Ормузын хоолойг дахин нээх хэлэлцээ нааштайрахтай зэрэгцэн газрын тосны үнэ буурав

Ормузын хоолойг дахин нээх хэлэлцээ ахисан гэх дохио гармагц нийлүүлэлтийн эрсдэлийн түгшүүр саарч, газрын тосны үнэ суларлаа. Брент маркийн түүхий тос дамжуулах хоолой зогсоход баррель нь 110 ам.долларт дөхсөн ч, тасалдал анх төсөөлснөөс багатай байх хүлээлт давамгайлснаар үнэ ухарсан байна. Гол нь бүс нутгийн урсгал бүрэн хэвийн болмогц “аюул”-ын нэмэгдэл үнэ дээр удаан тогтох шалтгаан багасчээ.

Энэ удаагийн өөрчлөлтийн цаана нийлүүлэлт эргэн дасан зохицож буйг харуулах тоонууд бий. Kpler-ийн мэдээллээр Саудын Арабын түүхий тосны экспорт есдүгээр сард өдөрт 6 сая баррель хүрч, Ираны дайн эхэлснээс хойших дээд түвшинд очсон гэжээ. Энэ нь наймдугаар сараас бараг 80 хувиар өссөн үзүүлэлт гэж Kpler тооцсон байна. Экспортын урсгал сэргэх шинж нь үнэд дарамт үзүүлэх ч, тээвэрлэлтийн аюулын эрсдэл бүрэн арилаагүй хэвээр байна.

Нөхцөл байдлыг төвөгтэй болгосон гол хүчин зүйл нь Саудын Арабын Зүүн-Баруун чиглэлийн гол дамжуулах хоолой дроны халдлагад өртөж, энэ сард хаагдсан явдал. Гэсэн ч салбарын эх сурвалжууд Reuters агентлагт “дамжуулах хоолой энэ долоо хоногт бага хэмжээгээр дахин ажиллаж эхлээд, одоо аажмаар нэмэгдэж байна” гэж мэдэгджээ. Саудын Араб тээвэрлэлтийн чиглэлээ өөрчилж, Зүүн бүсийн олборлолтыг Янбу дахь Улаан тэнгисийн терминал руу шилжүүлсэн нь нийлүүлэлт огцом тасрах эрсдэлийг зөөлрүүлэв. Ийм шилжилтүүд зах зээлд “саатал тохиолдсон ч урсгал тасрахгүй” гэсэн ойлголтыг өгч буй.

Далайгаар дамжих урсгал дээр ч хэсэгчлэн амьсгаа орсон байна. АНУ-ын зэвсэгт хүчин Оманы эргийн дагуу тээврийн коридор гаргаснаар Ормузаар дамжуулах урсгалын нэг хэсэг сэргэсэн гэж мэдээлжээ. Лхагва гарагт Ормузаар дамжих экспортын долоон өдрийн дундаж 13.2 сая баррель болж өссөн ч, дайнаас өмнөх ойролцоогоор өдөрт 17 сая баррелиас доогуур хэвээр байна. Өөрөөр хэлбэл эрсдэл буурч байгаа ч “хуучин хэвийн” түвшин рүү хараахан очоогүй гэсэн үг.

Дэд бүтцийн тасалдал хэр удаан үргэлжлэх тухай хүлээлт ч үнэд нөлөөлж байна. Saudi Aramco компанийн гүйцэтгэх захирал Амин Нассер Японы Nikkei сонинд дэд бүтцийн тасалдал ихэвчлэн богино хугацаанд үргэлжилдэг гэж хэлээд, дамжуулах хоолойн талаар тодруулга өгөхөөс татгалзжээ. “Саудын Арабын дэд бүтцийн тасалдал ихэвчлэн хэдхэн хоног үргэлжилдэг, хэдэн долоо хоног эсвэл сар биш” гэх үнэлгээ зах зээлд тархсанаар Брент 110 ам.долларт ойртсон оргилоосоо буцахад түлхэц болсон гэж үзэгдэж байна.

Одоо зах зээл Персийн булангаас нийлүүлэлт нэмэгдэх процессыг хоёр өнцгөөс зэрэг уншиж байгаа нь анзаарагдана. Энэ нь нэг талаар дамжуулах хоолойн саатлын үр дагавар боловч, нөгөө талаар Ормузыг ашиглах итгэл нэмэгдсэнийг ч илтгэж байна. Гэхдээ урсгал бүрэн сэргэхгүй байгаа нөхцөлд аливаа шинэ саатал, тээвэрлэлтийн эрсдэл богино хугацаанд үнэд эргэн нөлөөлөх боломжтой хэвээр бөгөөд анхаарлын төвд логистик, аюулгүй байдлын мэдээ л үргэлжлэн байна.