Бангкокийн захад болсон сургуулийн буудлагын дараа Тайландын Ерөнхий сайд бууны хяналтыг чангатгана гэв

Бангкокийн захад байрлах сургуулийн буудлагын дараа Тайландын Ерөнхий сайд Анутин Чарнвиракул бууны хяналтыг чангатгах шинэ хууль санаачлахаа мэдэгдлээ. Эрх баригчдын мэдээлснээр Нонтхабурид болсон халдлагад найман хүн амиа алдаж, 22 хүн шархадсан бөгөөд хэрэг олон нийтийн айдас, бухимдлыг дахин өдөөсөн байна. Олон нийтийн газар зэвсэг авч явахыг илүү хатуу хязгаарлах нь иргэний зэвсгийн хэрэглээ, аюулгүй байдлын бодлогын нөхцөлийг огцом өөрчлөхөд хүрч болзошгүй.

Олон улсын болон дотоодын хэвлэлүүд халдлагад ашигласан буу хууль ёсоор бүртгэлтэй, зөвшөөрөлтэй байсан гэж мэдээлсэн нь хяналтын тогтолцооны сул талыг дахин гаргаж ирэв. Цагдаагийн хурандаа Тадсакорн Контхон буу, сум нь өсвөр насны этгээдийн өвөөгийн өмч байсан гэж мэдээлснийг Reuters news agency болон бусад эх сурвалжууд дамжуулсан байна. Үүнтэй зэрэгцэн Тайландын олон нийтийн өргөн нэвтрүүлэгч, Bangkok Post зэрэг байгууллагууд мөн адил мэдээллийг нийтэлжээ. Хэргийг тойрсон ийм мэдээллүүд нь зөвхөн хууль бус зах зээл бус, хууль ёсны эзэмшил хэрхэн буруу гарт шилжиж болох эрсдэлийг анхаарлын төвд аваачив.

Ерөнхий сайд Анутин шинэ хуулийн хүрээнд олон нийтийн газар буу авч явахыг хязгаарлаж, зөвхөн үүрэг гүйцэтгэж буй төрийн албан хаагчдад зөвшөөрнө гэж хэлсэн байна. Түүний байр суурь нь галт зэвсгийг “биед авч явах” асуудлыг тусгайлан чиглэсэн, бодит хэрэглээний орчныг өөрчлөх алхам болохоор харагдаж байна. Тэр “Энэ бол ‘болох ёсгүй байсан’ зүйл” гэж хэлээд, “Би зөвхөн хохирогчдод харамсаж байгаа биш, ийм зүйл болсонд үнэхээр харамсаж байна. Манай улсад яаж ийм зүйл тохиолдож болох вэ” хэмээн мэдэгдсэн байна. Засгийн газрын тэргүүний ийм өнгө аяс нь олон нийтийн дунд хуримтлагдсан айдас, асуултад улс төрийн хариу өгөх шахалтыг илэрхийлж байна.

Тайланд Өмнөд-Зүүн Азид иргэдийн галт зэвсэг эзэмшил өндөртэй орны тоонд орж, ойролцоогоор 10.3 сая буу иргэдийн мэдэлд байдаг гэж мэдээлэгддэг. Хууль бус зэвсэг эзэмшлийг 10 жил хүртэл хорих ялаар шийтгэдэг ч хэрэгжилт асуудал дагуулсаар ирсэн нь бодит байдал дээрх зөрүүг улам тодруулдаг. Энэ дунд хууль ёсны эзэмшлийн хүрээнээс суларсан хяналт, хадгалалт, шилжилт хөдөлгөөний асуудал давхар сөхөгдөж байна. Шинэ хуулийн санал хэрэгжвэл зөвхөн худалдаа, эзэмшил бус, “хаана, хэн авч явах вэ” гэдэг суурь дүрэм өөрчлөгдөх магадлалтай.

Анутин өмнө нь Дотоод хэргийн сайдаар ажиллахдаа шинэ бууны зөвшөөрөл олголтыг түр зогсоох, импортод хязгаарлалт тавих зэрэг арга хэмжээ хэрэгжүүлж байсан нь энэ удаагийн алхам ганц удаагийн мэдэгдэл биш болохыг харуулж байна. Харин энэ удаа анхаарал төвд байгаа нь сургуулийн орчин, хүүхэд, гэр бүлүүдийн аюулгүй байдлын мэдрэмж юм. Бангкокт 1885 онд байгуулагдсан, улс даяар салбартай нэр хүндтэй дунд сургууль гэж мэдээлэгддэг Дэбсирин сургуультай холбоотой мэдээллүүд ч олон нийтийн эмзэглэл, хүлээлтийг улам нэмэгдүүлээд байна.

Одоогоор шинээр амласан зохицуулалт нь олон нийтийн газар буу авч явахыг үндсэнд нь шахах чиглэлтэй байгаа бөгөөд үүрэг гүйцэтгэж буй төрийн албан хаагчдаас бусдад хязгаар тавихыг зорьж байна. Хэрэгжилтийн хувьд Тайландад хууль, бодит хэрэгжилтийн зөрүү байсаар ирснийг харгалзвал шинэ хууль дангаараа асуудлыг шийдэх эсэх нь олон нийтийн хамгийн том асуулт хэвээр. Гэсэн ч Нонтхабурид болсон халдлагын дараа Засгийн газрын тэргүүн бууны бодлогыг улс төрийн түвшинд дахин “чангатгах” дохио өгсөн нь дараагийн шатны хэлэлцүүлгийг эхлүүллээ.