Уул уурхайн TOP 50 компанийн зах зээлийн үнэлгээ 206 тэрбум ам.доллараар тэллээ

“MINING.COM TOP 50” жагсаалтад багтсан дэлхийн хамгийн өндөр үнэлгээтэй уул уурхайн 50 компанийн зах зээлийн нийлбэр үнэлгээ долоодугаар сарын 31-ний хаалтаас хойших долоон арилжааны өдөрт 206 тэрбум ам.доллароор нэмэгдлээ. Нийт үнэлгээ 2.169 их наяд ам.доллароос 2.375 их наяд ам.долларт хүрчээ. Ингэснээр тус жагсаалтад багтсан компаниудын зах зээлийн үнэлгээ богино хугацаанд ойролцоогоор 9.5 хувиар тэлсэн байна.

Жагсаалтыг компаниудын үндсэн бирж дээрх зах зээлийн үнэлгээгээр гаргаж, шаардлагатай тохиолдолд тухайн үзүүлэлтийг ам.долларт хөрвүүлдэг. Иймээс жагсаалтын өөрчлөлт нь зөвхөн хувьцааны ханшийн хөдөлгөөнөөс бус, тухайн компанийн бүртгэлтэй улсын валютын ам.доллартой харьцах ханшаас мөн хамаарна.

Он гарснаас хойш зэс болон төрөлжсөн олборлогчдын зах зээлийн нийлбэр үнэлгээ 246 тэрбум ам.доллар буюу 24 хувиар нэмэгдсэн нь уул уурхайн салбарын өсөлтийн гол хөдөлгүүр болжээ. “Glencore”, “South32”, “Southern Copper”, “Teck Resources”, “Freeport-McMoRan”, “KGHM” болон “Ivanhoe Mines” энэ бүлгийн өсөлтөд голлон оролцсон байна.

Зэсийн олборлогчдын үнэлгээг COMEX бирж дээрх зэсийн ханшийн өсөлт, АНУ-ын импортын бодлоготой холбоотой хүлээлт болон зах зээлийн нийлүүлэлтийн эрсдэл дэмжиж байна. “Southern Copper”-ийн мэдээллээр энэ оны хоёрдугаар улиралд COMEX-ийн зэсийн дундаж ханш жилийн өмнөх үеэс 31 хувиар өсч, фунт тутамдаа 6.16 ам.долларт хүрсэн. Тус компани 2026 онд зэсийн зах зээл бага хэмжээний нийлүүлэлтийн алдагдалтай гарахаар тооцож байна. Дэлхийн биржүүдийн агуулах дахь зэсийн нөөц долоодугаар сарын 21-ний байдлаар 1.123 сая тонн буюу дэлхийн хэрэглээний ойролцоогоор 15 хоногийг хангах түвшинд байжээ.

Үнэт металл, мөнгө болон металлын роялти, урсгал орлогын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг компаниудын зах зээлийн нийлбэр үнэлгээ долоодугаар сарын 31-нээс хойш 18 тэрбум ам.доллар буюу 2.6 хувиар өссөн байна. Гэхдээ энэ бүлэгт багтсан 18 компанийн наймынх нь зах зээлийн үнэлгээ он гарснаас хойших дүнгээр буурсаар байгаа юм.

Тус бүлэгт “Barrick Mining”, “Newmont”, “Agnico Eagle”, “Lundin Gold”, “Shandong Gold”, “Northern Star Resources”, “Fresnillo” болон “Gold Fields” компаниуд багтаж байна. Үнэт металлын компаниудын гүйцэтгэл жигд бус байгаа ч хамгийн өндөр үнэлгээтэй алт олборлогчдын өсөлт жагсаалтад мэдэгдэхүйц нөлөөлжээ.

Долоодугаар сарын 31-ний хаалтаас хойш “Newmont”-ийн зах зээлийн үнэлгээ 22.5 тэрбум ам.доллароор нэмэгдсэн бол “Agnico Eagle”-ийн үнэлгээ 17.9 тэрбум ам.доллароор өссөн байна. Зөвхөн энэ хоёр компанийн үнэлгээний нийлбэр өсөлт 40.4 тэрбум ам.долларт хүрч, TOP 50 жагсаалтын долоон өдрийн нийт өсөлтийн бараг тавны нэгийг бүрдүүлжээ.

Нийлүүлэлтийн талд “Freeport-McMoRan”-ийн Индонез дэх үйл ажиллагаа зэсийн зах зээлийн анхаарлын төвд хэвээр байна. Гэхдээ тус компанийн хайлуулах зуух засвартай байгаа гэх мэдээлэл хоёрдугаар улирлын албан тайлангаар баталгаажаагүй байна.

“PT Smelting” хоёрдугаар улирлын эцэст бүрэн хүчин чадлаар ажиллаж байсан бол "PTFI"-ийн өөрийн хайлуулах үйлдвэрт баяжмал нийлүүлэх ажиллагааг энэ оны хоёрдугаар хагаст бууруулсан хэмжээгээр сэргээхээр төлөвлөжээ. Нийлүүлэлтийн хэмжээ нь өнгөрсөн оны есдүгээр сарын чулуулгийн нуралтын дараа үйлдвэрлэлээ шат дараатай сэргээж буй “Grasberg Block Cave” далд уурхайн олборлолтоос хамаарч байна.

“Freeport-McMoRan” 2026 оны хоёрдугаар хагаст “Grasberg”-ийн үйлдвэрлэлийн хүчин чадлыг хэвийн түвшний 65 орчим хувьд, 2027 оны дунд үе гэхэд 80 хувьд хүргэхээр тооцжээ. Үйлдвэрлэл 2027 оны эцэс гэхэд бүрэн хүчин чадалдаа ойртох төлөвтэй байна. Иймээс “Freeport”-ийн Индонез дэх нөхцөл байдал зуухны засвараас бус, уурхайн олборлолт болон баяжмалын хүртээмжээс шалтгаалсан нийлүүлэлтийн хязгаарлалт юм.

Уул уурхайн 50 компанийн 2.375 их наяд ам.долларын нийлбэр үнэлгээ дэлхийн хамгийн том технологийн компаниудын цар хүрээтэй харьцуулахад бага юм. Харин уул уурхайн компаниудын цаашдын үнэлгээ зэс болон бусад металлын ханш, бодит эрэлт, биржийн нөөц, үйлдвэрлэлийн сэргэлт, нийлүүлэлтийн саатал болон валютын ханшийн хөдөлгөөнөөс шууд хамаарахаар байна.