Ерөнхий сайд Н.Учрал ОХУ-тай түлш, эрчим хүчний хамтын ажиллагааг тогтвортой үргэлжлүүлэхээ онцоллоо

Ерөнхий сайд Н.Учрал Дорнын эдийн засгийн XI чуулга уулзалтын дараа “РБК” телевизийн Ерөнхий редактор Кирилл Викторович Токаревийн асуултад хариулахдаа түлш, эрчим хүчний салбарт Оросын Холбооны Улстай байгуулсан хэлэлцээр, хамтын ажиллагаагаа тогтвортой үргэлжлүүлэх байр сууриа илэрхийллээ. Түлшний нийлүүлэлтийн эрсдэл нэмэгдсэн үед Монголын хувьд тогтвортой эх үүсвэрээ хадгалах нь бодит шаардлага хэвээр байгааг тэрээр онцлов. Мөн Монгол Улс олон жил Засгийн газар хоорондын гэрээ, хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр ОХУ-аас бензин, шатахуун импортолж ирснийг сануулсан юм.

Түүний мэдээлснээр Монгол жилд гурван сая тонн бензин, шатахуун хэрэглэдэг бөгөөд 97 хувийг нь ОХУ-аас импортолдог. “Бид жилд гурван сая тонн бензин, шатахуун хэрэглэдэг, 97 хувийг нь ОХУ-аас импортолдог” гэж Н.Учрал хэллээ. Энэ суурь хамаарал нь нийлүүлэлтийн доголдол үүсэх эрсдэлийг эдийн засгийн хэмжээний асуудал болгож байгааг Засгийн газар ил тод хүлээн зөвшөөрч буй хэлбэр гэж үзэж болно.

Н.Учрал ОХУ-д нефтийн үйлдвэрүүд рүү чиглэсэн дайралтууд Монголд сөргөөр нөлөөлж байгааг онцолсон нь нийлүүлэлтийн эрсдэлийг шууд улс төр, геополитикийн хүчин зүйлтэй холбон тайлбарласнаараа анхаарал татав. Тэрээр ОХУ тогтвортой нөхцөлөөр бүтээгдэхүүн нийлүүлж, хүндрэлтэй үед тусалж ирсэнд талархал илэрхийлсэн байна. Ийм нөхцөлд хамтын ажиллагааны тогтвортой байдлыг онцлох нь зөвхөн худалдаа, гэрээний асуудал биш, эрчим хүчний аюулгүй байдлын бодит хэрэгцээтэй холбоотой гэж тэрээр тайлбарлав.

Дотоодын олборлолт, боловсруулалтаар хамаарлаа бууруулах зорилтын хүрээнд газрын тос боловсруулах үйлдвэрийг 2029 оноос өмнө ашиглалтад оруулахын төлөө ажиллаж байгаагаа Н.Учрал хэлсэн. “Бид Газрын тос боловсруулах үйлдвэр барьж байгаа, 2029 оноос өмнө ашиглалтад оруулахаар бүх боломжоо дайчлан ажиллаж байна” гэв. Гэхдээ үйлдвэр ашиглалтад орсон ч хэрэглээг бүрэн хангахгүй, импортын суваг тодорхой хугацаанд үргэлжлэхээр байгааг Засгийн газар өөрөө тооцоолж байгаа нь энэ мэдэгдлээс харагдлаа.

Эрэлт цаашид өсөх шалтгааныг тэрээр уул уурхай, хөдөө аж ахуйн боловсруулах үйлдвэрүүд нэмэгдэх төлөвтэй холбон тайлбарласан. Түүний тооцоолсноор 2028 онд дотоодын хэрэглээ дөрвөн сая тонноос давна, харин боловсруулах үйлдвэр нийт хэрэгцээний 30 хувийг л хангана. “2028 онд дөрвөн сая давна. Газрын тос боловсруулах үйлдвэр ашиглалтад орсон ч нийт хэрэгцээнийхээ 30 хувийг хангана” гэж Н.Учрал тодотгосон нь дунд хугацаанд импортын ачаалал буурах ч бүрэн арилна гэж үзэх боломжгүйг давхар илтгэнэ.

Н.Учрал мөн жилд 280 өдөр нар, салхитай нөхцөл байдгийг дурдсанаас гадна “COP17”-ын үеэр хиймэл оюун, ногоон санхүүжилт, дата төвийн хөрөнгө оруулалтын сонирхол нэмэгдсэнийг онцоллоо. Эдгээр чиглэл нэмэгдэхийн хэрээр эрчим хүчний хэрэглээ өсөх хандлага үргэлжилнэ гэсэн агуулгыг тэрээр ярьсан байна. Үүний зэрэгцээ түлшний эрэлт өндөр хэвээр байх нөхцөлд ОХУ-тай түлш, эрчим хүчний салбарын гэрээ хэлэлцээрээ тогтвортой үргэлжлүүлэхээ мэдэгдэж, “Иймд ОХУ-тай түлш, эрчим хүчний салбарт хамтын ажиллагаагаа тогтвортой өргөжүүлнэ” гэж хэллээ.