Трамп, Ши нарын Цагаан ордны уулзалт хүлээлт дагуулж, зах зээл өндөр хүү ба геополитикийн эрсдэлд мэдрэг хэвээр байна

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп, БНХАУ-ын удирдагч Ши Жиньпин нарын Цагаан ордны уулзалт худалдаа төдийгүй Иран болон Ойрх Дорнодын асуудлаарх Вашингтон, Бээжингийн бодлогын өнгө аясыг тандах зангилаа цэг болж байна. Гэхдээ зарим ажиглагчийн хэлснээр хоёр тал одоогийн худалдааны эвлэрлийг эрсдэлд оруулах алхмаас илүүтэй, тогтвортой байдлыг хадгалахыг зорьж байгаа тул хүлээлт нам байна. Ингэснээр уулзалт бодлогын огцом эргэлтээс илүү нарийн дохио, байр суурийн хэлбэржүүлэлтээр хэмжигдэх төлөвтэй.

Энэ зуур Трамп дотоод, гадаад бодлогын олон сэдвийг зэрэг хөндөж байна. Тэр Ормузын хоолойг өөрийн нэрээр нэрлэх санаагаа ярьсан бөгөөд үүнээс өмнө Онтарио нуурыг “Америкийн нуур” болгох зарлигт гарын үсэг зурсан гэж мэдээлэв. Мөн аялал жуулчлалын салбарын удирдлагуудтай уулзах үеэр 2030 он гэхэд 100 сая олон улсын жуулчин татах зорилтыг дэмжих уриалга сонссон байна. Эдгээр мессеж нь зах зээлд бодлогын чиглэл тодрох хүлээлт нэг талдаа, харин улс төрийн хэлбэлзэл нөгөө талдаа зэрэгцэн оршиж байгааг сануулж байна.

Геополитикийн эрсдэл тээвэр, эрчим хүчний сувгаар дамжин санхүүгийн зах зээлд шууд дамжиж байна. Ормузын хоолой дэлхийн худалдааны урсгалд стратегийн чухал гарц хэвээр бөгөөд газрын тосны экспорт дайны үеийн дээд түвшинд хүрсэн гэж CNBC мэдээлэв. АНУ-ын Эрчим хүчний сайд Крис Райт CNBC-д “Ормузын хоолойгоор өдөрт 17 саяас дээш баррель газрын тос тээвэрлэгдсэн” гэж хэлсэн нь нийлүүлэлтийн аливаа тасалдал ямар хурдан үнэд шингэхийг тодотгож байна. Иран-АНУ-ын хурцадмал байдал Азийн зах зээл буурч хаагдахад нөлөөлсөн тухай мөн мэдээлэгдэв.

Корпорацын түвшинд ч эрсдэл, зардлын бодлого зэрэгцэж байна. Chevron Венесуэл дэх үйл ажиллагаагаа тэлж, 7 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалтаар ирэх таван жилд олборлолтоо хоёр дахин нэмэгдүүлэхээр төлөвлөжээ. Харин Uber зардал бууруулж, удирдлагын давхаргыг цөөлөх зорилгоор ажиллах хүчнийхээ 10 хувийг танахаар төлөвлөснөө зарласан ч хэдэн ажлын байр нөлөөлөхийг дэлгээгүй. Дэлхийн тавцанд Их хорийн бүлгийн уулзалтуудад хиймэл оюун гол сэдэв болж, OpenAI-ийн гүйцэтгэх захирал Сэм Алтман хиймэл оюун хэрэглэх нь “буултгүй” гэж хэлсэн гэж мэдээлэв.

Зах зээлийн хувьд АНУ-ын хувьцаанууд Лхагва гарагт өсөж хаагдан, гурван өдрийн уналтаа тасалсан ч хөрөнгө оруулагчдын анхаарал амархан сарнихгүй байна. Инфляц, өндөр хүү, өндөр өрийн түгшүүр үргэлжилж, дэлхийн жишиг зээлийн өртөг олон арван жилийн дээд түвшнээ сунгасаар байгаа бөгөөд АНУ зэрэг томоохон эдийн засгийн төв банкууд энэ сард хүү өсгөнө гэж өргөнөөр таамаглаж байна. Ийм үед АНУ-Хятадын уулзалт “нэг удаагийн” мэдээ гэхээсээ илүү, эрсдэлийн үнэлгээнд суусан геополитикийн нэмэлт хувьсагч хэвээр үлдэж байна.

Аюулгүй байдлын эрсдэл өөр нэг фронтод хурцдаж, Украинд анхаарал дахин төвлөрөв. Украины Ерөнхийлөгч Володимир Зеленський Оросын агаарын орон зайг ашиглаж буй агаарын тээвэрлэгчид, даатгагчдад анхааруулга өгч, Киев дроны ажиллагаагаа тэлж байгааг онцолсон гэж мэдээлэв. Тэр “Оросын агаарын орон зайг ашигладаг бүх агаарын тээвэрлэгч, бүх даатгагч болон Оросын гол нисэх буудлуудыг ашигласаар байгаа хүн бүрт анхааруулъя, Оросын агаарын орон зай бүрэн аюултай болж байна” гэж хэлсэн байна. Ийм дохио зангаа зэрэгцэх тусам хөрөнгө оруулагчид өндөр хүүгийн орчинд эрсдэлийн зураглалаа улам нарийвчлан дахин зурж байна.