Шадар сайд Н.Номтойбаяр Сэлэнгэ, Дархан, Булганд ажиллаж, өвөлжилт ба орон нутгийн эрх мэдлийн шинэчлэлийг онцоллоо

Монгол Улсын Шадар сайд, Улсын Онцгой комиссын дарга Н.Номтойбаяр 2026 оны наймдугаар сарын 7-нд Сэлэнгэ, Дархан-Уул, Булган аймагт ажиллаж, өвөлжилтийн бэлтгэл, эрчим хүчний найдвартай ажиллагаа болон орон нутгийн эрх мэдлийн шинэчлэлийн асуудлыг газар дээр нь хөндлөө. Тэрбээр хойд бүсийн аймгуудад хийх хөрөнгө оруулалтыг урагшлуулах, эрсдэлийг бууруулахад төр-хувийн хэвшлийн түншлэлийг түлхүү ашиглах шаардлагатайг онцолсон байна. Ажиллах үеэрээ Засгийн газар “Чөлөөлье” бодлогын хүрээнд төрийн оролцоог хумиж, аж ахуйн нэгжүүдийг дэмжих зарчим баримталж буйг танилцууллаа.

Сэлэнгэ аймагт хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалтаар 70 МВт-ын дулааны цахилгаан станцыг ашиглалтад оруулж, бүсийн эрчим хүчний дэд бүтцийн шийдэл болж буйг танилцуулсан байна. Мөн сумдын халаалтын төвүүдийн засвар, шинэчлэлийг бүрэн хийж, хувийн хэвшлийн менежментэд шилжүүлснээр үр ашиг сайжирсан гэж мэдээлэв. Эдгээр жишээгээр төрийн зохицуулалт, хувийн хэвшлийн гүйцэтгэлийг хослуулах боломж бодитой байгааг Шадар сайд онцлон тэмдэглэв. Түүний хэлснээр, ийм хэлбэрийн оролцоо нь эрчим хүч, дулааны улирлын ачаалал нэмэгдэх үед эрсдэлийг багасгах нэг гарц юм.

Дархан-Уул аймаг эрчим хүчний салбарын өвөлжилтийн бэлтгэл 66.71 хувь, аваарын нөөцийн бүрдүүлэлт 94 хувь, техник хэрэгслийн бэлэн байдал 97.83 хувьтай байгааг танилцууллаа. Харин цаашид “Дархан” дэд станцын хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх шаардлагатайг албаныхан уламжилсан бөгөөд энэ нь Дархан, Сэлэнгийн бүсийн уурхай, газар тариалангийн цахилгаан хангамжид эерэг нөлөөтэй гэж үзэж байна. Өвөлжилтийн бэлтгэл нэг талдаа хангалттай сайн явж байгаа ч зангилаа дэд станцын хүчин чадал нь бүсийн хэрэглээ, үйлдвэрлэлийн ачаалалтай уялдах ёстойг энэ үеэр тодотголоо.

Булган аймагт дулаан, эрчим хүчний асуудалтай зэрэгцээд санхүүгийн сахилга, төлбөр тооцооны хуримтлагдсан маргаан анхаарал татав. “Булган Мээж” ОНӨХХК болон “Энержи плас” ХХК-ийн 9.7 тэрбум төгрөгийн өрөөс 6 тэрбум төгрөгийг аймгийн Засаг даргын хүсэлтийн дагуу шийдвэрлэхээр болсныг танилцуулсан байна. Мөн “Булган Мээж” ОНӨХХК болон “Энержи плас” ХХК-ийн хооронд үүссэн өрөөс 6 тэрбум төгрөгийг шийдвэрлэнэ гэж давхар дурдлаа. Энэ шийдэл нь орон нутгийн байгууллагуудын хэвийн үйл ажиллагаа, үйлчилгээний тасралтгүй байдлыг хангахад чиглэж буйг албаныхан тайлбарласан байна.

Үүнтэй зэрэгцэн Шадар сайд орон нутгийн хөгжлийг саатуулж буй хууль, эрх зүйн орчныг шинэчилж, санхүүгийн эрх мэдлийг шат дараатай нэмэгдүүлэх чиглэлд анхаарна гэж мэдэгдэв. Төрөөс бүхнийг шийдэх загварын ачааллыг бууруулж, Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурал зэрэг орон нутгийн институтүүдийн боломж, хариуцлагыг тэнцвэржүүлэх нь хөрөнгө оруулалт болон үйлчилгээний чанарт нөлөөлнө гэсэн байр суурийг тэр дэвшүүллээ. Улсын Онцгой комиссын чиглэлээр бол өвөлжилтийн үеийн эрчим хүч, дулааны доголдол нь дан ганц техникийн асуудал биш, удирдлага, санхүүжилт, эрх зүйн орчны нийлмэл сорилт гэдгийг энэ удаагийн томилолтоор дахин сануулсан гэж үнэлэгдэж байна. Орон нутаг дахь бэлтгэл, дэд бүтцийн шинэчлэл, өр төлбөрийн зохицуулалт зэрэг нь нэг мөр шийдэлд очихгүй ч гэлээ, дараагийн алхмуудын чиглэлийг нь илүү тодорхой болголоо.