УИХ дээр 'Онтре'-гийн лицензийн маргаан хурцдав, Сангийн сайд Засгийн газар шилжүүлээгүй гэв

УИХ-ын намрын чуулганы Баасан гарагийн нэгдсэн хуралдаанаар 2026 оны төсвийн тодотголыг хэлэлцэх үеэр “Онтре”-гийн лицензтэй холбоотой маргаан дахин сөхөгдөж, “Оюу толгой”-н хэлэлцээрт нөлөөлөх эрсдэл яригдлаа. УИХ-ын гишүүн О.Батнайрамдал Оюутолгойн бүлэг ордын Жавхлант, Шивээтолгойн лицензийн асуудлаар Сангийн сайд З.Мэндсайханаас тодруулга авсан юм. Хуралдаанд гадаад зах зээл дэх хүлээлт, хөрөнгө оруулагчдад очих мессежийн эрсдэлийг ч хамтад нь хөндөв.

Сангийн сайд З.Мэндсайхан Засгийн газар “Онтре”-гийн лицензийг шилжүүлсэн ямар нэг үйлдэл хийгээгүй, лиценз шилжсэн асуудал огт байхгүй гэж мэдэгдэв. Тэрээр “Оюу толгой”-н хэлэлцээртэй холбоотойгоор “Онтре”-гоор барьцаалсан болон “Онтре”-гийн талаар ямар нэг үүрэг хүлээгээгүйг онцолсон. “Лиценз шилжсэн асуудал огт байхгүйг хариуцлагатайгаар хэлье” гэж тэр хэллээ.

Маргааны гол зангилаа нь компанийн талаас татварын орлогын дансанд 24.3 тэрбум төгрөг шилжүүлсэнтэй холбоотой асуудал байв. З.Мэндсайхан 2026 оны зургаадугаар сард тухайн компани лицензийн шилжүүлэлтэд оногдох татвараа өөрсдөө тооцоод 24.3 тэрбум төгрөгийг татварын орлогын дансанд шилжүүлсэн бөгөөд Монголын татварын алба тооцож нэхэмжлэл өгсөн асуудал байхгүй гэж тайлбарлав. Өөрөөр хэлбэл, “орж ирсэн 24.3 тэрбум төгрөг” нь татварын байгууллагаас тогтоосон нэхэмжлэл биш, компанийн өөрийн тооцооллоор хийгдсэн шилжүүлэг гэсэн тайлбарыг өгсөн.

Түүнчлэн татварын алба “Онтре”-гийн төрийн эзэмшлийн хувь тодорхойгүй, хоёр лицензийн эдийн засгийн үр ашгийн тооцоолол тусдаа хийгдээгүй зэрэг үндэслэлээр тодорхойлолт өгөөгүй гэж Сангийн сайд хэлэв. Энэ нь лицензийн шилжүүлэлттэй холбоотой татварын асуудал дээр албан ёсны дүгнэлт, тодорхойлолт гараагүй хэвээр байгааг илтгэж байна. Ийм нөхцөлд Засгийн газрын түвшинд “шилжүүлсэн” гэх үйлдэл байхгүй гэдэг байр сууриа дахин давтаж, татварын байгууллагаас нэхэмжлэл гаргаагүй гэдгийг хавсарган ярив.

Харин О.Батнайрамдал Канадын хөрөнгийн бирж дээр хөрөнгө оруулагчдад лиценз шилжүүлэхэд шаардлагатай төлбөрөө төлж ахиц гарсан гэх мэдээлэл очсон байж болзошгүйг дурдлаа. Түүний хэлснээр 24.3 тэрбум төгрөгийг буцаахгүй бол лиценз шилжүүлэхийг албан бусаар хүлээн зөвшөөрсөн мэт ойлгогдож, хэлэлцээрт сөргөөр нөлөөлнө. “Орж ирсэн 24.3 тэрбум төгрөгийг буцаахгүй бол лиценз шилжүүлэхийг албан бусаар хүлээн зөвшөөрсөнтэй ялгаагүй агуулга хөрөнгө оруулагч талд уншигдаж байна гэсэн үг” гэж тэр анхааруулав.

Ингэснээр асуудал зөвхөн лицензийн эрх зүйн статустай хамаарахгүй, гадаад зах зээл дэх ойлголт, хэлцлийн явцад үүсэх дарамттай шууд холбогдож байна гэсэн байр суурь хуралдааны танхимд зэрэгцэн тавигдав. Сангийн сайдын тайлбараар Засгийн газар “Онтре”-гийн эзэмшиж буй Жавхлант, Шивээтолгойн лицензийг шилжүүлсэн шийдвэр, үйлдэл хийгдээгүй хэвээр байгаа бол гишүүний зүгээс мөнгөн шилжүүлгийн үр дагавар нь олон улсын хөрөнгө оруулагчдын уншилтад өөрөөр буух эрсдэл байгааг санууллаа. Маргаан цаашид хэлэлцээрийн орчин, зах зээлийн мэдрэмжид хэрхэн тусах нь анхаарал татсаар байна.