Австралийн Гадаад хэргийн сайд Израилийн армийн шийдвэрийг буруушааж, Зоми Фрэнккомын хэргийн мөрдөн шалгалт нэхэв

Австралийн Гадаад хэргийн сайд Пенни Вонг Израилийн Батлан хамгаалах хүчин Зоми Фрэнккомын үхэлтэй холбоотойгоор эрүүгийн мөрдөн шалгалт явуулахгүй гэх шийдвэрийг эрс буруушаав. Тэрээр Израилийн Элчин сайд Хиллел Ньюманыг дуудан уулзаж, энэ шийдвэр нь Австралийн хүлээдэг хариуцлагын түвшинд хүрэхгүй гэж мэдэгдэв. Вонгын байр суурь нь Газын дайны нөхцөлд тусламжийн ажиллагааны аюулгүй байдалд анхаарал татаж, хариуцлага нэхэх дарамтыг нэмэгдүүллээ.

Вонг Израилийн талд тавьсан асуултаа тодорхой хүрээнд төвлөрүүлэв. Түүний хэлснээр, цуваанд хийсэн эхний цохилтыг алдаа гэж үзэж байгаа атлаа яагаад дараагийн хоёр цохилт хэдхэн минутын зайтай дараалан болсон талаар олон асуулт нээлттэй хэвээр байна. “Бидний хүлээдэг хариуцлагын түвшинд үнэхээр хүрэхгүй байна,” гэж Вонг хэлээд, “Олон хариултгүй асуулт байна,” хэмээн нэмж онцолжээ. Тэрбээр цааш нь “Энэ нь хангалтгүй хариуцлага,” гэж дүгнэв.

Израилийн Батлан хамгаалах хүчин өөрийн мэдэгдэлдээ үйл явцад “ноцтой доголдол” байсан гэж хүлээн зөвшөөрсөн ч командлагчдын шийдвэрт эрүүгийн зөрчлийн үндэслэлтэй сэжиг үүсээгүй гэж тайлбарлав. Энэ тайлбараар бол үйл ажиллагааны алдаа, мөргөлдөөний нөхцөл байдал, дотоод судалгааны дүгнэлт нь эрүүгийн хариуцлага үүсгэх түвшинд хүрээгүй гэж үзжээ. Харин Австралийн талын хувьд, зөвхөн доголдлыг хүлээн зөвшөөрөхөөс илүү хөндлөнгийн шалгалт, тодорхой хариулт шаардагдах нөхцөл бүрдсэн гэж үзэж байна.

Элчин сайд Хиллел Ньюман мөрдөн шалгалтыг өмгөөлж, гэмт санаа байгаагүй учраас эрүүгийн хариуцлага үүсэхгүй гэсэн байр суурь илэрхийлэв. Тэрээр “Эрүүгийн санаа зорилго байгаагүй,” мөн “Эрүүгийн хариуцлага байхгүй,” гэж хэлсэн байна. Энэ байр суурь нь Израилийн талын логик үндэслэл болох “санаатай” гэмт үйлдэл байхгүй гэсэн гол шугамтай нийцэж байгаа ч олон улсын хэмжээнд гарч буй хариуцлагын шаардлагыг намжааж чадсангүй.

Тусламжийн байгууллагуудын зүгээс бол тайлбар нь итгэл төрүүлэхгүй байна. World Central Kitchen уг шийдвэрийг “Бодит үнэнтэй нийцэхгүй,” цаг хугацаа ба үйл явдлыг хутгаж, бурууг өөр тийш шилжүүлсэн гэж үзээд хараат бус шалгалт шаардав. Тэд “Израилийн Батлан хамгаалах хүчин өөрийн үйлдлийг итгэлтэйгээр шалгаж чадна гэж үзэхэд бэрх,” гэж мэдэгдсэн нь дотоод шалгалтын хүрээ, үр дүнд итгэх эргэлзээг ил тод болголоо.

Энэ бүхний зэрэгцээ Израилийн Батлан хамгаалах хүчин Médecins Sans Frontières байгууллагын дөрвөн ажилтан амиа алдсан хоёр тусдаа тохиолдолд мөн эрүүгийн хэрэг үүсгэх үндэслэл олдоогүй гэж мэдэгдэв. Ийм дүгнэлтүүд давхар гарах нь дайны бүс дэх тусламжийн ажиллагааны эрсдэл, хамгаалалтын механизм хэр бодитой ажиллаж буй талаар дахин асуулт тавьж байна. Австралийн засгийн газар Израилийн талд тавих тайлбар, хариуцлагын шаардлагаа улам тодруулж буй энэ нөхцөлд Газын дайны хүрээний дипломат дарамт цаашид сулрах шинжгүй харагдаж байна.