Шатахууны хомсдол аялал жуулчлалын салбарыг оргил улиралд нь тэг зогсолтын ирмэгт хүргэв

Шатахууны хомсдол аялал жуулчлалын салбарт шууд цохилт өгч, оргил улирлын үйл ажиллагааг бүхэлд нь тасалдуулах хэмжээнд хүрснийг Аялал жуулчлалын мэргэжлийн холбоо (АЖМХ) болон салбарын бизнес эрхлэгчид анхаарууллаа. Долдугаар, наймдугаар сар нь аялал жуулчлалын хамгийн идэвхтэй үе тул дутагдлын нөлөө улс даяар аялж буй жуулчдын хөдөлгөөн, үйлчилгээний тасралтгүй байдалд шууд тусаж байна. Салбарынхан “тэг зогсолт” гэдэг үгийг анх удаа хэлж буй нь зөвхөн шатахуун түгээх цэгийн дарааллын асуудал биш, логистик, тээвэр, захиалгын гинжин хэлхээ тасрах эрсдэл бодит болсны илрэл гэж тайлбарлав.

АЖМХ-ны тооцоогоор энэ сард 120,000 жуулчин ирэхээр байсан ч шатахууны хомсдол, агаарын тээврийн үнэ нэмэгдсэнээс шалтгаалан уг тоо буурч магадгүй гэж үзжээ. Харин захиалгаа цуцлахгүйгээр явбал 150,000 гаруй жуулчин хүлээн авах боломжтой ч аяллын бүсүүдэд шатахуун олдохоо больсон гэж мэдээлсэн байна. Энэ нь зөвхөн том хотуудын хангамжийн сэдэв бус, хөдөө орон нутагт багц аялал явуулах үндсэн нөхцөл тасалдаж байгааг салбарынхан онцолж байна. Жуулчны зунаараа амьдардаг бүсүүдэд “шатахуун байхгүй” гэх хариу ихсэх тусам захиалга хийх шийдвэр түр зогсдогийг салбарынхон ярьж байна.

Одоогийн захиалгын мэдээллээр жуулчдад 15,000 жолооч үйлчлэхээр тооцогджээ. Нэг жолооч долоо хоногийн аялалд 300-400 орчим литр бензин хэрэглэдэг гэж АЖМХ тайлбарласан нь шатахууны хүртээмж ямар түвшинд байх ёстойг тоон дээрээс харуулж байна. Ялангуяа урт чиглэлтэй хөдөөгийн аялалд нэг өдөр алдах нь маршрутыг өөрчлөх, буудал, хөтөч, хоол үйлчилгээний цагийн хуваарь бүхэлдээ сарних эрсдэл дагуулдаг гэж бизнес эрхлэгчид хэлэв. Ийм нөхцөлд жуулчны үйлчилгээний чанар муудвал дараагийн захиалга ч эргэлзээнд орно гэж үзэж байна.

Холбооноос зөвхөн наймдугаар сард 6,000 тонн шатахууны хэрэгцээтэй тул хариуцсан яамдаас бодит мэдээлэл, яаралтай шийдвэр хүссэн байна. Наадмын өмнө эрсдэлийн талаар албан хүсэлт тавихад “хангалттай нөөцтэй” гэх хариу ирсэн ч дараа нь нөөц дууссан, онцгой нөөц хэрэглэж буй талаар мэдээлсэн гэж АЖМХ мэдэгдлээ. Өдөрт 1,000-3,000 тонн бензин орж ирж байгаа нь Монгол Улсын нэг өдрийн хэрэгцээ бөгөөд нөөцийн тогтвортой байдалд айдастай болсон гэж тэд тайлбарлав. Мөн АЖМХ-ны зүгээс Г.Дамдинням, Б.Дэлгэрсайхан нарт хандсан ч хариу өгөөгүй гэж мэдээлсэн байна.

Нөгөө талд онгоцны бензиний нөөц “нэг өдөр хүртэл” буурсан гэх мэдээлэл гарч, нислэг тасалдах эрсдэл яригдаж буй нь захиалгын тасалдал үүсэх хамгийн хурдан суваг гэж салбарынхан болгоомжилж байна. Нислэггүй бол жуулчид аяллаа цуцлах бөгөөд нийт 1.2 их наяд төгрөгийн хохирол яригдаж болзошгүй гэсэн тооцоог танилцуулжээ. Төрийн байгууллагууд шалтгааныг “дайны нөхцөл байдал” гэж тайлбарлаж буй ч салбарынхан үнэн зөв мэдээлэл, тодорхой зохицуулалт шаардаж байгаагаа илэрхийлсэн байна. АЖМХ-ны дэд ерөнхийлөгч Б.Дуламсүрэн “Шатахууны хомсдолоос шалтгаалан манай салбар тэг зогсолт хийхээс аргагүйд хүрлээ” гэж хэлээд, “Зөвхөн наймдугаар сард 6,000 тонн шатахууны хэрэгцээ байгаа” хэмээн тооцоогоо давтан сануулсан юм. Тэрбээр мөн “Онгоцны бензиний нөөц багассан, нэг өдөр хүртэл буурсан гээд байгаа” гэж анхааруулж, бодит мэдээлэл дээр тулгуурласан шуурхай арга хэмжээ шаардаж байна.