Өмнөд Америкийн дөрвөн улс стратегийн ашигт малтмалын хамтын ажиллагааг уялдуулж, нийлүүлэлтийн сүлжээнд нөлөөгөө нэмэхээр боллоо

Чили, Аргентин, Боливи, Перу улс стратегийн ашигт малтмалын хамтарсан тунхаглалд гарын үсэг зурж, бүс нутгийн хүрээг тогтоов. Энэхүү алхам нь хариуцлагатай уул уурхайн хөрөнгө оруулалтыг дэмжихээс гадна техникийн хамтын ажиллагаа, нийлүүлэлтийн сүлжээний илүү гүн интеграцыг урагшлуулах зорилготой гэж талуудын хүрээнд мэдээлэв. Эхний сайд нарын түвшний уулзалт Чили улсын нийслэл Сантьягод болж, дөрвөн улсын уул уурхайн эрх бүхий байгууллагууд оролцжээ.

Тунхаглалд тусгаснаар бодлогын уялдаа нь геологи, зохицуулалт, нийлүүлэгчид, ур чадвар, санхүүжилтийн чиглэлүүдийг хамрахоор байна. Энэ хүрээнд хөрөнгө оруулалтын орчныг илүү ойлгомжтой, урьдчилан таамаглах боломжтой болгох хүсэл зорилго илэрхий болсон нь анхаарал татаж байна. Олон улсын зах зээлд “стратегийн ашигт малтмал”-ын эрэлт өсөхийн хэрээр нийлүүлэлтийн хэлхээнд нөлөө нэмэх, мөн эрсдэлийг бууруулах асуудал ийнхүү бүс нутгийн хамтын яриа хэлэлцээний төвд орж ирлээ.

Эрэлт, нийлүүлэлтийн тэнцвэр алдагдах эрсдэлийг олон талын байгууллагууд давхар сануулж байна. Олон улсын эрчим хүчний агентлаг 2035 он гэхэд зэсийн нийлүүлэлт эрэлтээс 25% дутах эрсдэлтэй гэж төсөөлснийг энэ удаагийн хэлэлцээний суурь нөхцөл гэж үзэхээр. Нөгөө талд, Дэлхийн эдийн засгийн форум McKinsey & Co.-той хамтарсан тайландаа Латин Америк зэс, лити, никель, графит зэрэг нөөцөөр давуу байр суурьтайг онцолсон нь бүс нутгийн хамтын ажиллагааны шаардлагыг улам тодотгож байна.

Чилийн уул уурхай, эдийн засгийн сайд Даниэль Масын мэдээлснээр, Аргентинтай уул уурхайн интеграцын гэрээг сэргээвэл 20.7 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт нээгдэж болзошгүй байна. Тэр мөн гэрээ сэргэсэн тохиолдолд жилд 540,000 тонн зэс нэмэгдэнэ гэж дурдсан нь бүс нутгийн хэмжээний нийлүүлэлт, боловсруулах чадварыг өсгөх хүлээлтийг нэмэгдүүлж байна. Хөрөнгө оруулалт, үйлдвэрлэлийн ийм боломж нь зөвхөн нэг төслийн хүрээний асуудал гэхээс илүү, хэд хэдэн оронд зэрэг нөлөөлөх интеграцын санаачилгын жишээ болж харагдаж байна.

Гэхдээ энэ бүхний гол шалгуур нь улс орнуудын бодлогын уялдаа, хэрэгжилтийн тогтвортой байдал гэж эх сурвалжууд онцолжээ. Мариано Мачадо хэлэхдээ, дөрвөн улсын геологи, зохицуулалт, нийлүүлэгчид, ур чадвар, санхүүжилтийн тохиролцоо нь зах зээлүүдийг илүү ойлгомжтой хөрөнгө оруулалтын санал болгоно, гэхдээ засагууд уялдаагаа тогтвортой хадгалж чадвал гэжээ. Өөрөөр хэлбэл, зөвшөөрөл, татварын тогтвортой байдал, бодлогын залгамж чанар зэрэг нь хэлэлцээний баримт бичиг дээр үлдэх үү, эсвэл бодит хөрөнгө оруулалт болон хувирах уу гэдгийг шийдэх гарц болж байна.

Наймдугаар сарын 28-нд Сантьягод гарын үсэг зурсан энэ хүрээ нь Латин Америкийн стратегийн ашигт малтмалын нийлүүлэлтийн сүлжээнд эзлэх байр суурийг илүү зохион байгуулалттайгаар ахиулах оролдлогоор харагдаж байна. Хэрэв улс орнууд зохицуулалтын уялдаа, зөвшөөрлийн горим, татварын орчны тогтвортой байдлаа бодлогын түвшинд барьж чадвал бүс нутаг дэлхийн нийлүүлэлтийн эрсдэлийг сааруулахад хувь нэмэр оруулах боломжтой. Ингэснээр хөрөнгө татах өрсөлдөөн зөвхөн нөөцөөр бус, дүрэм, хэрэгжилтийн чанараар хэмжигдэх нөхцөл бүрдэхээр байна.