НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай суурь конвенцын Талуудын 17 дугаар Бага хурал ирэх Даваа гарагт эхэлнэ

НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай суурь конвенцын Талуудын 17 дугаар Бага хурал (КОП-17) ирэх Даваа гарагт Улаанбаатар хотноо эхэлнэ. Энэ удаагийн хэлэлцүүлгийн анхаарлын төвд нүүдлийн мал аж ахуй эрхлэгчдийн, ялангуяа малчдын дасан зохицох чадварыг хэрхэн дэмжих тухай асуудал байна. Уур амьсгалын өөрчлөлт, бэлчээрийн доройтол, усны хомсдол зэрэг олон хүчин зүйл давхцахын хэрээр бодит амьдрал дээрх эрсдэл, бодлогын хариу арга хэмжээний зөрүү тодорч ирсэн нь Улаанбаатар дахь хэлэлцээг илүү “газар дээрээ” чиглүүлэх хүлээлт төрүүлж байна.

Хэлэлцээ Монголд болох гэж буй нь зөвхөн зохион байгуулалтын онцлог биш, харин малчдын дасан зохицлын асуудлыг хэлэлцээний гол шугамд ойртуулж буй хэрэг гэж салбарынхан үзэж байна. IPCC-ны тайлангуудад хуурайшилтай бүсийн хур тунадасны хуваарилалт өөрчлөгдөж, ган зудын давтамж ойртож буйг дурдсан нь мал аж ахуйн суурь нөхцөл өөрчлөгдөж байгааг сануулдаг. Дэлхийн дулаарал аж үйлдвэржилтийн өмнөх үеэс 1.1 хэм өссөн ч Монголын өндөрлөгт 2.2 хэмээс давжээ гэсэн тооцоолол олон нийтийн анхаарлыг мөн татаж байна.

Засгийн газрын түвшинд COP17-д Монгол Улсаас дэвшүүлэх “Тал хээрийн төлөвлөгөө” үндэсний стратегийн баримт бичгийг Гадаад харилцааны яам Засгийн газрын хуралдаанд танилцуулсан. Хэлэлцээнд оролцогч талуудын хувьд энэ баримт бичиг нь Монголын байр суурь, хэрэгжүүлэх чиглэлээ нэг мөр болгох суурь гэж харагдаж байгаа бөгөөд бодлого, санхүүжилтийн урсгалыг хаашаа чиглүүлэхийг илүү тодруулах хүлээлт дагуулж байна. Нөгөө талаар олон улсын талуудын сонирхол бодит хэрэгжилт, хэмжигдэх үр дүн рүү шилжиж буй цаг үед Улаанбаатар дахь яриа хэлэлцээ “юуг, яаж, ямар эх үүсвэрээр” гэдэг асуултад тулж очих магадлал өндөр байна.

Тал хээрийн төлөвлөгөө нь 3 хэсгээс бүрдэнэ гэж танилцуулсан. Үүнд Бэлчээрийн тэргүүлэх санаачилга, Ус ба газрын нэгдсэн менежментийн санаачилга, байгальд суурилсан шийдэл бүхий тогтвортой дэд бүтцийн санаачилга багтаж байна. Энэ бүтэц нь бэлчээрийн асуудлыг дан ганц нөхөн сэргээлтээр хязгаарлахгүй, ус-газрын менежмент, мөн дэд бүтцийн сонголт, төлөвлөлттэй уялдуулан авч үзэхээр оролдож буйг харуулна. Гэхдээ хэлэлцээний үеэр санаачилгуудын хэрэгжих дараалал, уялдаа холбоо, хариуцах институцийн зохион байгуулалт зэрэг нарийн асуудлууд илүү тодорхой болно гэсэн хүлээлт ажиглагдаж байна.

КОП-17-ын агуулга олон улсын бодлогын хуваарьтай ч давхцаж байгаа нь анхаарал татна. Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Ерөнхий Ассамблей 2026 оныг Бэлчээр ба нүүдлийн мал аж ахуй эрхлэгчдийн олон улсын жил болгон зарласан нь COP17-той цаг хугацааны хувьд давхцаж байна. Энэ давхцал нь нүүдлийн мал аж ахуйн тогтвортой байдлыг зөвхөн үндэсний асуудал биш, бүс нутгийн болон дэлхийн түвшний хүнс, экосистемийн аюулгүй байдалтай холбон ярилцах боломжийг нэмэгдүүлж байна.

Ирэх Даваа гарагт эхлэх уулзалт хэлэлцүүлгийн үр дүн нь Монголын хувьд дотоод бодлогын чиглэлийг олон улсын яриа хэлэлцээ, санхүүжилтийн логиктой илүү уялдуулах эсэхээр хэмжигдэнэ. Малчдын дасан зохицлыг дэмжих тухай яриа зөвхөн уриа лоозонгоор үлдэхгүй байх нь энэ удаагийн гол сорилт болж байна. Улаанбаатар дахь хэлэлцээний явц, Тал хээрийн төлөвлөгөөний хүрээнд ямар амлалт, ямар хэрэгжилтийн зураглал тодрох нь дараагийн өдрүүдэд анхаарлын төвд байх төлөвтэй.