Пакистаны уул уурхай боловсон хүчний хомсдолтой нүүр тулжээ
Пакистаны уул уурхайн салбар шинэ эрэл хайгуулыг тэтгэх боловсон хүчнээр дутмаг байгаа нь түүхий эдийн боломжийг хязгаарлаж байна Магистр, докторын элсэлт арван жилийн өмнөх нэг улирлын 70 гаруйгаас…

Пакистаны уул уурхайн инженерийн хөтөлбөрүүдэд суралцах оюутны тоо буурч, салбар шинэ эрэл хайгуулыг тэтгэх боловсон хүчний хомсдолтой нүүр тулж байна. АНУ-ын Үндэсний академиудын 2024 оны тайланд дурдсанаар, уул уурхайн инженерийн бакалаврын элсэлт 2015-2023 онд 60 хувиар буурч, 590 оюутанд хүрчээ. Канадын инженерүүдийн холбооны мэдээллээр уул уурхайн инженерийн элсэлт 2018 оноос хойш гуравны нэгээр, олгосон дипломын тоо хоёр дахин буурсан байна. Энэ чиг хандлага нь Пакистаны хувьд зөвхөн сургалтын салбарын асуудал биш, ашигт малтмалын нөөцөө эдийн засгийн эргэлтэд оруулах чадавхтай шууд холбоотой болжээ.
Куэйд-и-Азамын их сургуулийн Дэлхийн шинжлэх ухааны тэнхимд доктор Шазия Насим 1998 онд ажиллаж эхлэх үед ажлын байрны дийлэнх нь газрын тос, байгалийн хийн салбарт төвлөрч байжээ. Түүний тооцоолсноор төгсөгчдийн 20-30 хувь нь Пакистанаас гадуур ажилладаг бөгөөд үлдсэн хэсэг нь газрын тос, байгалийн хий болон ашигт малтмалын салбарт ойролцоогоор тэнцүү хуваагддаг байна. Бакалаврын элсэлт энэ жил дээд хэмжээнд хүрсэн ч магистр, докторын хөтөлбөрийн элсэлт арван жилийн өмнөх нэг улирлын 70 гаруйгаас өнөөдөр 30 орчим болж буурчээ. Ийнхүү хайгуулын суурь мэдлэг эзэмшсэн төгсөгчид байгаа ч уурхайн хөгжлийн дараагийн шатанд шаардлагатай нарийн мэргэшил дутагдаж байна.
Энэ дутагдал олборлолт, боловсруулалтын дотоод чадавхыг сулруулж, түүхий эдийн нэмүү өртгийг Пакистанаас гадуур бий болгох эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна. Тус улс олборлолт, боловсруулалтын хүчин чадал хангалтгүй тул түүхий ашигт малтмалаа хямд үнээр борлуулж, боловсруулалтыг бусад оронд алдах тохиолдол элбэг байдаг. Эдийн засгийн геологийг суурь түвшинд заадаг боловч JORC, NI 43-101 зэрэг олон улсын тайлагналын стандартын дагуу нөөцийг баталгаажуулах эрхтэй мэргэшсэн хүн тус улсад цөөн байна. Тиймээс шинэ орд илрүүлэхээс гадна нөөцийг олон улсын шаардлагаар үнэлэх, олборлолтыг боловсруулалттай холбох мэргэжлийн чадавх шаардлагатай болжээ.
Ажил олгогчид өөрсдийн программ хангамж, мэдээлэлд сургаж болох шинэ төгсөгчдийг түлхүү сонгох болсон байна. Тэдгээрийн дунд Oil and Gas Development Company (OGDC), Mari, Pakistan Oilfields, Пакистаны геологийн судалгааны алба болон хувийн ашигт малтмалын компаниуд багтдаг. Гэвч их сургуулийн түвшинд хайгуулын мэргэжилтэн бэлтгэх боломжтой ч уурхайн хөгжлийн дараагийн шатанд хэрэгтэй нарийн мэргэшлийг бүрэн хангах боломж хязгаарлагдмал хэвээр байна. Энэ нь ажил олгогчдын хэрэгцээ, сургалтын хөтөлбөрийн чадавх хоёрын хооронд зөрүү үүсгэж байна.
Засгийн газар Баруун Австралийн зураглалын туршлагад тулгуурлан улсын хэмжээнд агаарын геофизикийн анхан шатны судалгаа хийж, гарсан мэдээллийг хайгуулын компаниудад худалдахаар төлөвлөж байна гэж Сохайл хэлжээ. Тэрээр Балоучистаны ердөө 10 хувийг хамарсан агаарын судалгааг өргөжүүлэх шаардлагатай гэж үзсэн байна. Пакистаны ашигт малтмалын хөрөнгө оруулалтын форумын энэ долоо хоногийн хэлэлцүүлэгт геологийн мэдээлэл хуваалцах шинэ хөтөлбөрүүд гол байр суурь эзэлжээ. Доктор Шазия Насим Пакистаныг геологичдод онцгой боломж ихтэй орон гэж тодорхойлсон бол Сажид тус улсын нөөцийн зарим бүс одоо ч судлагдаагүй байгааг хэлсэн байна. Оюутнууд газар доорх үл үзэгдэх тогтоц, уулын нөөцийг судлах сонирхолтой ч судалгаагаа нийгэмд бодит үр өгөөжтэй болгохыг зорьж байгаагаа илэрхийлжээ.
Шинэ мэдээг цахим шуудангаар авах бол бүртгүүлнэ үү.
Холбоотой мэдээ





