Азербайжаны өндөр албан тушаалтан Усмановын тухай хориг цуцлах лоббинд Францыг шахсан гэх мэдээллийг үгүйсгэв

Азербайжаны ахлах дипломат Баку Францыг Европын Холбооны хоригийн жагсаалтаас Алишиер Усмановыг хасуулахын төлөө шахсан гэх мэдээллийг “үндэслэлгүй” гэж няцаав. Тэрээр Усмановыг барууны хоригийн жагсаалтаас хасахыг Азербайжан ил тод дэмжсэн гэдгийг үгүйсгээгүй ч барууны шийдвэр гаргалтад нөлөөлөхийг оролдсон гэх агуулгыг хүлээн зөвшөөрсөнгүй. Маргаан нь Парисын байр суурь болон Баку дахь Францын иргэдийн саатуулах асуудлыг холбон тайлбарласан мэдээллүүдтэй давхцаж, ЕХ-ны дотоод хэлэлцээнд улс төрийн дарамт нэмэгдэх эрсдэлийг дагуулж байна.

Ройтерсийн өмнөх мэдээллээр Парис ЕХ-ны түншүүддээ Усмановын эсрэг хоригийг цуцлахыг уриалж байсан бөгөөд дипломатууд үүнийг Азербайжанд саатуулагдсан Францын иргэдийн асуудалтай холбожээ. Энэ тайлбар нь ЕХ доторх байр суурийн зөрүүг гүнзгийрүүлж, хоригийн асуудлыг хоёр талын улс төрийн маргааны нэг хэсэг болгох вий гэсэн болгоомжлолыг нэмэгдүүлж буй. Харин Азербайжаны тал уг холболт, тэр дундаа Францыг “шахсан” гэх агуулгыг шууд няцааж байна.

Ахлах дипломат Ройтерст ярихдаа Азербайжан Түрэг улсуудын байгууллагын бусад гишүүдтэй хамт 2023 оны арваннэгдүгээр сараас 2025 оны гуравдугаар сар хүртэл АНУ болон Европын удирдагчдад хэд хэдэн удаа захидал илгээж Усмановыг дэмжсэн гэж хэлсэн. Гэхдээ энэ дэмжлэг нь өөрөө барууны шийдвэр гаргалтад нөлөөлөх, эсвэл тодорхой улс орнуудад шахалт үзүүлэх оролдлого байгаагүй гэсэн байр суурийг давтан илэрхийлэв. Үүнийг тэрээр Усмановын асуудал дээр барууны талд нөлөөлөхийг оролдсон гэх мэдээлэлтэй зааглаж тайлбарласан байна. Түүний тайлбарын гол санаа нь: дэмжиж байсан, гэхдээ хэн нэгнийг шахаж, шийдвэр өөрчлүүлэхээр ажиллаагүй гэсэн хоёр тусдаа шугам байв.

Францын Гадаад хэргийн яамны хэвлэлийн төлөөлөгч Паскал Конфаврё Азербайжаны үүргийн талаар асуултад шууд тайлбар өгөхөөс татгалзав. Гэхдээ тэрээр зарим хэвлэлд гарсан, Азербайжаны талаархи мэдээлэл “огт үндэслэлгүй” бөгөөд “ийм буруутгалыг бүрэн няцааж байна” гэж мэдэгдсэн байна. Үүний зэрэгцээ илүү нарийвчилж ярихаас зайлсхийж, “Энэ бол үндэсний аюулгүй байдлын асуудал, үүнээс илүү тодорхой ярихгүй” гэжээ. Ингэснээр Парис албан ёсны түвшинд зарим мэдээллийг үгүйсгэж байгаа ч, дэлгэрэнгүй тайлбар өгөхгүй байгаа нь асуудлыг намжаахдаа болгоомжтой хандаж буй өнгө аясыг үлдээв.

Энэ бүхний цаана Усмановыг хоригийн жагсаалтаас хасах тухай хэлэлцүүлэг зөвхөн нэг хүний статустай холбоотой асуудал биш болж, ЕХ-ны гишүүдийн дунд улс төрийн дохио, хоёр талын маргаан, олон нийтийн тайлбаруудын уулзвар дээр очоод байна. Азербайжан өөрийн дэмжлэгийг захидлаар илгээгдсэн дипломат шугам гэж тодорхойлж, харин Франц хариуцлагын тухай асуултад шууд хариулахаас татгалзсан нь сэжгийг бүрэн арилгахад хүргэхгүй байж мэднэ. Ройтерсийн мэдээлсэнчлэн дипломатуудын холбож тайлбарласан “саатуулагдсан Францын иргэдийн асуудал” нь цаашид ЕХ-ны хүрээн дэх хоригийн маргааныг улам улс төржүүлэх хүчин зүйл болж үлдэж байна. Одоогоор хоёр талын тайлбар хоорондоо зөрж, ЕХ-ны хүрээн дэх яриа хэлэлцээний ачаалал нэмэгдэх эрсдэл хэвээр байна.