Ургевальдын судалгаагаар COP26-оос хойш нүүрсний санхүүжилт хумигдалгүй, банкуудын хооронд хуваагдал гүнзгийрчээ

Германы төрийн бус байгууллага Ургевальдын шинэ судалгаа COP26-оос хойш дулааны нүүрсний санхүүжилт мэдэгдэхүйц хумигдаагүй, харин банкуудын бодлого ба зах зээлийн зохицуулалтын ялгаанаас шалтгаалсан “хаашаа урсах вэ” гэсэн хуваагдал гүнзгийрснийг харууллаа. Тус байгууллагын тооцоогоор олон улсын банкууд нүүрсний санхүүжилтээ жилд дунджаар 117 тэрбум ам.долларын түвшинд хадгалсан байна. Судалгаанд дулааны нүүрсний сүлжээ дагуух компаниудад олгосон зээл, андеррайтингийг хамруулж, 744 арилжааны банкны урсгалыг мөрджээ.

Дөрвөн жилийн дүнгээр 2022-2025 онд нийт 467 тэрбум ам.долларын санхүүжилт бүртгэгдсэнээс Хятадын банкууд 62 хувь буюу 289 тэрбум ам.доллараар хамгийн том жин эзэлсэн нь анхаарал татаж байна. АНУ-ын банкууд нийт дүнгийн 14 хувь, Японы зээлдүүлэгчид 6 хувийг бүрдүүлжээ. Ургевальдын мэдээлснээр Хятадын санхүүжилтийн бараг бүхэл нь дотоодын компаниудад чиглэсэн бөгөөд CITIC дөрвөн жилийн хугацаанд 38 тэрбум ам.доллараар тэргүүлж, China Merchants Bank 22 тэрбум ам.доллар, Industrial Bank Company 18 тэрбум ам.доллараар удаалсан байна. Хятад 2025 онд жилийн дэмжлэгээ 2022 оны 69 тэрбум ам.доллараас 75 тэрбум ам.доллар болгон 8 хувиар өсгөж, хамгийн том эх үүсвэр хэвээр үлджээ.

Европын Холбоонд төвтэй банкуудын жилийн санхүүжилт 2022 оны 4.8 тэрбум ам.доллараас 2025 онд 2.6 тэрбум ам.доллар болж 46 хувиар буурсан ч Их Британийн банкууд эсрэг чиглэлд хөдөлж 17 хувиар өсгөсөн байна. Barclays дөрвөн жилийн нийлбэрээр 5.7 тэрбум ам.долларын санхүүжилттэйгээр Европын банкуудаас дээгүүрт бичигдэж, жилийн санхүүжилт нь 1.6 тэрбум ам.доллар болж 34 хувиар өсжээ. HSBC ч мөн жилийн санхүүжилтээ хоёр дахин өсгөж 414 сая ам.долларт хүргэсэн байна. Харин NatWest 2021 онд Их Британид 2024 он гэхэд, дэлхий даяар 2030 он гэхэд нүүрсний зээлийг үе шаттай зогсооно гэж амласны дараа санхүүжилтээ хоёр дахин бууруулжээ.

Азид зарим зах зээл бодлогоо чангаруулахын хэрээр огцом бууралт ажиглагдсан байна. Малайзын банкууд 2025 онд нүүрсний санхүүжилтээ 88 хувиар бууруулж 92 сая ам.доллар болгосныг Ургевальд 2020-2022 онд хамгийн том дөрвөн зээлдүүлэгч хязгаарлалт нэвтрүүлсэнтэй холбон тайлбарлажээ. Тайландын банкуудын санхүүжилт 74 хувиар, Тайванийнх 53 хувиар тус тус буурсан байна. Японы хувьд нүүрсний санхүүжилтийн 80 хувийг Mizuho Financial Group, Mitsubishi UFJ Financial Group, Sumitomo Mitsui Financial Group гурвын нийлбэр эзэлж, жижиг банкуудын олонх нь өртөлтөө танасан гэжээ.

Нөгөө талд АНУ-ын банкуудын жилийн нүүрсний санхүүжилт 2022 оны 13.6 тэрбум ам.доллараас 2025 онд 16.7 тэрбум ам.доллар болж 23 хувиар өссөн нь нийт өсөлтийн нэг төв нь хэвээр байгааг илтгэнэ. Bank of America санхүүжилтээ 62 хувиар өсгөж 2.3 тэрбум ам.доллар болгосон бол JPMorgan Chase 45 хувиар нэмэгдүүлж 2.2 тэрбум ам.долларт хүргэжээ, Wells Fargo ч 59 хувиар өсгөж 1.9 тэрбум ам.доллар болгосон байна. Индонез дотоодын банкуудын оролцоо нэмэгдсэнээр 64 хувиар өсөж 2.3 тэрбум ам.долларт хүрсэн бол Өмнөд Солонгосын банкууд 2022 оны 830 сая ам.доллараас 2025 онд 1.75 тэрбум ам.доллар болж хоёр дахин давсан өсөлттэй гарчээ. Ургевальдын онцолсноор өсөлтийн тодорхой хэсэг нь төрийн өмчит цахилгаан компани KEPCO-той холбоотой бөгөөд тус компани нүүрс, чулуужсан хийн хэрэглээнд өндөр хамааралтай хэвээр байна.

Ерөнхий дүн дундажаар тогтвортой харагдаж байгаа ч жилийн хэлбэлзэл, чиглэлийн ялгаа улам тодорчээ: нүүрсний санхүүжилт 2024 онд 5.9 тэрбум ам.доллар болж буураад 2025 онд 6.8 тэрбум ам.доллар болж дахин өссөн байна. Энэтхэгийн зээлдүүлэгчид нүүрсний санхүүжилтээ 19 хувиар танаж 2025 онд 2.8 тэрбум ам.доллар болгосон ч тус улс шинэ нүүрсний цахилгаан станцын хоёр дахь том төлөвлөлттэй хэвээр гэж Ургевальд тэмдэглэв. Үүний зэрэгцээ Энэтхэг сүүлийн хоёр жилд нар, салхины 88 ГВт чадал нэмсэн нь шинэ нүүрсний 14 ГВт-аас хавьгүй өндөр үзүүлэлт болж байна. Ургевальд нүүрсний бодлого нь санхүүжилт хаана үлдэхийг улам тодорхойлж, зарим байгууллага ухарч байхад зарим нь тэлж буйг харуулж байна гэж дүгнэсэн бөгөөд нийт дүнгийн “тогтвортой” дүр зурагт хэт төвлөрөхөөс илүү өртөлт нь өссөөр байгаа зээлдүүлэгчдэд хөрөнгө оруулагчид, зохицуулагчид анхаарахыг уриаллаа. Ургевальдын захирал Хеффа Шүкинг “Нүүрсний санхүүжилт алга болохгүй, харин нүүрсний бодлого сул эсвэл байхгүй банкууд, зах зээлд улам төвлөрч байна” гэж хэлжээ.