Тайландын Үндсэн хуулийн шүүх хааны гэр бүлийг хамгаалсан хуулийг хэвээр үлдээлээ

Хааны гэр бүлийг доромжлохыг гэмт хэрэгт тооцдог хуулийг Тайландын Үндсэн хуулийн шүүх хэвээр үлдээж, уг заалттай холбоотой олон нийтийн хэлэлцүүлгийн хүрээг хязгаарлах шийдвэр гаргалаа. Сүүлийн зургаан жилд энэ хуулийн дагуу 294 хүн ял шийтгүүлсний дотор 18-аас доош насны 20 хүн байна. Шийдвэр гарсны дараа олон арван идэвхтэн шүүх хурлаа хүлээн хоригдож, зарим нь хорих ялаас зайлсхийхийн тулд цөллөгт үлдэх дарамттай нүүр тулж байна. Ийнхүү хаант засаглалын үүрэг, эрх мэдлийн талаар ярьсан эсвэл байр сууриа илэрхийлсэн хүмүүсийн хэрэг шүүхийн шатанд үргэлжилж байна.

Бангкокийн шүүх Арнон Нампад хааны гэр бүлийг доромжлохтой тэмцэх хуулийг зөрчсөн хэргээр хоёр жил найман сарын хорих ял оноожээ. Энэ нь түүнд үүсгэсэн ижил төрлийн 14 хэргийн нэг бөгөөд Арноны нийт ял 34 жилээс давсан байна. Түүний эсрэг үүсгэсэн хоёр хэргийн шийдвэр одоо хүртэл хүлээгдэж байна. Арноны хэрэг нь уг хуулийг хэрэглэсэн шүүх ажиллагаа олон жил үргэлжилж, нэг хүний эсрэг ижил төрлийн олон хэрэг зэрэгцэн явагдаж болохыг харуулж байна.

Тайландын эрүүгийн хуулийн 112 дугаар зүйлд хаан, хатан, угсаа залгамжлагч эсвэл регентийг гутаан доромжилсон, доромжлон хэлсэн, заналхийлсэн этгээдэд 3-15 жилийн хорих ял оноохоор заасан байдаг. Үндсэн хуулийн шүүх уг заалтыг хэвээр үлдээсэн нь хааны гэр бүлийг хамгаалах эрх зүйн зохицуулалт цаашид үйлчилнэ гэсэн үг юм. Үүний зэрэгцээ уг хуулийн агуулга, хэрэглээний талаар олон нийтээр хэлэлцэх боломж хумигдаж байна. Хуульд хамрагдах хүмүүсийн хүрээ өргөн, ял нь хүнд хэвээр байгаа нь шүүхийн шийдвэрийг идэвхтнүүд болон хүний эрхийн төлөө ажилладаг байгууллагуудын анхаарлын төвд оруулжээ.

Уг хуулийн хэрэгжилт 2020 оны оюутны эсэргүүцлийн үеэр эрчимжсэн байна. Тэр үед хаант засаглалын үүргийг олон нийтээр хэлэлцэхийг анх удаа шаардсан бөгөөд дараа нь ийм байр суурь илэрхийлсэн олон хүн эрүүгийн хэрэгт холбогджээ. Яллагдагсдын олонхыг батлан даалтад гаргалгүй хорьдог, харин шүүх ажиллагаа хэдэн жил үргэлжилдэг байна. Үүний улмаас олон залуу идэвхтэн шоронд орохоос зайлсхийж цөллөгт гарсан бол зарим нь шийдвэрээ хүлээн Бангкокийн урьдчилан хорих газарт хоригдож байна.

Шүүхийн шийдвэр нь энэ хуулийг өөрчлөх, хэрэгжилтийг нь хязгаарлах тухай улс төрийн маргааныг мөн үргэлжлүүлэх төлөвтэй байна. Ирээдүйн төлөө, Урагшлах нам болон Тайландын парламентын хүрээнд хаант засаглал, эрүүгийн хуулийн 112 дугаар зүйлийн талаар байр суурийн зөрүү өмнө нь илэрч байсан ч одоо шүүхийн шийдвэрээр хуулийн үндсэн зохицуулалт хэвээр үлдлээ. Хүний эрхийн төлөөх Тайландын хуульчид зэрэг байгууллагуудын анхааралд байгаа гол асуудал нь яллагдагсдыг удаан хугацаагаар хорих, батлан даалтад гаргахгүй байх болон шүүх хурлын үргэлжлэх хугацаа юм. Харин цөллөгт гарсан идэвхтнүүдийн хувьд нутаг буцах эсэх, шүүхийн өмнө очих эсэх талаарх дарамт нэмэгдсэн хэвээр байна.