Codelco олборлолтын тайлангийн зөрчлөө илрүүлж, сэргэлтийн сорилттой тулгарлаа

Чилийн төрийн өмчит зэс үйлдвэрлэгч Codelco олборлолтын тайландаа 42,100 тонн зэсийг зохиомлоор нэмэгдүүлэн мэдээлсэн зөрчил илрүүлж, үйлдвэрлэлийн үзүүлэлтээ баталгаажуулах тогтолцоондоо аудит хийж эхэллээ. Компанийн ТУЗ-ийн дарга Бернардо Фонтейн 42,100 тонн олборлолтыг зохиомлоор өсгөсөн бөгөөд үүнээс тусдаа 17,000 тонн зэсийн нөөцтэй холбоотой зөрчил мөн илэрснийг мэдээлэв. Тус нөөцийн үнэлгээ 120-140 сая ам.долларт хүрэхээр байна. Зөрчил илэрсэнтэй холбогдуулан Codelco гурван уурхай болон төв оффисоос нийт есөн ажилтныг ажлаас чөлөөлж, тайлангийн мэдээлэл болон дотоод хяналтаа шалгах аудит захиалжээ.

Энэ асуудал нь компанийн үйлдвэрлэлээ сэргээх төлөвлөгөөний хэрэгжилтэд эргэлзээ нэмсэн байна. Codelco сүүлийн найман жилд 32 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийсэн ч жилийн олборлолт 1.6 сая тонноос 1.2 сая тонн болж буурчээ. Өөрөөр хэлбэл, их хэмжээний хөрөнгө зарцуулсан боловч олборлолтын хэмжээ өсөөгүй, харин буурсан дүр зураг бий болсон байна. Бернардо Фонтейн үйлдвэрлэсэн нийт тонноос илүүтэй тонн бүрээс хүртэх өгөөж, оруулсан хөрөнгө бүрийн үр ашгийг үнэлэх шаардлагатайг онцолсон байна.

Компанийн санхүүгийн дарамт ч зэрэг нэмэгджээ. Codelco сүүлийн дөрвөн жилд Чилийн Засгийн газарт 7 тэрбум ам.доллар шилжүүлсэн нь өмнөх дөрвөн жилийнхээс 43 хувиар бага байв. Энэ хугацаанд зэсийн үнэ 30 хувиар өссөн боловч компанийн өр 50 хувиар нэмэгдэж, үйл ажиллагааны мөнгөн зарлага 42 хувиар өссөн байна. Үйлдвэрлэл болон зардлын үзүүлэлтүүдийн энэ зөрүү нь Codelco ашигт ажиллагаа, мөнгөн урсгал болон хөрөнгө оруулалтын өгөөжөө зэрэг сайжруулах шаардлагатайг харуулж байна.

Үйл ажиллагааны зардлын түвшин ч анхаарал татаж байна. 2025 онд Codelco-ийн нэг фунт зэсийн нийт өртөг харьцуулсан зургаан олборлогчийн бүлгийнхээс 78 хувиар өндөр байжээ. Компани 2026 онд олборлолтоо 1.2 сая тонн орчим, дараагийн дөрвөн жилд жилд 1.3 сая тонн орчим байхаар тооцоолж байна. Сэргэлтийн төлөвлөгөө нь ашигт ажиллагаа, мөнгөн урсгал, аюулгүй ажиллагаа, байгаль орчны тогтвортой байдал болон дотоод засаглалыг сайжруулахад чиглэхээр байна. Гэвч тайлангийн зөрчил илэрсэн нь төлөвлөгөөний гол суурь болох үйлдвэрлэлийн мэдээлэл үнэн зөв, мөрдөх боломжтой, баталгаатай байх шаардлагыг дахин тодотгожээ.

Бернардо Фонтейн олборлолтын үзүүлэлттэй холбоотой сүүлийн зөрчлүүд Codelco-ийн итгэл болон нэр хүндэд нөлөөлснийг хэлсэн байна. Уул уурхайн шинжээч Хуан Карлос Гуахардо энэ асуудлыг хяналт, мөрдөх боломж, үйл ажиллагааны баталгаажуулалтын сул талыг илчилсэн ноцтой хэрэг гэж дүгнэжээ. Түүний үнэлгээ нь зөрчлийг зөвхөн тайлангийн алдаа бус, компанийн засаглал болон дотоод хяналтын асуудал гэдгийг харуулж байна. Фонтейн сэргэлтийн үйл явц удаан үргэлжилж, Codelco-г хүнд үе хүлээж байгааг анхааруулсан бөгөөд компани олборлолтын хэмжээг нэмэхээс гадна итгэл, нэр хүнд, хөрөнгө оруулагчдын хүлээлтийг зэрэг сэргээх шаардлагатай болжээ.