг хамгийн бага татвартай мужийг сонгон шилждэг” гэж Ньюсом хэлсэн байна. Үүний зэрэгцээ Калифорнийн 41, 42 дугаар саналууд татварын шинэ зохицуулалт, зарцуулалтын хязгаар болон хөрөнгө, тэтгэврийн хуримтлалын хамгаалалттай холбоотой тусдаа өөрчлөлт санал болгож байна. Эдгээр саналын хамт 40 дүгээр саналын талаарх сонголт нь муж татварын орлогыг нэмэгдүүлэхдээ хөрөнгийн шилжилт, ирээдүйн орлогын эрсдэлийг хэрхэн тооцохыг харуулах юм.