149 дүгээр сургууль нүүрснээс татгалзаж, шингэрүүлсэн хийн халаалтад шилжлээ

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал 2026 оны аравдугаар сарын 28-нд Чингэлтэй дүүргийн ерөнхий боловсролын 149 дүгээр сургуульд ажиллах үеэр тус сургуулийн халаалтын шинэчлэлтэй танилцлаа. Сургууль өмнө нь хоёр зуух ажиллуулж, халаалтын хэрэгцээндээ жилд дунджаар 420 тонн нүүрс түлдэг байсан байна. Харин одоо шингэрүүлсэн хийн зуух суурилуулснаар нүүрсний хэрэглээг халж, боловсролын салбарын ногоон шилжилтийн нэг жишээ болжээ. Ерөнхий сайд сургуулийн орчинд хийсэн энэ өөрчлөлтийг салбарын хэмжээнд анхаарах сайн туршлага хэмээн онцолсон байна.

Шингэрүүлсэн хийн халаалтад шилжих ажил хоёр сарын хугацаанд дууссан бөгөөд төслийн нийт өртөг 860 сая төгрөг болжээ. Уг зардлыг улсын төсвөөс гаргалгүй, аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын нэг хувийн хөнгөлөлтийн хүрээнд санхүүжүүлсэн байна. Төслийн санхүүжилтийг SouthGobi Sands LLC гаргаж, гүйцэтгэгчээр Gazcom LLC ажилласан байна. Ингэснээр сургуулийн халаалтын шийдэлд зөвхөн түлшний төрлийг өөрчлөөд зогсохгүй, санхүүжилтийн өөр хэлбэрийг ашигласан байна.

Нүүрсэн зуухнаас татгалзсан өөрчлөлт нь сурагчид, багш, ажилтнуудын өдөр тутам ашигладаг орчинд шууд нөлөөлөхөөр байна. Шингэрүүлсэн хийн халаалтад шилжсэнээр сургуулийн орчин илүү эрүүл, аюулгүй болох нөхцөл бүрдэж, нүүрс түлдэг зуухтай холбоотой агаарын бохирдлын эх үүсвэрийг бууруулжээ. Нэг сургуулийг уурын зуухнаас чөлөөлөх нь 100 гаруй айлын яндан буулгасантай дүйцэх үр дүнтэй гэж үзэж байна. 149 дүгээр сургуулийн хувьд энэ үзүүлэлт 1,400 гаруй айлын бохирдлын эх үүсвэрийг арилгасантай тэнцэх хэмжээнд хүрчээ.

Төслийн гол үр дүн нь тус сургуулийн жилд хэрэглэдэг 420 тонн нүүрсийг халсан явдал юм. Ингэснээр халаалтын эх үүсвэрээс гарах бохирдлыг бууруулахаас гадна сургуулийн орчинд түлштэй холбоотой үйл ажиллагааг өөрчилсөн байна. Нүүрсний хэрэглээнээс татгалзсан шийдэл нь сурагчдын эрүүл, аюулгүй орчныг сайжруулах зорилготой нийцэж байгаа бөгөөд агаарын бохирдлыг бууруулах ажил зөвхөн айл өрхийн түвшинд хязгаарлагдахгүйг харуулж байна. Чингэлтэй дүүргийн 149 дүгээр сургуулийн жишээ энэ ажлыг олон нийтийн үйлчилгээний байгууллагад хэрэгжүүлэх боломжийг мөн харууллаа.

Gazcom LLC 2018 оноос хойш 50 гаруй байршилд уурын зуухыг буулгаж, шингэрүүлсэн хийн түлш нэвтрүүлэх төсөл хэрэгжүүлсэн байна. Тус компани 2025 онд нийслэлийн 13 байршлын 27 уурын зуухыг шилжүүлснээр 6,300 тонн нүүрсний хэрэглээг халжээ. Энэ хүрээнд 149 дүгээр сургуульд хэрэгжүүлсэн ажил нь өмнөх төслүүдийн үргэлжлэл болж, сургууль зэрэг байгууллагын халаалтыг өөр эх үүсвэрт шилжүүлэх боломжийг тодотгож байна. Төслийн санхүүжилт, гүйцэтгэл, халаалтын шинэ шийдлийг хамтад нь хэрэгжүүлсэн нь боловсролын салбарын ногоон шилжилтийг бодит орчинд харуулсан үр дүн болжээ.