Оюутнуудын удаан үргэлжилсэн эсэргүүцлийн дараа Сербийн ерөнхийлөгч Александр Вучич огцорч, улс төрийн нөхцөл хурцдав

Жил гаруй үргэлжилсэн оюутнуудын эсэргүүцлийн дараа Сербийн ерөнхийлөгч Александр Вучич огцорч, улс төрийн нөхцөл байдал улам хурцадлаа. Эсэргүүцлийн хөдөлгөөн 2024 онд Нови Сад дахь төмөр замын өртөөний дээвэр нурж 16 хүн амиа алдсанаас хойш эхэлсэн бөгөөд олон нийтийн бухимдал өдрөөс өдөрт тэлсэн. Жагсаалыг оюутнууд манлайлан өрнүүлж, ажилчид, тариаланчид зэрэг олон бүлэг нэгдэн оролцсон нь дарамтыг өндөрсгөсөн. “Сүүлийн нэг жил хагасын хугацаанд бидний туулж өнгөрүүлсэн аймшигт үйл явдал” гэх хэллэг ч энэ эсэргүүцлийн уур амьсгалыг тодорхойлж байна.

Сербийн хуулиар ерөнхийлөгч огцорсноос хойш гурван сарын дотор ээлжит бус сонгууль зохион байгуулна. Ингэснээр парламентын болон ерөнхийлөгчийн санал хураалт ойртож, улс төрийн өрсөлдөөн хурцдах төлөв ажиглагдаж байна. Хөдөлгөөний талбар дээр “Оюутнууд ялна” гэх уриа хүчтэй сонсогдож, эрх баригчдад тавих шаардлага буурахгүй байгааг илтгэнэ. Нөхцөл байдал ингэж шилжилтийн горимд орсноор бодлогын чиглэл ч илүү тодорхой болох хүлээлт бий болжээ.

Огцрох шийдвэр нь зөвхөн шахалттай холбоотой бус, Вучичийн дараагийн улс төрийн алхамтай шууд уялдаатай гэж мэдээлэгдэж байна. Тэр ирэх парламентын сонгуульд өөрийн намаас ерөнхий сайдын суудалд нэр дэвшихээр шийдсэн бөгөөд үүний хүрээнд огцорсон гэж өгүүлжээ. Энэ нь эрх мэдлийн төвийн зохион байгуулалт өөрчлөгдөж, өрсөлдөөн шинэ талбар руу шилжиж болзошгүйг харуулж байна. Сөрөг хүчин болон гудамжны хөдөлгөөн нэгэн зэрэг хүчээ зузаатгах нөхцөл бүрдэж, кампанит ажлын өрнөл богино хугацаанд эрчимжих магадлалтай.

Шинэ ерөнхийлөгч сонгогдох хүртэл парламентын дарга Анна Брнабич үүрэг гүйцэтгэгчээр ажиллана. Энэхүү шилжилтийн үе нь төрийн байгууллагуудын тогтвортой ажиллагаа, эмх замбараагүй байдлыг хязгаарлах хүчин зүйл болж болох ч улс төрийн маргаан намжина гэсэн баталгаа болохгүй. Эсэргүүцлийн хүрээнд яригдаж буй “Европын Серби” гэх ойлголт нь зөвхөн дотоод улс төрийн асуудал төдийгүй гадаад чиг баримжааны маргааныг ч дагуулж байгааг илтгэнэ. Европын Холбоо болон олон улсын хэвлэлүүдийн анхаарал энэ шилжилтийн үйл явц дээр төвлөрөхөөр байна.

Сербийн олон нийтийн Радио, телевиз (RTS)-ийн мэдээлснээр Вучич 49 хүнд өршөөл үзүүлсэн нь огцролын дараах улс төрийн дохио, эсвэл маргааныг зөөллөх оролдлого гэж тайлбарлагдаж байна. Гэвч оюутнуудын удирдсан хөдөлгөөн өргөн хүрээний нийгмийн бүлгүүдийг нэгтгэсэн хэвээр байгаа тул уур амьсгал амархан хөрөх төлөв ажиглагдахгүй. Одоо гол сорилт нь гурван сарын дотор багтах сонгуулийн зохион байгуулалт, түүнтэй зэрэгцэх улс төрийн хэлэлцүүлгийг мөргөлдөөнгүй авч явахад байна. Сербид ойртож буй санал хураалтууд улс төрийн хүчний харьцаа төдийгүй олон нийтийн итгэлийн тэнцвэрийг дахин хэмжих үе шат болох нь тодорхой байна.