X дээрх трэнд, 02 цаг: суурь тэтгэвэр, «Царицыно», Зеленский ба Эрдоган, Германы залуучууд, Binance

Аравдугаар сарын 31-ний 22:13-аас арваннэгдүгээр сарын 1-ний 02:25 цагийн хооронд монгол хэрэглэгчдийн X сүлжээнд суурь тэтгэврийн эхний олголт, Москвагийн «Царицыно» цогцолборт зарласан аюулын анхааруулга, Украин, Туркийн ерөнхийлөгчдийн уулзалт хамгийн их яригдлаа. Бямба гарагийн шөнө тул оролцооны түвшин бага байсан бөгөөд хамгийн их хандалттай монгол нийтлэл ч хэдэн зуун үзэлттэй байв. Тоо баримтыг 02:25 цагийн байдлаар авав.

1. Суурь тэтгэвэр: өнөө шөнөөс ахмадуудын дансанд орж эхэлнэ (шинэ өрнөл)

Суурь тэтгэврийг арваннэгдүгээр сарын 1-нээс олгоно гэдгийг egov.mn өмнө нь мэдээлсэн (https://www.egov.mn/mn/article/435-myangan-ahmad-nastand-suur-tetgever-olgozh-ehelne). Шинэ өрнөл нь эхний олголт эхэлж буй явдал юм. Ерөнхий сайд Н.Учрал «Өнөө шөнөөс 413 мянган ахмадын дансанд суурь тэтгэвэр орно» гэж мэдэгдсэнийг UBN.mn, Elch.mn, LiveTV.mn нийтэллээ. Тэрбээр 2019 онд эхлүүлсэн тэтгэврийн шинэчлэлийн суурь Засгийн газрын эхний 100 хоногт тавигдаж, бодит ажил болж байна гэжээ.

МҮОНРТ-ийн мэдээлснээр, Нийгмийн даатгалын сангийн болон цэргийн тэтгэвэр авагчдын 80 хувь буюу 435 мянган иргэн суурь тэтгэвэрт хамрагдана. Ерөнхий сайдын нэрлэсэн 413 мянга гэдэг тоо урьдчилсан тооцооноос бага байгаа ч энэ зөрүүг албан ёсоор тайлбарлаагүй байна. Суурь тэтгэврийг эмэгтэй 55, эрэгтэй 60 нас хүрсэн тэтгэвэр авагчдад ямар нэгэн хүсэлт, нэмэлт баримтгүйгээр тогтоож, одоогийн тэтгэвэр дээр нь нэмж олгоно. Хэмжээ нь шимтгэл төлсөн хугацаанаас хамаарч сард 100,000–300,000 төгрөг, дунджаар 224,000 төгрөг байна.

Мөн Ерөнхий сайд өвөлжилтийн бэлтгэл 90 хувьтай, засварын ажил бүрэн дууссан, болзошгүй гэмтэл, доголдлын үед ажиллах төлөвлөгөө бэлэн гэж X хуудсандаа бичжээ.

2. Москва: АНУ-ын ЭСЯ «Царицыно» цогцолборт олон хүний амь эрсдэж болзошгүй гэж анхааруулав

Москвад суугаа АНУ-ын Элчин сайдын яам аравдугаар сарын 31-нд «Царицыно» музей-цогцолборт олон хүн амь үрэгдэж болзошгүй бодит аюул байна гэж анхааруулж, иргэддээ тус газраас зайлсхийхийг зөвлөсөн (Anadolu, EFE). ОХУ-ын Холбооны аюулгүй байдлын алба (ФСБ) Америкийн талаас Москвад террорист халдлага бэлтгэж буй тухай мэдээлэл хүлээн авч, шаардлагатай арга хэмжээ авч байгаагаа баталжээ (РИА Новости). Музей-цогцолборыг хааж, зочдыг нүүлгэн гаргасан бөгөөд үүнээс болж эрхтэн хөгжмийн тоглолт дуусахаас 10 орчим минутын өмнө тасалдсан байна (Life.ru). Тус газарт цагдаа, тусгай хүчин, тэсрэх бөмбөг устгах анги ажилласан. 02:25 цагийн байдлаар халдлага гарсан, хүн бэртсэн тухай мэдээлэл алга.

АНУ-ын ЭСЯ 2024 оны гуравдугаар сард ийм анхааруулга гаргаснаас хоёр долоо хоногийн дараа «Крокус Сити Холл»-д халдлага болж, 145 хүн амь үрэгдэж байсан (EFE). Дэлгэрэнгүйг: https://www.egov.mn/mn/article/anu-yn-esya-moskvagiin-caricyno-cogcolbort-olon-hunii-am-ersdezh-bolzoshgui-gezh-anhaaruulav

3. Зеленский, Эрдоган нар Хар тэнгисийн үр тарианы коридор дээр хамтран ажиллахаар тохиров

Украины Ерөнхийлөгч В.Зеленский аравдугаар сарын 31-нд Истанбулд Туркийн Ерөнхийлөгч Р.Т.Эрдогантай уулзаж, Хар тэнгисийн үр тарианы коридорыг үр дүнтэй ажиллуулахаар хамтран ажиллахаар тохиролцлоо. Эрдоган иргэний хөлөг онгоц руу халдах нь хэнд ч ашиггүй гэж мэдэгдэж, аюулгүй усан замын асуудлаар ОХУ-тай ч яриа хэлэлцээ хийнэ гэв (Türkiye Today, TRT World). Зеленский АНУ, ОХУ-тай гурван талт уулзалтад бэлтгэж байгаа бөгөөд түүнийг Туркт зохион байгуулах боломжийг ч ярилцсан гэжээ.

X дээрх нийтлэлд чөлөөт худалдааны хэлэлцээр «ирэх долоо хоногт» хэрэгжиж эхэлнэ гэсэн нь зөрүүтэй. Туркийн Худалдааны яамны мэдээлснээр, хэлэлцээр аравдугаар сарын 1-нд хүчин төгөлдөр болсон бөгөөд гаалийн татварын хөнгөлөлт 2027 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжинэ. Дэлгэрэнгүйг: https://www.egov.mn/mn/article/zelenskii-erdogan-nar-har-tengisiin-ur-tariany-koridor-deer-hamtran-azhillahaar-tohirov

4. Олешкийн оршин суугчдыг нүүлгэн шилжүүлэв

Оросын эзэлсэн Херсон мужийн Олешки хотын оршин суугчдыг нүүлгэн шилжүүлэх хүмүүнлэгийн ажиллагаа явагдлаа. AP-ийн мэдээлснээр, хотод үлдсэн 2,000 орчим иргэнд Украины хяналтад байгаа нутаг руу, эсвэл Оросын хяналтад байгаа нутаг руу явах, эсхүл хоол хүнс, эмийн хангамж авч хотдоо үлдэх сонголт өгсөн. Украин руу явахыг сонгосон иргэдийг автобусаар Крымээр дамжуулан Анапа хүргэж, тэндээс онгоцоор Беларусийн Гомель хот руу, дараа нь Чернигов муж руу автобусаар хүргэжээ (Kyiv Post, BBC). Зеленский энэ ажиллагааг дэмжсэн Эрдоганд талархал илэрхийлсэн.

5. Германд «Gen Z regelt» залуучуудын жагсаал 30 гаруй хотод болов

Аравдугаар сарын 31-нд Германы 30 гаруй хотод «Gen Z regelt» санаачилгын уриалгаар залуучууд жагсаж, сургуулийн санхүүжилт, сэтгэл зүйн болон донтолтын эсрэг тусламжийг нэмэгдүүлэх, амьжиргааны өртгийн өсөлтийг зогсоохыг шаардлаа. Тэд цэргийн албыг заавал хаах тогтолцоог сэргээх, төрийн хяналтыг өргөтгөхийг эсэргүүцэж байна (tagesschau). Цагдаагийн тооцоогоор Берлинд 5,000 орчим, Мюнхенд 4,000 орчим, Франкфуртад 8,000 орчим хүн оролцжээ (tagesschau, NZZ). Ихэнх жагсаал тайван өрнөсөн ч зарим газарт пиротехник асааж, нүүрээ далдалсны улмаас цагдаа жагсаалыг зогсоосон тохиолдол гарсан. Дэлгэрэнгүйг: https://www.egov.mn/mn/article/germany-30-garui-hotod-gen-z-regelt-zaluuchuudyn-zhagsaal-bolov

6. Binance хулгайлагдсан хөрөнгийн 90 хувийг нөхсөнөө мэдэгдэв

Binance-ийн 6.3 тэрбум ам.долларын халдлагын тухай egov.mn өмнө нь мэдээлсэн (https://www.egov.mn/mn/article/binance-kripto-horongiin-rekord-hulgain-90-huviig-nohon-burduulzhee). X дээр крипто хэрэглэгчид Binance хохирлын 90 хувийг нөхсөн тухай мэдээг түгээв. CNBC-ийн мэдээлснээр, компани SAFU сан, фьючерсийн даатгалын сангийн хэсэг болон өөрийн хөрөнгөөр нөхөн бүрдүүлсэн бөгөөд үлдсэн 10 хувь нь хөрвөх чадвар багатай токенууд тул удаж магадгүй гэжээ. Блокчэйн шинжилгээний компаниуд халдлагыг Хойд Солонгосын Lazarus бүлэгтэй холбож байгаа ч албан ёсоор тогтоогоогүй байна. Binance-ийн үүсгэн байгуулагч Чанпэн Жао (CZ) Илон Масктай маргалдахын оронд хакеруудын эсрэг хамтдаа тэмцье гэж уриалсан нь мөн яригдлаа.

7. «Top Chef Mongolia» шоуны тухай яриа

NBCUniversal-ийн «Top Chef» шоуны Монгол хувилбар аравдугаар сарын 24-нөөс бямба гараг бүр NTV телевизээр гарч эхэлсэн. 15 тогооч 100 сая төгрөгийн шагналын төлөө өрсөлдөж байна (UBN.mn, Reelnews.mn). Үзэгчид шоуны тухай сэтгэгдлээ X дээр хуваалцаж байна.

Энэ удаагийн тоймд долоон сэдэв орсон. Цонхны хугацаанд Монголын олон нийтийн анхаарлыг татсан бусад шинэ сэдэв ховор байсан бөгөөд Х.Нямбаатар, Т.Тулга, цахилгааны үнэ, Halloween зэрэг сэдвүүд өмнөх тоймуудад орсон тул шинэ өрнөлгүйгээр давтан оруулаагүй. Нотлогдоогүй хувийн буруутгал, доромжлол агуулсан нийтлэлүүдийг оруулаагүй болно.

Арга зүй: X-ийн хайлтын 200 орчим томоохон мэдээллийн болон нөлөө бүхий аккаунтын нийтлэл, түлхүүр үгийн 50 гаруй хайлтыг оролцооны үзүүлэлтээр (лайк + 2×дахин нийтэл + үзэлт/100) эрэмбэлж, баримтыг мэдээллийн сайтуудаар нягталсан. Баталгаажуулах боломжгүй, гүтгэлгийн эрсдэлтэй нийтлэлүүдийг оруулаагүй. X дахь хувь хүмүүсийн байр суурь egov.mn-ийн байр суурийг илэрхийлэхгүй.