АНУ-ын Хууль зүйн яам Аляскийн Сенатын сонгуулийн баталгаажуулалтыг маргаантай нөхцөлтэй холбов

Аляскийн Сенатын сонгуулийн дүнг баталгаажуулахтай холбоотой маргаанд АНУ-ын Хууль зүйн яам оролцож, нэр нь давхардсан хоёр нэр дэвшигчийн асуудлыг шүүхээр шийдвэрлүүлэхийг хүсжээ. Хууль зүйн дэд сайд Тодд Бланш яамны нэхэмжлэлийг хамгаалахдаа Дэн Салливан ялагдсан тохиолдолд сонгуулийн дүнг баталгаажуулахыг хориглох нөхцөл тавьсан гэж мэдэгдэв. Нэхэмжлэлд Дэниел Ж. Салливан нэртэй тэтгэвэрт гарсан багшийн нэр сонгогчдыг төөрөгдүүлсэн эсэхийг тогтоох шаардлагатай гэж дурдсан байна. Мөн түүний бүх санал Дэн Салливан руу шилжсэн бол өрсөлдөөний дүн өөрчлөгдөж, Дэн Салливан ялах байсан эсэхийг шүүх авч үзэх боломжтой байлгахыг яам шаарджээ.

Энэ маргаан нь Аляскийн сонгуулийн тогтолцоо болон мужийн сонгуулийн бие даасан байдалд шууд хамаарах асуудал болж байна. Аляскад сонгогчид нэр дэвшигчдийг давуу эрхээр эрэмбэлэн сонгодог бөгөөд аль нэг нэр дэвшигч олонхийн санал авах хүртэл хамгийн цөөн саналтай нэр дэвшигчийг дараалан хасдаг. Хасагдсан нэр дэвшигчийн санал тухайн сонгогчийн дараагийн сонголтод шилжинэ. Иймээс ижил төстэй нэртэй хоёр нэр дэвшигчийн оролцоо нь саналын шилжилт, эцсийн дүн болон ардчилсан намаас нэр дэвшигч Мэри Пелтолагийн өрсөлдөөнд нөлөөлөх эрсдэлтэй гэж нэхэмжлэлд үзжээ.

Аляскийн Сонгуулийн хэлтэс Дэниел Ж. Салливаныг зургадугаар сард түр хассан боловч мужийн шүүх нэрийг нь буцаахыг тушаасан байна. Аляскийн дээд шүүх уг шийдвэрийг хэвээр үлдээж, түүнийг сонгуулийн өрсөлдөөнд үлдээсэн байна. Үүний дараа АНУ-ын Хууль зүйн яам сонгуулийн дүнг баталгаажуулах үйл явцыг маргаантай нөхцөлтэй холбон, шүүхэд хандажээ. Нэхэмжлэлийн гол асуудал нь нэрийн давхардал сонгогчдыг төөрөгдүүлсэн эсэхээс гадна ийм будлиан гарсан бол сонгуулийн үр дүнг хүчинтэй гэж үзэх боломжтой эсэхэд төвлөрч байна.

Бланш яамны байр суурийг тайлбарлахдаа “Будлиан гарч, энэ нь Аляскийн сонгогчдын хүсэлд нийцээгүй шударга бус үр дүнд хүрсэн эсэхийг шүүх тогтоох боломжтой байхыг бид хүсэж байна” гэжээ. Тэрээр мөн өрсөлдөгчид сонгуулийг гацааж, хуурахын тулд “урьд өмнө байгаагүй хэмжээнд хүрсэн” гэж мэдэгдсэн байна. Гэхдээ яамны зүгээс ерөнхийлөгч ийм алхам хийх үндэс суурийг тавиагүй, харин сонгуулийн дараа хууль зөрчсөн будлиан гарсан эсэхийг Аляска муж өөрөө тогтоох боломжтой байлгахыг зорьж байна гэж Бланш хэлэв. Түүний тайлбарын дагуу нэхэмжлэл нь сонгуулийн үр дүнг урьдчилан өөрчлөхөөс илүү, баталгаажуулалтын өмнө маргаантай нөхцөлийг шалгуулах боломжийг хадгалах зорилготой аж.

Харин ардчилсан бүлгүүд болон сонгуулийн эрхийн төлөө тэмцэгчид АНУ-ын Хууль зүйн яамны оролцоог эсэргүүцэж байна. Тэд сонгуулийн баталгаажуулалтыг хориглох оролдлогыг зогсоохоор нэхэмжлэлд нэгдэхийг хүссэн бөгөөд энэ маргаан мужийн сонгуулийн шийдвэр гаргах эрхэд нөлөөлж болзошгүй гэж үзжээ. Мэри Пелтолагийн өрсөлдөөнд ч уг хэрэг шууд нөлөөлөх эрсдэлтэй байна. Шүүх нэхэмжлэлийг хэрхэн шийдвэрлэхээс Дэн Салливан, Дэниел Ж. Салливан нарын саналын шилжилт болон сонгуулийн эцсийн баталгаажуулалтын дараагийн алхам хамаарах нөхцөл үүсээд байна.