Өгөгдлийн тухай хуулийн төсөл өргөн мэдүүлж, өгөгдлийн эдийн засгийг дэмжих шинэ эрх зүйн хүрээ бүрдүүлэхээр болов

Засгийн газар Өгөгдлийн тухай хуулийн төслийг өргөн мэдүүлж, өгөгдөл хуваалцах тогтолцоог нэг мөр болгох зорилт тавьлаа. 2026.08.24-нд Шадар сайд Т.Доржханд, сайд Ч.Номин нар УИХ-ын дарга С.Бямбацогтод төслийг өргөн мэдүүлсэн талаар Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээлэв. Төсөл нь өгөгдлийг үүсгэхээс эхлээд хадгалах, нөөцлөх, устгах хүртэлх бүх үе шатыг анх удаа хуульчлан зохицуулахаар тусгаснаараа онцлог.

Шадар сайд Т.Доржханд өгөгдлийг хадгалах, дамжуулах, эдийн засгийн эргэлтэд оруулах хэрэгцээ дэлхий даяар өсөж буйг онцолсон байна. Энэ хүрээнд хуульд Өгөгдлийн харилцаанд оролцогчдын эрх, үүрэг, хариуцлагыг тодорхой болгож, салбар хоорондын зохицуулалтыг нэг мөр болгох суурийг тавихаар тусгасан. Мөн чанар, аюулгүй байдал, хүртээмж, нууцлалын суурь зарчмуудыг тогтоохоор төсөлд багтжээ.

Төслийн томоохон хэсэг нь төрийн их өгөгдөл болон өгөгдлийн сангийн зохион байгуулалттай холбоотой. Төрийн их өгөгдөл болон өгөгдлийн санг нэгдсэн ангилал, кодын дагуу бүрдүүлж, ашиглалтын зориулалтаар нь ангилах нөхцөлийг зохицуулах тухай заалтууд орсон байна. Ингэснээр өгөгдөл цуглуулах, хадгалах, ашиглах явцад нийтлэг стандарт, журам бий болж, байгууллагуудын хооронд мэдээлэл солилцох үед үүсдэг зөрүү, тодорхойгүй байдлыг бууруулахыг зорьж буй дүр зураг харагдана. Нууцлал, хүртээмжийн суурь зарчим нь энэ ангиллын тогтолцоотой уялдах ёстой гэж үзэж буйг төслөөс харж болно.

Хуулийн төсөлд өгөгдлийг туршилтын орчинд ашиглах нөхцөлийг мөн тусгасан. Түүнчлэн дотоод, гадаадын болон үндэстэн дамнасан дата төвүүдийг Монголд, тэр дундаа чөлөөт бүсэд ажиллуулах эрх зүйн орчныг тусгахаар төлөвлөсөн нь анхаарал татаж байна. Өгөгдлийн эдийн засгийн хувьд энэ нь өгөгдөлд суурилсан бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ хөгжүүлэх туршилтыг бодит орчинд ойртуулж, зах зээлд нэвтрэх хурдыг нэмэх хүлээлттэй уялдана. Нөгөө талд, тусгай дэглэм, хамгаалалтын шаардлага нь өсөх хэрэгцээг хянах механизмын үүрэг гүйцэтгэхээр тусгагджээ.

Төсөлд хадгалж буй өгөгдлийн халдашгүй байдлыг хангах тусгай дэглэм, маргааныг урьдчилан шийдвэрлэх, хариуцлага болон хэрэгжих хугацааны зохицуулалтууд багтсан байна. Эдгээр нь зөвхөн техникийн хамгаалалт бус, зөрчил үүсэхээс өмнөх урьдчилсан зохицуулалтаар салбарын эрсдэлийг удирдахыг чиглэсэн агуулгатай. Хэрэв хууль батлагдвал өгөгдөлд суурилсан инноваци эрчимжиж, Монголыг бүс нутгийн дата төв болгох зорилт урагшлах боломжтой гэж үзэж байгаа талаар мэдээлэлд дурдав. Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас төслийн талаар ийн мэдээллээ.