“Starship”-ийн шинэ сорилт: Дэлхийн тойрог замд 26 ширхэг “Starlink V3” байршуулна

АНУ-ын сансрын технологийн “SpaceX” компани есдүгээр сарын 28-ны орой Монголын цагаар 20:15-аас “Starship” пуужинг анх удаа дэлхийн тойрог замд оруулахаар бэлтгэж байна.

“Starship” пуужин дэлхийн тойрог замд 26 ширхэг “Starlink V3” хиймэл дагуул байрлуулж, улмаар уг нислэг “Starship”-ийн туршилтын хөтөлбөрийг арилжааны зориулалттай ачаа тээвэрлэх шатанд ойртуулах юм.

Зургаан удаа дэлхийг тойрох төлөвлөгөө

Пуужин хөөрснөөс хойш эхлээд өмнөх нислэгүүдтэй адил дэлхийг аюулгүй аюулгүй тойрох замд орно. Нислэгийн удирдлагын баг пуужингийн төлөвийг үнэлсний дараа тойрог замд оруулах эсэхийг шийдвэрлэхээр төлөвлөжээ.

Хэрэв системүүд хэвийн ажиллавал хөөрснөөс 25 минут орчмын дараа нэг “Raptor” хөдөлгүүрийг 19 секунд ажиллуулж, “Starship”-ийг дэлхийн тойрог замд оруулна. Пуужин 275 орчим километрийн өндөрт дэлхийг зургаан удаа тойрч, нийтдээ 10 орчим цаг нисэх хуваарьтай.

Нислэгийн төгсгөлд “Starship” хөдөлгүүрээ дахин асааж, тойрог замаас гарсны дараа Чилийн баруун талын Номхон далайд бууна. “Super Heavy” хурдасгуур ч Мексикийн буланд буух тул энэ удаагийн нислэгээр хөөргөх цамхгийн механик гараар пуужинг барих оролдлого хийхгүй.

“Starlink V3” арилжааны гол сорилт болно

Flight 14-өөр тээвэрлэх 26 хиймэл дагуул нь ажиллагааны тойрог замд орох анхны “Starlink V3” багц юм. “SpaceX” долоодугаар сард хийсэн "Flight 13" нислэгээр 20 ширхэг V3-ыг дэлхийг бүтэн тойрох замд туршсан боловч тэдгээр хиймэл дагуул тойрог замд үлдээгүй юм.

Нэг “Starlink V3” хиймэл дагуул секундэд нэг терабит татах хүчин чадалтай байхаар бүтээгджээ. Тиймээс 26 хиймэл дагуулын нийлбэр хүчин чадал секундэд 26 терабит хүрэх боломжтой. Уг үзүүлэлт нь “Falcon 9” пуужингаар V2 бага оврын хиймэл дагуул тээвэрлэсэн 10 орчим удаагийн нислэгийг нэмэх хүчин чадалтай дүйцнэ гэж “Aviation Week” тооцоолжээ.

Вашингтон мужийн Редмонд хотод үйлдвэрлэж буй V3 хиймэл дагуулуудын нарны зайн хавтан V2 загвараас ойролцоогоор хоёр дахин их эрчим хүч гаргана. Шинэ загвар секундэд 160 гигабит хүртэлх өгөгдөл илгээх хүчин чадалтай бөгөөд сүлжээний дамжуулах чадварыг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлэхээр төлөвлөсөн байна.

“SpaceX” одоогоор 11 мянга гаруй идэвхтэй “Starlink” хиймэл дагуул ажиллуулж байна. Харин Францын хиймэл дагуулын холбооны “Eutelsat” компанийн “OneWeb” сүлжээ 654 хиймэл дагуул бүхий эхний үеийн цогцолбортой. Иймээс “Starship”-ийн их хэмжээний ачааг нэг дор тээвэрлэх боломж нь “Starlink”-ийн одоогийн давуу талыг улам тэлэхэд чиглэж байна.

Сарны хөтөлбөрөөс сансрын тооцоолол хүртэл

“Starship”-ийг бүрэн, хурдан дахин ашиглах систем болгон хөгжүүлж байгаа ч "Flight 14"-ийн хоёр шат далайд бууна. Тойрог замын нислэг амжилттай болсон тохиолдолд “SpaceX” пуужинг буцаан барих, сансарт түлш шилжүүлэх болон нислэгийн давтамжийг нэмэгдүүлэх дараагийн туршилтуудад шилжих боломжтой.

NASA мөн “Starship”-ийн ахицыг анхааралтай ажиглаж байна. Тус агентлаг “Artemis” хөтөлбөрийн хүрээнд сансрын нисгэгчдийг сарны гадаргад хүргэх буулгагчийн хувилбарыг “SpaceX”-ээр хөгжүүлж байгаа юм. Гэхдээ "Flight 14"-ийн амжилт нь NASA-ийн дараагийн туршилтыг автоматаар эхлүүлэх нөхцөл биш бөгөөд тойрог замд түлш цэнэглэх зэрэг хэд хэдэн чухал технологийг тусад нь баталгаажуулах шаардлагатай.

“SpaceX”-ийн үйл ажиллагаа хариуцсан захирал Гвинн Шотвэлл мөн 2027 онд хиймэл оюуны тооцоолол хийх хиймэл дагуулуудыг хөөргөхөөр зорьж буйгаа “All-In Summit”-ийн үеэр мэдэгджээ. Ингэснээр “Starship”-ийн ачаа тээвэрлэх хүчин чадал нь “Starlink”-ийн өргөтгөлөөс гадна компанийн сансрын тооцооллын дэд бүтэц байгуулах урт хугацааны төлөвлөгөөтэй холбогдож байна.

"Flight 14"-ийн гол шалгуур нь тойрог замд хүрэх төдий бус, 26 “Starlink V3”-ыг амжилттай байрлуулж, олон цагийн нислэгийн дараа пуужинг удирдлагатайгаар тойрог замаас гаргах явдал юм. Уг зорилтууд биелбэл “Starship” туршилтын пуужингаас бодит ачаа тээвэрлэх систем рүү шилжих томоохон алхам болно.