Түлшний үнийн савлагаа, аяллын эрэлт буурахгүй хэвээр байгаа нь энэ жил нислэгийн үнийг өндөр барина

Хоёрдугаар сарын сүүлээр эхэлсэн Ираны дайн тийрэлтэт түлш, дизель, бензиний үнийг олон жилийн дээд түвшинд хүргэж, агаарын тээврийн компаниудын зардлын дарамтыг огцом нэмэгдүүллээ. Салбарынхны хэлж буйгаар Ормузын хоолойн тасалдлын эрсдэл, мөн эрэлт өндөр хэвээр байгаа нь тийрэлтэт түлшний үнийг түүхий тосноос илүү хурдтай өсгөсөн байна. Ийм нөхцөлд тээвэрлэгчид өссөн өртгөө зорчигчдод шилжүүлэхээс аргагүй болж, тийзийн үнэ дээр нэмээд түлшний нэмэлт хураамж, тээшний төлбөрөөр нөхөх хандлага хүчтэй үргэлжилж байна.

Эрэлт сулрах дохио хараахан тод биш байгааг зарим үзүүлэлт давхар илтгэнэ. Бернстайны есдүгээр сарын 23-ны тэмдэглэлд дурдсанаар АНУ-ын нисэх буудлын аюулгүй байдлын шалгалтаар нэвтэрсэн зорчигчдын урсгал есдүгээр сарын 20 хүртэл 1% буурсан ч үнэ буурах чиглэлд эргэхэд хангалттай нөлөө үзүүлээгүй байна. Үүний цаана компаниуд багтаамжаа илүү хянаж, тарифын өсөлтөө хадгалах байдлаар орлогын түвшнээ хамгаалж байгаа нь ажиглагдаж байна.

Зорчигч талд хамгийн тод харагдах зүйл нь баярын өдрүүдийн тийзийн үнэ. Хопперын мэдээлснээр есдүгээр сарын 24-ний байдлаар Талархлын баярын дотоодын хоёр талын тийз 402 ам.доллар болж, өнгөрсөн оноос 31% өсжээ. Харин Зул сарын тариф 452 ам.доллар болж, 23% нэмэгдсэн байна. Хоппер-ийн эдийн засагч Хэйли Берг энэ өөрчлөлтийг “Энэ нь оны төгсгөлийн аяллыг аль хэдийнээс тооцож, богино завсрын аяллуудыг хойш тавьж буй дохио” гэж тайлбарлав.

Нийлүүлэлтийн талд багтаамжийн өсөлт саарах магадлал нэмэгдэж байна. Barclays-ийн тооцоогоор тавдугаар сард Spirit Airlines дампуурснаар АНУ-ын зах зээлд 1%-2% багтаамж буурсан нь тухайн сегмент дэх үнийн өрсөлдөөнийг сулруулах нэг хүчин зүйл болжээ. Мөн Barclays-ийн агаарын тээврийн шинжээч Брэндон Оглэнски “Өндөр эрчим хүчний үнэ, тийрэлтэт түлшний боловсруулах ашиг үргэлжилбэл багтаамжийн өсөлтийн төлөвлөгөөг олон менежментийн баг мэдэгдэхүйц хумина” гэж үзсэн байна.

Түлшний эрсдэлийн орчин хэвээр байгааг нислэгийн бизнесийн удирдлагууд ч шулуухан хэлж байна. Qantas Airways-ийн гүйцэтгэх захирал Ванесса Хадсон “Ормузын хоолой тодорхой үед нээгдэнэ гэсэн найдвараар бизнесээ авч явах боломжгүй” гээд, “Энэ орчинд эрэлт тэсвэртэй хэвээр байна, бид багтаамжийн тохиргоогоо зөв байлгаж байна” гэж хэлэв. Нөгөө талд American Airlines-ийн гүйцэтгэх захирал Роберт Айсом эрэлтийн хүчийг “Миний карьертаа, цар тахал эсвэл 9/11-ийн дараах сэргэлтээс өөр үед орлогын жилийн өсөлт ийм хүчтэй байсныг хараагүй” хэмээн үнэлсэн нь үнэ яагаад буухгүй байгааг тайлбарлана.

Гэхдээ тийз өндөр, эрэлт тэсвэртэй байлаа ч ашиг олох нь автоматаар баталгаажихгүй. American Airlines гуравдугаар улиралд нэгж хувьцаанд 0.10-0.70 ам.долларын алдагдал хүлээх төлөвтэй гэж долдугаар сард мэдэгдэж, 2026 оны ашгийн таамгаа бууруулсан нь зардлын дарамт ямар хэмжээтэй байгааг харуулж байна. Түлшний үнийн савлагаа үргэлжилж, багтаамжийн удирдлага чангарсан энэ зураглалд компаниуд өндөр тарифыг боломжийн хэрээр хадгалахыг эрмэлзэх ч өртгийн суурь өссөн хэвээр байвал “үнэ өндөр” гэдэг нь салбарын хувьд “ашиг өндөр” гэсэн утга биш хэвээр үлдэнэ.