Монголчуудын анхны гэрлэлтийн нас сүүлийн 25 жилийн дотор дөрөв орчим жилээр хойшилжээ
Монгол Улсад эрэгтэйчүүд анх дунджаар 29.5, эмэгтэйчүүд 27.5 настайдаа гэрлэж байгаа нь 2000 оныхоос тус бүр 3.8 жилээр хойшилсон үзүүлэлт болов. Гэр бүлтэй иргэдийн тоо сүүлийн таван жилд 9.5 хувиар нэмэгдсэн бол гэр бүлээ цуцалсан иргэдийн тоо 32.8 хувиар өсч, 68.4 мянгад хүрчээ. Үүний зэрэгцээ ганц бие өрхийн тоо нэмэгдэж байгаа нь Монголын өрх, гэр бүлийн бүтэц өөрчлөгдөж буйг харуулж байна.
Монголчуудын гэр бүл зохиох нас сүүлийн 25 жилийн хугацаанд тасралтгүй хойшилжээ. Үндэсний статистикийн хорооны мэдээллээр 2000 онд эрэгтэйчүүд анх дунджаар 25.7, эмэгтэйчүүд 23.7 настайдаа гэрлэж байсан бол 2025 онд уг үзүүлэлт эрэгтэйчүүдийн хувьд 29.5, эмэгтэйчүүдийн хувьд 27.5 нас болж нэмэгдсэн байна.
Ингэснээр эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн анхны гэрлэлтийн дундаж нас 2000 оноос хойш тус бүр 3.8 жилээр хойшилжээ. 2010 онд эрэгтэйчүүд анх дунджаар 26.2, эмэгтэйчүүд 24.2 настайдаа гэрлэж байсан бол 2020 он гэхэд уг үзүүлэлт 28.6 болон 26.7 насанд хүрсэн байна. Өөрөөр хэлбэл, гэрлэлт хойшлох өөрчлөлт ялангуяа сүүлийн 15 жилд илүү тод ажиглагдаж байна.
2025 оны байдлаар эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийг нэгтгэсэн анхны гэрлэлтийн дундаж нас 28.5-д хүрчээ.
Ганц бие өрхийн тоо нэмэгдэв
Гэрлэлт хойшлохын зэрэгцээ Монголын өрхийн бүтцэд өөрчлөлт орж байна. Сүүлийн таван жилийн хугацаанд ам бүлээрээ амьдардаг өрхийн тоо 140.2 мянгаар нэмэгдэж, 676.5 мянгад хүрсэн бол ганц бие өрхийн тоо 53.3 мянгаар өсч, 191.1 мянгад хүрчээ.
Тооцоолж үзвэл ганц бие өрхийн тоо таван жилийн өмнөхөөс ойролцоогоор 39 хувиар нэмэгдсэн гэсэн үг. Анхны гэрлэлтийн нас хойшилж байгаа нь ганцаараа амьдрах хугацаа уртсахтай давхцаж буй ч хоёр үзүүлэлтийн хооронд шууд шалтгаант холбоо тогтоохын тулд нэмэлт судалгаа шаардлагатай.
Үндэсний статистикийн хороо өмнөх тооллогын мэдээлэлдээ анхны гэрлэлтийн нас хойшлох үзэгдэл нь нийгэм, эдийн засгийн хөгжил, тэр дундаа боловсролын түвшин дээшлэхтэй зэрэгцэн ажиглагддаг талаар тайлбарлаж байжээ.
Гэр бүлтэй иргэд нэмэгдсэн ч салалт илүү хурдтай өсөв
Гэрлэх нас хойшилсон ч гэр бүлтэй иргэдийн нийт тоо буураагүй байна. Сүүлийн таван жилийн хугацаанд гэр бүлтэй хүмүүсийн тоо 9.5 хувиар өсч, 1.4 саяд хүрчээ. Харин гэр бүлээ цуцалсан хүмүүсийн тоо мөн хугацаанд 32.8 хувиар нэмэгдэж, 68.4 мянгад хүрсэн байна.
Үндэсний статистикийн хороо гэрлэлт, гэр бүл цуцлалтын статистикийг жил бүр гаргадаг бөгөөд гэрлэлтээ хуулийн дагуу батлуулсан иргэдийг бүртгэлтэй гэрлэлтэд хамруулдаг. Гэр бүл цуцлалтын үзүүлэлтэд хуулийн дагуу гэрлэлтээ цуцлуулснаас хойш дахин гэрлээгүй хүмүүсийг хамруулдаг аж. Иймээс гэр бүлээ цуцалсан иргэдийн тоо 68.4 мянгад хүрсэн үзүүлэлтийг тухайн нэг жилд салсан гэр бүлийн тоо бус, харин хүн амын гэрлэлтийн байдлыг илэрхийлж буй хуримтлагдсан үзүүлэлт юм.
Хүн ам зүйн өөрчлөлттэй зэрэгцэж байна
Гэр бүл зохиох насны өөрчлөлт нь Монголын хүн ам зүйн бусад үзүүлэлтийг авч үзэхэд чухал болж байна. Тухайлбал, ҮСХ төрөлтийн түвшнийг төрөх насны буюу 15-49 насны 1,000 эмэгтэйд ногдох амьд төрөлтөөр тооцдог бөгөөд уг үзүүлэлт нь тухайн жилийн төрөлтийн ерөнхий түвшнийг хүн амын насны бүтцээс тусад нь харуулах боломж олгодог.
Гэхдээ анхны гэрлэлтийн нас хойшилж байгаа үзүүлэлтээс төрөлт буурах эсвэл хүн амын өсөлт саарах шалтгааныг дангаар нь шууд дүгнэх боломжгүй. Гэрлэлтийн нас, төрөлт, өрхийн бүтэц зэрэгт боловсрол, хөдөлмөр эрхлэлт, орлого, орон сууц болон хотжилт зэрэг олон хүчин зүйл зэрэг нөлөөлдөг.
Холбоотой мэдээ
Ц.Сандаг-Очир: Хүний аминаас үнэтэй юм гэж юу байх вэ, тулсан үед баавгайг устгахаас өөр аргагүй
Салбарын сайдын мэдээлснээр хүнсний хомсдол, баавгайн тоо толгойн өөрчлөлт зэрэг хэд хэдэн боломжит шалтгааныг таамаглаж байгаа ч яг ямар хүчин зүйл нөлөөлснийг одоогоор тогтоогоогүй байгаа юм. Мөн тэрбээр баавгайтай хэрхэн харьцах олон улсын туршлагыг судалж, шаардлагатай аргачлалыг Онцгой комисст танилцуулахаар ажиллаж байна. Харин хүн, амьтны амь насанд бодит аюул учирсан нөхцөлд баавгайг устгах арга хэмжээ авахаас өөр сонголтгүй гэдгийг сайд онцолжээ.
Холбооны нөөцийн банк хүүгээ өсгөсний дараа АНУ-ын Төрийн сангийн өгөөж бага зэрэг буурлаа
Холбооны нөөцийн банк гурван жилийн дараа анх удаа хүү өсгөснөөр Төрийн сангийн өгөөж буурч зах зээл анхаарлаа төвлөрүүлэв. Бодлогын хүү 25 суурь нэгжээр нэмэгдэж 3.75-4% болсон бөгөөд 10 жилийн өгөөж 4.988% болж буураад байна. Цаашдын нэмэлт өсөлтийн дохио нь бондын хэлбэлзлийг үргэлжлүүлж, хөрөнгө оруулагчдын байршуулалтыг өөрчилнө.
Холбооны нөөцийн банк хүү өсгөсөн ч Трампын дайралт, Их Британи ба Японы шийдвэрүүд зах зээлийн анхаарлыг татав
Холбооны нөөцийн банк хүү өсгөсөн нь мөнгөний бодлогын чиглэл, улс төрийн дарамтын маргааныг дахин хурцатгав Төв банк 2023 оноос хойших анхны алхмаар бодлогын хүүг 25 суурь нэгжээр нэмэгдүүллээ Бонд, хувьцаа, нефтийн хэлбэлзэл үргэлжилж, дараагийн шийдвэрүүд эрсдэлийн үнэлгээг улам тодруулах төлөвтэй
Казахстан “Байгалын хүч” хийн хоолойг нутаг дэвсгэрээрээ дамжуулах сонирхолтой байгаагаа илэрхийллээ
Казахстан өмнө нь “Сибирийн хүч-2” гэж нэрлэгдэж байсан “Байгалын хүч” хийн хоолойг өөрийн нутаг дэвсгэрээр дамжуулах хувилбарыг дэмжихээ илэрхийллээ. Одоогийн төлөвлөгөөгөөр уг хоолой Монгол Улсаар дамжин ОХУ-аас БНХАУ руу жилд 50 тэрбум шоо метр байгалийн хий нийлүүлэх хүчин чадалтай байхаар тооцоолжээ. Казахстанаар дамжуулах хувилбар сонгогдвол тус улс зүүн хойд бүс нутгаа байгалийн хийн сүлжээнд холбох боломжтой гэж Казахстаны Эрчим хүчний дэд сайд Кайырхан Туткышбаев мэдэгдэв.
Английн банк инфляц зорилтоос давсан ч хүүгээ хэвээр үлдээх төлөв давамгай байна
Английн банк энэ долоо хоногт бодлогын хүүгээ өөрчлөхгүй гэх хүлээлт давамгай, төв банкуудын чиглэлээс зөрөхөөр байна LSEG-ийн тооцоогоор зах зээл 80 хувиас дээш магадлалаар пүрэв гаригт хүүг тогтвортой гэж үнэлжээ Эрчим хүчний үнийн шок, гилтийн өгөөжийн дарамт нэмэгдвэл ирэх хуралдаанд хатуу алхам хийх хүлээлт сэргэнэ
ОХУ 2022 онд Украинд бүрэн хэмжээний дайн эхлүүлснээс хойших анхны парламентын сонгуулиа хийнэ
ОХУ Украинд 2022 онд бүрэн хэмжээний дайн эхлүүлснээс хойших анхны парламентын сонгуулиа есдүгээр сарын 18-20-ны өдрүүдэд улс орон даяар зохион байгуулна. Ерөнхийлөгч Владимир Путины дэмжлэгтэй эрх баригч “Нэгдсэн Орос” нам Төрийн Дум дахь давамгай байр сууриа хадгалах төлөвтэй байгаа юм. Энэ удаагийн сонгуулиар гарч ирэх Дум нь 2031 он хүртэл ажиллах бөгөөд бүрэн эрхийн хугацаанд буюу 2030 онд ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгууль болох товтой байгаа юм.