‘Ногоон өртөө’ санаачилгын хүрээнд цахилгаан тээврийн хэрэгслийн цэнэглэх дэд бүтцийг улс даяар эхлүүллээ

НҮБ-ын Уур амьсгалын өөрчлөлтийн COP17 чуулганы үеэр “Ногоон өртөө” санаачилга болон “Цахилгаан тээврийн хэрэгслийн цэнэглэх дэд бүтцийн хөтөлбөр”-ийг орон даяар эхлүүлэв. Нээлтийг өглөө 10:00 цагт 32-ын тойрог дахь Нэгдсэн авто зогсоолоос Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал тэргүүтэй албан тушаалтнууд албан ёсоор зарласан байна. Дараа нь өдрийн 14:00 цагт COP17-ийн Ногоон бүсийн Зүчи тайзнаас Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч Б.Пүрэвдагва болон холбогдох сайд нар хөтөлбөрийг дахин танилцууллаа.

Энэ санаачилга нь Улаанбаатар хотын Худалдааны танхим хамтрагчдын хамт “ногоон коридор”-ын хөтөлбөрийг улсын хэмжээнд эхлүүлж буйгаар онцлог. Зорилго нь цахилгаан тээврийн хэрэгслийн цэнэглэх дэд бүтцийг төвлөрсөн сүлжээ болгон тэлж, хот–орон нутгийн урт чиглэлийн хөдөлгөөнд ашиглах боломж бүрдүүлэхэд чиглэж байна. Мөн эрчим хүч, тээврийн шилжилтийг зэрэг хурдасгах нэг шийдэл гэж танилцуулжээ.

Одоогийн байдлаар 13 байршилд 30 өндөр хүчин чадалтай түргэн цэнэглэгч суурилуулсан бөгөөд 32-ын тойрог дахь 8 цэнэглэгч үйлчилгээ эхлэхэд бэлэн байна. Цаашид Улаанбаатар хот, 21 аймгийн төв, стратегийн авто замуудыг холбосон 500 орчим түргэн цэнэглэгч станц бүхий үндэсний ногоон коридор байгуулахаар төлөвлөжээ. Ийнхүү хот доторх цэгүүдээс гадна аймаг, улсын чанартай замын дагуух зангилаануудыг нэг сүлжээнд уях бүтцийг зурагласан байна.

Хөтөлбөрийн нэг хэсэг нь шөнийн ачаалал багатай үеийн цахилгааны хэрэглээг өсгөх замаар системийн үр ашгийг нэмэгдүүлэхэд чиглэжээ. Тодруулбал, шөнийн 22:00 цагаас хойш хямд үнэтэй “Ухаалаг тариф”-ын систем нэвтрүүлж, Дулааны цахилгаан станцуудын шөнийн илүүдэл үйлдвэрлэлийг ашигтайгаар шингээх бүтэц бүрдүүлэхээр тусгав. Ингэснээр цахилгаан автомашины цэнэглэлтийг тарифын хөшүүргээр чиглүүлж, шинэ хэрэглээг тогтвортой болгох зохицуулалт давхар явна гэж үзсэн байна.

Тооцооллоор, хөтөлбөр бүрэн хэрэгжвэл жил бүр шатахууны импортын 200 сая гаруй ам.долларын гадаад валютын урсгалыг дотооддоо үлдээж, 166 мянган тонн хүлэмжийн хийн ялгарлыг бууруулна гэж мэдэгдэв. Мөн агаарын бохирдлыг бууруулах нөлөөг 33 мянган янданг нэгэн зэрэг буулгасантай дүйцэхүйц гэж мэдээлсэн байна. Энэ нь дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтын үр дүнг зөвхөн тээврийн салбарын шинэчлэлээр бус, эрчим хүчний хэрэглээний бүтцийн өөрчлөлттэй хамтатган тайлбарлаж буй дохио боллоо.

Хувийн хэвшлийн оролцоог татах хүрээнд аж ахуйн нэгжүүд Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 22.9 заалтаар татвар ногдох орлогын 1 хүртэлх хувиар хөрөнгө оруулж, татварын хөнгөлөлт эдлэх боломжтойг танилцууллаа. Хөтөлбөрийн хэрэгжилт дараагийн шатанд шилжихийн хэрээр цэнэглэх цэгүүдийн тоо, хамрах сүлжээ тэлэхээс гадна тариф, зохицуулалтын бодлого бодит хэрэглээ рүү шилжинэ гэж холбогдох талууд онцолж байна.