АНУ хиймэл оюун дахь Хятадын өрсөлдөөний хүрээнд түншүүдээс тал сонгохыг шаардахаар зэхэж байна

Ройтерсийн үзсэн дотоод захидлын төсөлд АНУ хиймэл оюун дахь Хятадын өрсөлдөөний хүрээнд түншүүддээ илүү хатуу зурвас өгөхөөр бэлтгэж буй нь тусчээ. Төслөөр “AI Opportunity Statement”-д гарын үсэг зурсан 35 оронд захидал илгээж, Бээжингийн өрсөлдөх хүрээнд зэрэг нэгдэхээс татгалзахыг сануулна гэж эх сурвалжууд мэдээлсэн байна. Дотоод хэлэлцүүлэг үргэлжилж байгаа тул нэрээ нууцалсан АНУ-ын албаны хүн “хоёуланг нь зэрэг авч болохгүй” гэж Ройтерсэд хэлсэн.

Энэхүү алхам нь Вашингтон хиймэл оюуны загварууд, хагас дамжуулагч, чухал ашигт малтмалын нийлүүлэлтийн сүлжээг бэхжүүлэх зорилготой Pax Silica санаачилгыг өнгөрсөн жил эхлүүлснээс хойш өрнөж буй геостратегийн өрсөлдөөнийг илтгэнэ. Ойролцоогоор 20 гаруй улс Pax Silica-д нэгдсэн бөгөөд Япон, Австрали, БНСУ зэрэг АНУ-ын ойрын холбоотнууд багтсан гэж мэдээлэлд дурдсан. Pax Silica нь хамтарсан төслүүд хэрэгжүүлэх, экспортын хяналтыг уялдуулах замаар өрсөлдөгчдөөс хараат байдлыг бууруулахыг зорьдог.

Захидлын төслөөс харахад энэ дарамт “AI Opportunity Statement”-д хамаарах 35 оролцогч руу чиглэж байна. Гэхдээ Ройтерс захидлыг яг хэзээ илгээх нь тодорхойгүй, илгээхээс өмнө засварлагдах боломжтой гэж мэдээлжээ. АНУ-ын Төрийн департамент “алдагдсан гэх дотоод баримт бичиг”-ийн талаар тайлбар хийхгүй гэсэн байр суурь илэрхийлсэн байна.

Ширүүсэл цаанаасаа тодорхой тайлбартай. Долдугаар сард БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин “World Artificial Intelligence Cooperation Organization”-ийг эхлүүлж, АНУ-ын нөлөөнд өрсөлдөх хүрээг сурталчилсан гэж мэдээлэлд дурдсан. Энэ хооронд Хятадын нээлттэй жинтэй загварууд OpenAI, Anthropic зэрэг АНУ-ын компаниудын хаалттай загвартай өрсөлдөн ахиц гаргаж буйг Ройтерсийн тойм онцолсон нь өрсөлдөөнийг зөвхөн геополитикийн түвшнээс давуулан бүтээгдэхүүн, экосистемийн түвшинд хурцатгаж байна. Өөрөөр хэлбэл, технологийн сонголт нь дипломат байр суурьтай давхцах эрсдэл нэмэгдэж буй дүр зураг ажиглагдана.

Төслийн гол санаа нь аль нэг талын технологийн экосистемд “итгэлтэй түнш” байх тухай асуудалд тулж байна. Тэнд “Хиймэл оюун дахь нэг технологийн экосистемд итгэлтэй түнш мэт байр суурь эзэлж атлаа, Хятадын өрсөлдөх үзэл баримтлалыг ахиулах санаачилгад зэрэг нэгдэх нь хэр бодитой нь эргэлзээтэй” гэж бичигдсэн гэж эх сурвалжууд Ройтерсэд ярьжээ. Өөрөөр хэлбэл, хоёр талд зэрэг элссэн улс АНУ тэргүүлсэн эвслээс хасагдах эрсдэлтэй болж, хамтын хөрөнгө оруулалт хумигдаж мэднэ гэсэн дохио гэж мэдээлэлд тэмдэглэсэн байна.

Одоогоор Казахстан хоёр санаачилгад хоёуланд нь нэгдсэн нь Вашингтонд түгшүүр төрүүлсэн гэж эх сурвалжид дурджээ. Вашингтонд суугаа Казахстаны Элчин сайдын яам тайлбар өгөх хүсэлтэд хариулаагүй байна. Харин Вашингтонд суугаа Хятадын Элчин сайдын яам худалдаа, технологийг улс төржүүлэхийг эсэргүүцдэгээ илэрхийлж, “Ийм алхмууд нь дэлхийн хиймэл оюуны дэвшлийг боомилж, хэний ч эрх ашигт нийцэхгүй” гэж мэдэгдсэн байна.

Эрсдэл нь зөвхөн хиймэл оюун эсвэл экспортын хяналтаар хязгаарлагдахгүй. Мэдээлэлд АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын тарифын маргааны үед Хятад чухал ашигт малтмалын нийлүүлэлт дээрх давуу байдлаа хариу арга хэмжээний хэрэгсэл болгож ирсэн гэж дурдсан нь нийлүүлэлтийн сүлжээ, түүхий эдийн эмзэг байдал энэ хэлэлцүүлгийн гол шалтгаануудын нэг хэвээр байгааг сануулна. Одоо захидлын эцсийн хувилбар гарч, хэнд ямар үг хэллэгээр хүрэх нь тодрох хүртэл АНУ-ын хандлага албан ёсны бодлого болж бэхжих эсэх нь дотоод хэлэлцүүлгээс хамаарах төлөвтэй байна.