Нарны гадаргын хамгийн өндөр нарийвчлалтай гэрэл зураг долгиолсон хээ угалзыг анх удаа илрүүллээ

Нарны гадаргын хамгийн өндөр нарийвчлалтай гэрэл зурагт урьд ажиглагдаагүй долгиолсон хээ илэрч, нарны гадаргуу дээрх хөдөлгөөнийг тайлбарлах шинэ боломж нээгдлээ. Судлаачид телескопынхоо хүчин чадлын дээд хязгаарыг турших явцдаа нарны гадаад бүрхүүлийг өмнө нь байгаагүй нарийвчлалтай буулгасан байна. Үүний үр дүнд нарны гадаргуу дээр “долгиолсон” хэлбэрийн дүрслэл тодорч, анхаарал татахаар байна.

Энэхүү ажиглалтыг АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Сангийн Даниэл К. Иноуэ нарны телескопоор Мауи арал дээр хийж, тайланг Nature-д Лхагва гарагт нийтэлсэн гэж мэдээлжээ. Материалд дурдсанаар, шинэ дүрслэл нь нарны орчныг өөр өнцгөөс тайлбарлахад туслах боломжтой юм. Эх сурвалж нь Associated Press гэж тэмдэглэсэн байна.

Судлаачдын тайлбараар, нарны гадаргуу дээрх соронзон плазмын хэсгүүд өөр өөр хурдаар зэрэгцэн хөдөлснөөр долгиолсон хээ үүсдэг аж. Өөрөөр хэлбэл, нэгэн зэрэг өрнөж буй боловч хурд нь зөрүүтэй урсгалуудын “зэрэгцээ хөдөлгөөн” нь зураг дээр хээгээр илэрсэн гэж үзжээ. Эдгээр хөдөлгөөн соронзон плазмын урсгалтай холбоотой байж болзошгүй нь нарны идэвхийн судалгаанд шинэ чиглэл нэмэх төлөвтэй гэж мэдээлсэн байна.

Төсөөтэй үзэгдлийг өмнө нь Дэлхий дээр болон Бархасбадь, Санчир зэрэг гарагийн гадарга дээр ажиглаж байсан гэж мөн дурдсан байна. Гэхдээ нарны гадаргуу дээр ийм төрлийн дүрслэл өмнө нь ингэж тодорхой харагдаж байгаагүй гэдгийг Үндэсний Нарны Ажиглалтын төвийн судлаач Фридрих Вогер онцолсон гэж мэдээлжээ. Тэрээр уг дүрслэлийг нарны гадаргуу дээр өмнө нь хэзээ ч хараагүй гэж дахин тэмдэглэсэн байна.

Шинэ зураг олон нийтэд хүрэхдээ дүрслэлийн өвөрмөц байдлаараа ч сонирхол татаж байна. Стэнфордын Их сургуулийн нарны физикч Руйжу Чэн энэ нь Ван Гогийн “Одтой шөнө” зураг дээрх тэнгэрийг санагдуулж байна гэж хэлжээ. Ийм холбоос нь шинжлэх ухааны тайлбараас гадна дүрслэлийн харааны нөлөөг илүү ойлгомжтой болгох жишээ болж байна.

Судлаачид уг зураглал нь нарны гадаргуу дээрх соронзон плазмын хөдөлгөөнийг илүү нарийн түвшинд харуулахын зэрэгцээ, нарны идэвхийн талаарх ажиглалт, тайлбарт шинэ асуултууд авчирч байгаа гэж үзэж байна. Телескопын боломжийг “дээд хязгаар”-т нь тултал ашигласан туршилтын явцад ийм үр дүн гарсан нь цаашдын ажиглалтад юуг анхаарахыг ч тодорхойлох дохио болж мэднэ. Одоогоор мэдээлэгдсэнээр, нарны гадаргуу дээрх долгиолсон хээ нь соронзон плазмын урсгалтай холбоотой гэсэн тайлбар гол байр суурь эзэлж байна.