Балчиг, чулууны асар нуралтаас Непалын хилийн гол үерлэж, олон хүн амиа алдаж жуулчид сураггүй байна

Лхендэ голын дагуу Непал-Хятадын Төвдийн хил орчимд балчиг, чулууны асар нуралтаас Непалын талд хүчтэй үер бууж, олон хүн амиа алдаад байна. Непалын цагдаа Лхагва гарагийн орой гэхэд нийт 157 цогцос олдсоныг мэдээлсэн бол аврах, хайх ажиллагаа өргөжсөн хэвээр. Зам, эрчим хүч, холбоо тасарснаас шалтгаалан газар дээрх нөхцөл байдалд хүрч ажиллах боломж хязгаарлагдаж, албаныхан хохирол нэмэгдэх эрсдэл өндөр байгааг анхаарууллаа.

Үерийн дараах хамгийн том эргэлзээ нь жуулчдын хувь заяа болоод байна. Непалын Аялал жуулчлалын яамны албаны хүмүүс хэвлэлүүдэд 400 гаруй жуулчин сураггүй, тэдний 340 орчим нь гадаадын иргэн гэж хэлсэн байна. Албан ёсны мэдээллээр сураггүй жуулчдын 47 нь АНУ, 34 нь Австрали, 33 нь Их Британи, 24 нь Канадын иргэн гэжээ. Непалын Аялал жуулчлалын зөвлөлийн төлөөлөгч Сунил Шарма Associated Press-т 133 жуулчин Энэтхэгээс мөргөлөөр явж байсан гэж мэдээлсэн нь эрэн хайх ажиллагааны хүрээг улам тэлж байна.

Нөгөө талд, Хятадын төрийн хэвлэлээр Гиронгт 3 хүн нас барж, 265 хүн сураггүй гэж мэдээлсэн ч тоо баримт нягтлагдаж байгаа аж. Болзошгүй шалтгааны хувьд Германы Геошинжлэх ухааны судалгааны төв 4.4 магнитудын чичиргээ бичигдсэн гэж мэдээлсэн ч АНУ-ын Геологийн алба тухайн чичиргээ нь мөсөн уулын хадан, мөс нуран унаснаас үүдсэн гэж тайлбарлав. Planet Labs-ийн хиймэл дагуулын зурагт үндэслэн мөс, чулуулгийн гулгалт шавар ихтэй үер үүсгэсэн байж болзошгүйг Непалын Гамшгийн эрсдэлийг бууруулах, удирдлагын үндэсний газар X-д мэдээлсэн байна.

Аврах ажиллагаанд газарзүйн нөхцөл, дэд бүтцийн эвдрэл шууд саад болжээ. Расува дүүргийн Сяпру Беси, Тимурэ орчимд гол хэвийн түвшнээс давж, нисдэг тэрэг газардах боломж хязгаарлагдсан гэж албаныхан мэдээлсэн. Нэг аврагч дроноор шалгахад боомт руу чиглэсэн бүх зам бүрэн сүйдсэн, холбоо тогтоох оролдлого одоогоор үр дүнгүй байна гэж хэлсэн нь нөхцөл байдлыг илтгэнэ. Ийм үед сураггүй хүмүүсийн тоо, олдсон цогцсын мэдээлэл богино хугацаанд хэлбэлзэх эрсдэлтэй гэж албаныхан сануулж байна.

Үерийн аюул хил дамнан тархах шинжтэй байгаа тул Энэтхэгийн Уттар Прадеш, Бихар мужуудад үерийн сэрэмжлүүлэг гарч, Бихарт 5,000 орчим хүнийг нүүлгэн шилжүүлсэн гэж мэдээлэв. Олон улсын байгууллагууд, засгийн газрууд ч хариу арга хэмжээгээ зарлалаа. НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антониу Гутерриш НҮБ-ын баг, түншүүд тусламжийн бараа, ажилтнуудыг дайчилж буйг мэдэгдсэн бол АНУ-ын Төрийн департамент Непал дахь үерийн улмаас хохирсон америкчуудын талаар мэдэж байгаа бөгөөд нөхцөл байдлыг нягт ажиглаж байна гэж төлөөлөгч нь мэдэгдлээ. Канадын Ерөнхий сайд Марк Карни X-д энэ үер үнэхээр сүйрлийн шинжтэй байна гэж бичжээ.

Орон нутгийнхны яриа дурсамж одоо ч тасарсангүй. Гэрч Кешав Прасад Барал балчиг улам өндөрсөж гэрт орж ирэхэд эхнэрийнхээ гарыг барин дээвэр рүү авч гарахыг оролдсон ч урсгалаар авч одно гэж ярьсан байна. Хайгуул, аврах ажиллагаа зам, холбоо, цахилгааны тасалдлаас шалтгаалан удааширч байгаа тул сураггүй жуулчид болон оршин суугчдын талаар мэдээлэл шинэчлэгдэхийн хэрээр албаныхан тоо баримтыг нягталж, тал бүрээс хүрч ажиллахыг эрмэлзэж байна.