Бангладеш Меккагийн гэрээнд нэгдэх хувилбарыг авч үзэж, Энэтхэгтэй харилцаанд шинэ сорилт үүсэж мэдэв

Бангладеш Саудын Арабын урилгаар Мекка хотод байгуулагдсан харилцан хамгаалах гэрээнд нэгдэх боломжийг хэлэлцэж эхэлсэн нь Даккагийн гадаад бодлогын уламжлалт тэнцвэрийг дахин сорьж мэдэхээр байна. Бангладешийн Гадаад хэргийн яамны эх сурвалжийн хэлснээр Саудын Араб Даккаг гэрээнд нэгдэхийг урьсан бөгөөд хэлэлцээний цаад агуулга нь бүс нутгийн аюулгүй байдлын ойлголт, түншлэлийн хүрээг тэлэх асуудалтай холбогдож байна. Гэрээг НАТО-гийн хамтын хамгаалалтын зарчимтай төстэй гэж мэдээлэгдэж, нэг гишүүнд халдвал бүгдэд халдсанд тооцох зохицуулалттай гэж тодорхойлжээ.

Энэ сард Саудын Араб, Турк, Пакистан Мекка хотод гарын үсэг зурсан уг хэлэлцээр нь исламын орнуудын аюулгүй байдлын зохицуулалтын нэг хэлбэр болж өргөжих магадлалтай байгаа талаар Туркийн тал ч дохио өгсөн байна. Турк энэхүү хэлэлцээрийг цааш өргөжүүлэх боломж нээлттэй гэж мэдэгдсэн нь шинэ гишүүдийг татах сонирхол байгааг илтгэнэ. Ийм өргөтгөл бодит ажил хэрэг болбол өмнөд Азийн бодлогын тэнцвэрт байдлыг тойрсон анхаарал нэмэгдэж, Бангладешийн хувьд “аль талд байна” гэх асуулт илүү хурцаар тавигдах нөхцөл бүрдэхээр байна.

Даккагийн хувьд гол сорилт нь цэргийн эвсэлд нэгдэх нь өрсөлдөгч геополитикийн лагерьт үл тал засах уламжлалт шугамыг сорьж магадгүй гэсэн үнэлгээ юм. Ажиглагчдын хэлснээр Энэтхэг, ялангуяа Пакистантай хамтарсан хэлэлцээрт Бангладеш нэгдэхийг таатай хүлээж авахгүй байх магадлалтай. Бангладешийн дэд гадаад сайд Хумайун Кабир “Хэрэв Ойрх Дорнодод исламын орнуудын аюулгүй байдлын зохицуулалт байвал бид оролцохыг авч үзэх нь хэвийн, үүнийг эерэгээр харж байна” гэж хэлсэн байна.

Түүний өгүүлснээр талууд Бангладешийн удирдлага, ялангуяа Ерөнхий сайд Тарик Рахманыг ирж оролцохыг урьж байна. Энэ нь хэлэлцүүлгийг албан ёсны түвшинд гаргах сонирхол байгааг харуулж байгаа ч Бангладешийн дотоод, гадаад харилцааны олон давхар тооцоололтой огтлолцоно. Геополитикийн шинжээч Коллол Кибриагийн хэлснээр эдгээр харилцаа “автоматаар тасрахгүй” ч Бангладеш цэргийн бүлэглэлд нэгдмэгц аль талд байгаа нь гэсэн асуултаас зайлсхийх улам хэцүү болно. Түүний энэ тайлбар нь зөвхөн дипломат хэлбэрийн харилцаа бус, бодлогын дохио, таамаглалын өртөг ч нэмэгдэж болзошгүйг сануулж байна.

Даккагийн их сургуулийн хөгжлийн судлалын профессор Асиф Шахан Бангладеш энэ эвсэлд нэгдвэл Энэтхэг зэрэг хэд хэдэн улс таатай хүлээж авахгүй гэж үзжээ. Гэхдээ тэрээр энэ нь Бангладешийн шийдвэрийн гол үндэс байх ёсгүй гэж хэлсэн нь сонголтыг зөвхөн хөршүүдийн хариу үйлдлээр хэмжихээс илүү өргөн хүрээнд үнэлэх хэрэгтэй гэсэн байр суурийг илэрхийлж байна. Хэрэв нэгдсэн тохиолдолд Дакка хөршүүдтэйгээ байр суурийн дарамтад орж, хөрөнгө оруулалтын хэлэлцээрт эрсдэл нэмэгдэх тухай анхааруулга ч давхар яригдаж байгаа бөгөөд Бангладешийн дараагийн алхмууд бүс нутгийн түншлэлүүдийн нарийн тэнцвэр дээр хэрхэн байрших нь гол асуулт хэвээр үлдэж байна.