Шатахууны асуудлаар байгуулагдсан Шуурхай штаб үнэ өссөн шалтгааныг тайлбарлав

Шатахууны асуудлаар байгуулагдсан Шуурхай штабын мэдээлснээр Оросын Холбооны Улсаас орж ирэх шатахууны үнэ өссөнтэй холбоотойгоор аж ахуйн нэгжүүд өнөөдрөөс борлуулалтын үнээ нэмсэн байна. Тус штаб АИ-92-ын үнэ өссөн нөхцөл, цаашдын нийлүүлэлтийн эрсдэлийг хамтад нь тайлбарлаж, нийлүүлэлтийг хэвийн болгох арга хэмжээг төлөвлөж буйгаа мэдэгдэв. Гол шалтгаан нь импортын өртөг нэмэгдсэн явдал бөгөөд үүний араас татвар, зардлын нөлөө дагалджээ.

Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн дэд сайд Б.Мөнхтамирын хэлснээр 2026 оны аравдугаар сард АИ-92, АИ-95 шатахууны нийлүүлэлтийг нийт 78 мянган тонноор гэрээлсэн байна. Тэрээр энэ сард нэг тонн шатахууныг 1,063 ам.доллароор авч байгаа гэж тайлбарлав. Мөн 1 тонн нь 1,250 литр болдог гэсэн тооцооллыг дурдсан нь литр тутмын өртөг яагаад өсөж байгааг тайлбарлах суурь үзүүлэлт болж байна.

Шуурхай штабын зүгээс Оросын Холбооны Улсаас нийлүүлэгдэж буй шатахууны үнэ энэ сард өмнөх сараасаа 190 ам.доллароор өссөн гэдгийг онцолсон. Үүний улмаас литр тутмын үнэ 500-550 төгрөгөөр нэмэгдэх тооцоо гарсан гэж дэд сайд мэдээлэв. Түүний хэлснээр зөвхөн импортын үнэ бус, аж ахуйн нэгжүүдийн үйл ажиллагааны зардал болон НӨАТ зэрэг нэмэгдсэн нь жижиглэнгийн үнийн өсөлтөд шингэжээ. Ингэснээр зах зээл дээрх үнэ хөдөлж, борлуулалтын үнэ шууд шинэчлэгдсэн дүр зураг ажиглагдаж байна.

Нийлүүлэлтийн тал дээр оны сүүлээр эрсдэл нэмэгдэх төлөвийг штаб давхар санууллаа. Тэдний тайлбарласнаар 11, 12 дугаар сард нийлүүлэлт багасах төлөвтэй байгаа нь хэвийн түвшнийг хадгалахад дарамт үүсгэж болзошгүй байна. Ийм нөхцөлд дотоодын зах зээлийн тогтвортой хангалтыг барихын тулд татан авалтын сувгийг өргөтгөх шаардлага тулгарч буйг албаныхан хэлсэн.

Иймээс Шуурхай штаб нийлүүлэлтийг хэвийн болгох арга хэмжээг төлөвлөж, урд хөрш болон гуравдагч хөршөөс худалдан авах хэлцлийг үргэлжлүүлж буйгаа мэдээлэв. Тодруулбал БНХАУ, Сингапур, Малайз, БНСУ-тай хэлцэл явагдаж байгаа гэдгийг дурдсан байна. Оны сүүлээр нийлүүлэлт хумигдах эрсдэлийг давхар бууруулах зорилгоор өөр зах зээлээс татан авах хувилбаруудыг идэвхжүүлж байгаа нь үнэ дээрх дарамтыг дан ганц нэг эх үүсвэрээс хамаарахгүй болгох оролдлого гэж үзэж болохоор байна.

Шуурхай штабын мэдээлэлд дурдсанаар өнөөдрийн үнийн өөрчлөлт нь энэ сарын импортын үнэ өмнөх сараас 190 ам.доллароор өссөнтэй шууд холбоотой бөгөөд компанийн зардал, НӨАТ зэрэг нэмэгдэл хүчин зүйлс литр тутмын өсөлтийг 500-550 төгрөгөөр тооцоолох нөхцөл бүрдүүлжээ. Цаашид 11, 12 дугаар сард нийлүүлэлт багасах төлөвтэй тул хэлцлүүдийг үргэлжлүүлэх, өөр эх үүсвэрийн хувилбарыг бодитоор хэрэгжүүлэх явц нийлүүлэлтийн эрсдэлийг хэр зэрэг сааруулах нь анхаарлын төвд үлдэж байна.