Өндөр орлоготой, хөрөнгөтэй иргэдийн татварын маргаан АНУ-ын мужуудад санал хураалтаар шийдэгдэх гэж байна

АНУ-ын хэд хэдэн мужид баян, өндөр орлоготой иргэдийн татварын бодлогыг өөрчлөх саналын хуудас ирэх сард сонгогчдын шийдвэрт очих гэж байна. CNBC-ийн Inside Wealth мэдээллийн товхимолд энэ удаагийн санал хураалтууд нэг чиглэл рүү зэрэг хөдлөөгүй, харин татвар нэмэх ба бууруулах хоёр хөдөлгөөн зэрэгцэн эрчимжсэнийг онцолжээ. Ингэснээр мужуудын өрсөлдөх чадвар, хөрөнгө ба бизнесийн шилжилт хөдөлгөөний тухай маргаан улам хурцдаж байна.

Анхаарлын төвд Калифорнийн Billionaire Tax Act оржээ. Энэхүү санал нь 1 тэрбум ам.доллароос дээш хөрөнгөтэй оршин суугчдад нэг удаа 5 хувийн татвар ногдуулах зохицуулалттай. Товхимолын мэдээлснээр уг санал Ардчилсан намынхныг талцуулж, Silicon Valley-д зөрчил үүсгэхийн зэрэгцээ зарим тэрбумтныг Флорида руу нүүхэд нөлөөлсөн гэж дурдсан байна. Калифорнийн Их сургууль, Беркли-ийн санал асуулгаар энэ саналыг 45 хувь дэмжиж, 43 хувь эсэргүүцсэн нь санал бодол тун ойрхон байгааг харуулжээ.

Гэхдээ Калифорнид хоорондоо өрсөлдсөн хоёр саналын хуудас зэрэгцэн гарах нь сонгогчдыг төөрөгдүүлэх эрсдэлтэй, улмаар тэрбумтны татварыг унагах магадлал бий гэж мэдээлэлд онцолсон байна. Энэ тэмцэл мөнгөний хувьд ч хүчтэй өрнөж буйг хандивын тоонууд харуулж байна. Сергей Брин, Жон Доэрр, Патрик Коллисон, Майкл Мориц, Эрик Шмидт, Макс Левчин зэрэг хүмүүс татварыг эсэргүүцсэн бүлгүүдэд нийлээд 180 сая ам.доллароос дээш хандивласан гэж дурджээ. Silicon Valley-ийн нөлөө бүхий хэсэг энэ арга хэмжээг эсэргүүцэж буй нь саналын хуудасны өрсөлдөөнийг улам халууцуулж байна.

Калифорниос гадна Колорадо муж нэг түвшний 4.4 хувийн татварыг шаталсан орлогын татвараар солих эсэхийг санал хураалтаар шийднэ. Хэрэв санал батлагдвал 500 мянган ам.доллароос дээш орлогод 7.4 хувь, 1 сая ам.доллароос дээш орлогод 8.4 хувь ногдуулж, жилд 2.7 тэрбум ам.доллар төвлөрнө гэж тооцжээ. Харин Americans for Tax Reform мэдэгдэлдээ “Колорадогийн нэг түвшний татвар нь татвар төлөгчид, бизнест энгийн бөгөөд урьдчилан таамаглах боломжтой тогтолцоог өгсөн” гэж хамгаалаад, саналын хуудас нь үүнийг “их орлого, хөрөнгө оруулалт, амжилтыг шийтгэдэг тогтолцоогоор” солих гэж байна гэж анхааруулсан байна.

Вашингтон мужид ч эсрэг чиглэлийн санал гарч ирсэн. 2028 онд хэрэгжихээр товлогдсон, 1 сая ам.доллароос дээш өрхийн орлогод 9.9 хувийн татвар тогтоосон өөрчлөлтийг Initiative 645-ээр цуцлах санал ирэх сард санал хураалтад орно. Товхимолд Microsoft, Amazon зэрэг томоохон технологийн компаниуд татвар багатай орчин бүхий Вашингтон мужид томоохон байршуулалт хийсэн гэж дурдсан нь татварын орчин ба хөрөнгө оруулалтын сонголтын холбоог давхар сануулж байна. Tax Foundation-ийн Жаред Уолчак “сүүлийн хэдэн жилд мужуудын орлогын татвар, өндөр орлоготой иргэдийн татварын бодлогууд улам зөрүүтэй болсон” гэж хэлээд, “зарим муж хувь хүний татварыг бууруулж байхад, бусад нь эсрэг чиглэлд явж байна” гэж нэмсэн байна.

Энэ маргаан бодит төсвийн үр дүн, мөн шилжилт хөдөлгөөний маргаантай зэрэгцэж байна. Массачусетст 2022 онд баталсан, жилд 1 сая ам.доллароос дээш орлогод нэмэлт 4 хувийн татвар 2025-2026 оны санхүүгийн жилд 3 тэрбум ам.доллароос дээш орлого бүрдүүлсэн. Гэхдээ Boston хотод төвтэй Pioneer Institute-ийн АНУ-ын Албан татварын албаны мэдээлэлд хийсэн судалгаагаар Массачусетс 2023 онд өндөр орлоготой хүмүүс нүүснээс шалтгаалан тохируулсан нийт орлогоор 4 тэрбум ам.доллароос давсан алдагдал хүлээсэн гэжээ. Нью-Йорк хотод тансаг зэрэглэлийн хоёр дахь орон сууцны татварт шүүгч мэдэгдлийг дахин хийх шаардлагатай гэж үзсэн бөгөөд Уилбур Росс, Стив Уинн нар Үндсэн хууль зөрчсөн гэж шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан нь татварын бодлого зөвхөн төсөв төдийгүй хууль, улс төрийн талбар дээр ч хүчтэй сөргөлдөөн үүсгэж байгааг харуулж байна.