Ойрхи Дорнодын хурцадмал байдал газрын тосны үнийг өсгөж, тээврийн зардлыг огцом нэмэв

Газрын тосны зах зээлд нийлүүлэлтийн зам, тээвэрлэлтийн аюулгүй байдалтай холбоотой эрсдэл нэмэгдсэнээр үнэ болон тээврийн тариф зэрэг өсөж байна. Лхагва гарагт Брент маркийн түүхий газрын тосны фьючерс 1.22 хувиар нэмэгдэж, баррель нь 110.13 ам.долларт хүрэв. АНУ-ын Баруун Техасын завсрын төрлийн газрын тосны үнэ мөн 1.11 хувиар өсөж, баррель нь 98.92 ам.доллар болсон байна. Ийнхүү Ормузын хоолой орчмын халдлага, Саудын Арабын эрчим хүчний байгууламжид хийсэн цохилт газрын тосны зах зээлийн түгшүүрийг нэмэгдүүлжээ.

Дэлхийн түүхий газрын тосны тээврийн дундаж тариф нэг баррель нь 20 ам.доллараас давсан нь жилийн өмнөхөөс долоо дахин өссөн үзүүлэлт болж байна. Тээврийн зардлын ийм огцом нэмэгдэл нь газрын тосыг олборлолтын бүсээс боловсруулах үйлдвэр болон бусад зах зээлд хүргэх өртгийг шууд өсгөж байна. Үүний зэрэгцээ өндөр эрсдэлийн шимтгэл, усан онгоц хоорондын шилжүүлэг нь тарифын өсөлтийг улам нэмэгдүүлж байгаа юм. Зах зээлд нийлүүлэлтийн саатал гарах болгоомжлол давамгайлахын хэрээр тээврийн компаниуд болон боловсруулагчид илүү өндөр зардалтай нүүр тулж байна.

Ираны Исламын хувьсгалын хамгаалагчдын корпус Ормузын хоолойгоор зөвшөөрөлгүй гэж үзсэн чиглэлээр нэвтрэхийг оролдсон гурван танкерийг тэнгисийн минаар зогсоосон гэж мэдэгдэв. Тус корпусын мэдээлснээр, өмнөд хэсгийн хууль бус гарцаар нэвтэрсэн хоёр танкер мина дэлбэрсний улмаас гал аван зогсжээ. Эдгээр мэдээлэл нь Ормузын хоолойгоор дамжин өнгөрөх тээвэрт үүссэн эрсдэлийн талаарх болгоомжлолыг улам нэмэгдүүлж байна. Улмаар тээвэрлэгчид чиглэл, шилжүүлэн ачих ажиллагаа болон эрсдэлийн зардлаа дахин тооцох нөхцөл бүрджээ.

Үүнтэй зэрэгцэн Йемений хусит босогчид Янбу дахь Saudi Aramco-ийн байгууламж, Шайба газрын тосны орд болон Эр-Рияд, Абха хотын нисэх буудлуудад цохилт өгсөн хариуцлагыг хүлээжээ. Саудын Арабын эрчим хүчний байгууламжид чиглэсэн ийм цохилтын мэдээ газрын тосны нийлүүлэлтийн найдвартай байдлын талаарх зах зээлийн түгшүүрийг нэмэгдүүлсэн байна. Ормузын хоолой орчмын үйл явдалтай давхацсан эдгээр мэдээлэл нь газрын тос тээвэрлэх зам болон үйлдвэрлэлийн дэд бүтцэд учирч болзошгүй эрсдэлийг зах зээлийн анхаарлын төвд оруулжээ. Үүний нөлөө зөвхөн газрын тосны үнээр хязгаарлагдахгүй, боловсруулсан бүтээгдэхүүний нийлүүлэлтэд ч мэдрэгдэж болзошгүй байна.

Goldman Sachs-ийн мягмар гарагт нийтэлсэн тайланд Ормузын хоолойг гатлах дайны эрсдэлийн шимтгэл тээврийн өсөлтийн 7 ам.долларыг бүрдүүлсэн гэж тооцоолжээ. Мөн Персийн булангийн гаднах усан онгоц хоорондын шилжүүлэг нэмэлт 4 ам.долларын өсөлтөд нөлөөлсөн гэж тус банкны шинжээчид үзсэн байна. Өндөр тээврийн зардал Азийн боловсруулах үйлдвэрүүдийн цэвэр ашгийг бууруулж, боловсруулсан бүтээгдэхүүний нийлүүлэлтийг хумиж болзошгүй гэж Goldman Sachs анхааруулжээ. Энэ дарамт үргэлжилбэл шатахууны үнэ цааш өсөх эрсдэлтэй бөгөөд тээвэрлэлтийн зардлын өсөлт эцсийн хэрэглэгчдэд шилжих эсэх нь зах зээлийн дараагийн гол анхаарал болж байна.