Трамп, Ши нар хиймэл оюуны өрсөлдөөнийг дэлхийн дэг журмыг тодорхойлох сөргөлдөөн гэж харж байна

АНУ-ын ерөнхийлөгч Дональд Трамп хиймэл оюуны өрсөлдөөнийг геополитикийн гол талбар гэж ил тод тодорхойлж, АНУ энэ уралдаанд тэргүүлж явах ёстой гэсэн байр сууриа давтан хэлж байна. Тэр “бид одоо Хятадаас болон бусдаас ихээр түрүүлж явна, цаашид ч тэгж хадгална” гэж мэдэгдсэн. Харин БНХАУ үүнийг урт хугацааны стратегийн асуудал гэж үзэж, өөрийн замын зураглалаа тууштай урагшлуулж байна. Ийм нөхцөлд Трамп–Шигийн уулзалт хиймэл оюуны өрсөлдөөнд хэн өнгө тодорхойлох нь гэсэн хүлээлтээр дэлхийн анхаарлын төвд орж ирээд байна.

Өрсөлдөөний цөм нь зөвхөн загварын чадвар биш, засаглалын хэл, эрсдэлийг хэрхэн тайлбарлах дээр ч мөргөлдөж байна. БНХАУ-ын Гадаад хэргийн яам хиймэл оюуны засаглалд “аюулын өгүүлэмж” болон сөргөлдөөн оруулж ирэх нь хамтын ажиллагааг сулруулж, дэлхийн засаглалыг саатуулна гэж анхааруулав. Нөгөө талд Трамп хиймэл оюунд нэмэлт саад хэрэггүй, одоогийн дүрэм хангалттай гэж үздэг. Харин Ши Жиньпин эрсдэлийг илүү тодотгож, хиймэл оюун үргэлж “хүний хяналт дор” байх ёстой гэж онцолжээ.

АНУ-ийн давуу талын нэг нь тэргүүлэх лабораториуд шинэ загвар сургах дэд бүтцэд асар их хөрөнгө зарцуулж буй явдал гэж салбарынхан хардаг. Гэхдээ АНУ-ын засгийн газрын дэвшилтэт микрочипийг Хятад руу нийлүүлэхийг хязгаарласан бодлого нь хамгийн дэвшилтэт загвар хөгжүүлэхэд саад болж, өрсөлдөөнийг өөрөөр эргүүлэх хүчин зүйл болж байна. Хоёр тал сар тутам шахам шинэ загвар гаргаж байгаа ч хиймэл оюуны “ялалт” гэж юуг хэлэх нь тодорхойгүй хэвээрээ. Тиймээс чадварын үзүүлэлт, дэд бүтэц, нийлүүлэлтийн гинжин хэлхээ, зохицуулалтын ойлголт цогцоороо өрсөлдөөн болж хувирчээ.

Тоон зураглалаар хэн тэргүүлж байна вэ гэдэгт ч эцсийн хариу үгүй. Стэнфордын их сургуулийн судлаачдын тооцоогоор 2026 оны гуравдугаар сард Anthropic-ын тэргүүлэх загвар дөнгөж 2.7 хувийн давуугаар манлайлжээ. Энэ нь зах зээл дээр “тасархай зөрүү” гэхээсээ илүү шахуу өрсөлдөөн үргэлжилж буйг илтгэнэ. Нөгөө талд БНХАУ-ын салбар нээлттэй жинтэй загваруудыг хурдтай гаргаж, хэмжүүрээр АНУ-ын өрсөлдөгчдөөс хэдхэн сараар хоцрох түвшинд хүрсэн гэж мэдээлж байна.

Өрсөлдөөн зөвхөн чатботууд дээр тогтохгүй, бодит үйлдвэрлэлд шилжих тусам БНХАУ-ын давуу тал тодорч буй хэсэг бий. Олон улсын Роботын холбооны тооцоогоор БНХАУ роботикт дэлхийн хамгийн том үйлдвэрлэгч болж, үйлдвэрийн орчинд хоёр сая гаруй робот ажиллаж байна. Chatham House-ийн мэдээлснээр, оны эхний хагаст хүн дүрст роботын дэлхийн нийлүүлэлтийн есөн аравны нэгээс илүү нь БНХАУ-д ногджээ. Энэ нь нийлүүлэлтийн чадавх, үйлдвэрлэлийн хурд, өртгийн давуу тал дээр Бээжин бодит суурьтай өрсөлдөж буйг харуулна.

Уулзалтын өмнөхөн хоёр тал эрсдэл, хямралын үед яаж харилцах тухайг тусад нь ярьж эхэлсэн нь мөн дохио болж байна. Трамп–Шигийн уулзалтын өмнө АНУ-ын Сангийн сайд Скотт Бессент, БНХАУ-ын Төрийн зөвлөлийн Шадар сайд Хэ Лифэн нар ноцтой хиймэл оюуны ослын мэдэгдлийн механизм байгуулах асуудлыг хэлэлцжээ. Салбарынхан ч Бээжингийн байр суурийг “уралдаан” гэж тодорхойлж, Ребекка Арчесати “Хятад үүнийг уралдаан гэж үзэж, хиймэл оюунд тэргүүлэх хүч байх ёстой гэж харж байна” гэж хэлсэн. Чипийн хязгаарлалт, аюулгүй байдлын өөр хандлага зэрэг нь зах зээл, зохицуулалтын эрсдэлийг нэмэгдүүлж буй энэ үед хоёр талын тохиролцоо нэг мөр шийдэл биш байсан ч, наад зах нь мөргөлдөөн хэрхэн удирдагдахыг тодорхойлох хөшүүрэг болж мэдэхээр байна.