Сомалийн баруун өмнөд нутгийн хурц тэжээлийн дутагдалтай тэмцэх санхүүжилт огцом буурч, хүмүүнлэгийн хариу саарч байна

Сомалийн баруун өмнөд нутгийн нүүлгэн шилжүүлэлтийн хуарангуудэд хүүхдийн хүнд тэжээлийн дутагдал нэмэгдэж байгаа энэ үед тусламжийн санхүүжилт огцом хумигдаж, хүмүүнлэгийн хариу арга хэмжээ саарч байгааг Médecins Sans Frontières мягмар гарагт анхааруулав. Тус байгууллагын мэдээлснээр энэ жил хурц тэжээлийн дутагдалтай тэмцэх санхүүжилт 80 хувиас дээш буурсан нь эмчилгээ, хяналтын багтаамжийг хумих эрсдэл дагуулж байна. Донорын мөнгө тасалдах тусам хамгийн эмзэг бүлгийнхэн хугацаандаа эмчилгээ авах боломж буурч, ойрын саруудад өлсгөлөн даамжрах магадлал нэмэгдэнэ гэжээ.

Médecins Sans Frontières он гарснаас хойш тэжээлийн дутагдлын 22,000 тохиолдлыг хэвтүүлэн эмчилсэн нь өнгөрсөн оныхоос 80 хувиас дээш өссөн гэж мэдээлэв. Эрэлт ингэж огцом нэмэгдэж байхад санхүүжилтийн суурь нэгэн зэрэг суларч байгаа нь газар дээрх тасралтгүй үйлчилгээний зохион байгуулалтад шууд нөлөөлнө. Médecins Sans Frontières-ийн эрүүл мэндийн зөвлөх Митчелл Сангма “Энэ жил бид тэжээлийн дутагдлын 22,000 тохиолдлыг хэвтүүлэн эмчилсэн нь өнгөрсөн оныхоос 80 хувиас дээш өндөр байна. Ийм өргөн хүрээний арга хэмжээг тэлэх шаардлагатай энэ үед донорын дэмжлэгийн сонирхол суларч байна” гэж хэлсэн байна. Энэ нь эмнэлгийн орны багтаамж, оношилгоо, тэжээлийн эмчилгээний хүртээмж зэрэг олон цэг дээр дарамт үүсгэнэ.

Нөхцөл байдлын цар хүрээг 2026 оны долоодугаар сард Байдоа дахь 14 нүүлгэн шилжүүлэлтийн байршлын 888 өрхийг хамарсан судалгаа тодруулжээ. Тус судалгаагаар үзлэгт хамрагдсан хүүхдүүдийн дөрөвний нэг нь хүнд тэжээлийн дутагдалтай байсан гэж Médecins Sans Frontières мэдээлсэн байна. Ийм үзүүлэлт нь зөвхөн өвчлөлийн тоо өсөж буйг бус, илрүүлэлт ба тасралтгүй эмчилгээ тасрахад хүндрэл богино хугацаанд хурцдах боломжтойг харуулж байна. Үүний зэрэгцээ хүмүүсийн шилжилт хөдөлгөөн даамжирч, үйлчилгээ хүрэх орчин улам хүндрэх хандлагатай.

Санхүүжилтийн уналтыг донорын нийт боломжит хөрөнгөөр хэмжвэл, Médecins Sans Frontières-ийн мэдээлснээр Сомалид олдох боломжит санхүүжилт ойролцоогоор 300 сая ам.доллар болж, 2022 онд олгосон 2.2 тэрбум ам.доллароос эрс буурсан байна. Митчелл Сангма мөн АНУ өнгөрсөн оны 70 сая ам.долларын дэмжлэгээ энэ жил тэг болгосон гэж хэлсэн байна. Хандивлагчдын багц ингэж хумигдах үед тусламжийн байгууллагуудын хувьд эмчилгээний хүрээг тэлэхээс илүүтэй одоогийн үйл ажиллагаагаа хадгалах нь өөрөө сорилт болж хувирна. Үр дагавар нь хоол тэжээлийн дэмжлэг, илрүүлэлт, хүндрэлээс сэргийлэх ажил зэрэг өдөр тутмын үйлчилгээний чанар, хүртээмжид шууд тусах эрсдэлтэй.

Хүнсний хямрал ган гачигтай давхцаж байгааг албан тоонууд мөн нотолж байна. 2026 оны хоёрдугаар сард Сомалийн Засгийн газар болон Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага ган гачгийн улмаас 6.5 сая хүн хурц өлсгөлөнд нэрвэгдсэн гэж мэдэгдсэн. Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын мэдээлснээр 2026 оны эхний гурван сард Сомалид 500 мянгаас дээш хүн нүүлгэн шилжсэн бөгөөд үүний ихэнхийг ган гачиг өдөөсөн, эмэгтэйчүүд ба хүүхдүүд 85 хувийг эзэлжээ. Ийм нөхцөлд тусламжийн тасалдал нь эмзэг бүлгийн эрсдэлийг улам өсгөж, хуарангууд дахь хүүхдүүдийн тэжээлийн дутагдлын хүндрэл ойрын саруудад нэмэгдэх боломжтой.

Анхааруулга, уриалга нь зөвхөн тоон үзүүлэлтээр хязгаарлагдахгүй байна. Аллара Али “Дэлхий нийт өлсгөлөн зарласны дараа л хөдөлж болохгүй. Амь насыг аврахын тулд одоо арга хэмжээ хэрэгтэй” гэж хэлжээ. Газар дээрх байгууллагуудын үнэлгээгээр донорын урсгал хумигдсан энэ үед үр дүнтэй хариу арга хэмжээний гол цэг нь эрт илрүүлэлт, тасралтгүй эмчилгээ, хяналтын сүлжээг таслахгүй байлгах явдал болж байна. Харин санхүүжилтийн огцом бууралт үргэлжилбэл, тусламжийн хүрээ багасч, хүнд тохиолдлуудын тоо өсөх эрсдэл дагуулна гэж Médecins Sans Frontières анхаарууллаа.