Ерөнхий сайд Н.Учрал төсвийн хүрээний мэдэгдэлд өөрчлөлт оруулж, сахилга бат бэхжүүлэх арга хэмжээг УИХ-д өргөн барив
Ерөнхий сайд Н.Учрал орон нутгийн ашиглагдаагүй эх үүсвэрийг иргэдэд чиглүүлж, төсвийн сахилга батыг чангатгах өөрчлөлт танилцуулав. Энэ онд орон нутгийн үлдэгдлээс 998 тэрбум төгрөг зарцуулах эрх нээж, нийт зарлага, алдагдлыг мөн дүнгээр нэмнэ. Тогтвортой байдлын шалгуурыг хуульчлах нь уул уурхайн орлогын савлагаанаас төсвийг хамгаалах хүлээлт нэмэгдүүлнэ.
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал 2026 оны төсвийн хүрээний мэдэгдэл болон 2027-2028 оны төсвийн төсөөлөлд өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийг Улсын Их Хуралд танилцууллаа. Тэрээр орон нутгийн ашиглагдаагүй эх үүсвэрийг иргэдэд чиглүүлэх, төсвийн сахилга батыг чангатгах чиглэлтэй өөрчлөлтүүдийг багцлан оруулж ирсэн байна. Энэ удаагийн танилцуулга нь орон нутгийн үлдэгдэл хөрөнгийн хуримтлал нэмэгдэж буй нөхцөлд улсын нэгдсэн төсвийн зарлага, алдагдлын хүрээг хэрхэн тохируулахыг давхар хөндөж байна.
Орон нутгийн төсвийн өмнөх оны ашиглаагүй үлдэгдэл сүүлийн гурван жилд 2.3 их наяд төгрөгөөр өсөж, 2026 онд 2.8 их наяд төгрөгт хүрсэн гэж хуулийн төслийн танилцуулгад дурджээ. Засгийн газрын тайлбарлаж буйгаар энэ үлдэгдэл нь ашиглагдаагүй нөөц хөрөнгө бодитоор хуримтлагдсаны илрэл бөгөөд түүнийг иргэдэд чиглэсэн зарцуулалт руу хөдөлгөх шаардлагатай гэж үзсэн байна. Иймээс орон нутгийн түвшинд мөнгө төвлөрөөд, нийгэм, үйлчилгээний хэрэгцээ нь талбай дээрээ хурдгүй байх асуудлыг зэрэгцүүлэн авч үзсэн агуулгатай.
Төслөөр 2026 онд орон нутгийн ашиглагдаагүй үлдэгдлээс 998 тэрбум төгрөг зарцуулах эрх нээж, үүний зэрэгцээ төсвийн нийт зарлага болон алдагдлыг 998 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдүүлэхээр тусгасан байна. Өөрөөр хэлбэл, үлдэгдэл хөрөнгийг хөдөлгөх эрх зүйн зохицуулалт нь улсын нэгдсэн төсвийн ерөнхий хүрээнд шууд тусгагдана. Харин үүнээс бусад төсвийн үндсэн үзүүлэлтүүдийг энэ удаад өөрчлөхгүй байхаар тооцсон нь өөрчлөлтийг нэг чиглэлд төвлөрүүлж, бусад суурь тооцооллыг “хөдөлгөхгүй” байлгах байр суурьтайг харуулж байна.
Нөгөө талд нь төсвийн сахилга, тогтвортой байдлын шалгуурыг хатууруулах өөрчлөлтүүд явж буйг Засгийн газар тодотгожээ. Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, төсвийн хүрээний мэдэгдлийн 9 үзүүлэлтэд хоёр шинэ үзүүлэлтийг нэмэхээр тусгасан байна. Уул уурхайн орлогыг дагасан төсвийн зардлын өсөлтийг хязгаарлах зохицуулалтыг тусгай шаардлагад шингээн өөрчлөн найруулсан нь орлогын савлагаа дагасан зардлын “хэт хөөрөл”-ийг барих логиктой гэж тайлбарлагдаж байна. Энэ хэсэг нь уул уурхайн орлогын хэлбэлзэлтэй үед ч төсвийн бодлого нэг мөр, урьдчилан таамаглах боломжтой байх хүлээлтийг нэмэгдүүлж байна.
УИХ дээрх хэлэлцүүлэгт энэ багц өөрчлөлт нь хоёр өөр зорилгыг зэрэг авч явж буйгаар орж ирж байна: нэг нь орон нутагт хуримтлагдсан үлдэгдлийг бодит зарцуулалт болгох, нөгөө нь уул уурхайн орлогын савлагаанаас төв төсвийн зардлын өсөлтийг хазаарлах. Гэхдээ 998 тэрбум төгрөгөөр нийт зарлага, алдагдал нэмэгдэхээр тусгасан нь өөрөө сахилга баттай холбоотой улс төр, бодлогын маргааны сэдэв болох магадлалтай. Тиймээс танилцуулгын дараагийн шатанд ямар хүрээнд, ямар зохицуулалтаар “зарлага нэмэгдүүлэх” ба “сахилга чангатгах” хоёрын тэнцвэрийг барих тухай асуудал хэлэлцүүлгийн төвд гарахаар байна.
Холбоотой мэдээ
Доод Саксонийн орон нутгийн сонгуульд CDU тэргүүлж, Канцлер Фридрих Мерц түр амсхийв
Доод Саксонийн орон нутгийн сонгуульд CDU тэргүүлснээр Канцлер Фридрих Мерцийн улс төрийн дарамт түр саарлаа. Урьдчилсан дүнгээр CDU 27.2 хувь, Нийгмийн ардчилсан нам 24.6 хувь, AfD 15.9 хувь авсан. Гэвч AfD-ийн өсөлт дараагийн мужийн сонгуулиудад засгийн газрын тогтвортой байдалд эрсдэл нэмнэ.
Хятад улс АНУ-ын хиймэл оюуны салбарын удирдагчдын удаашруулах уриалгыг няцааж, дэлхийн зохицуулалтад саад учруулж болзошгүйг анхааруулав
Бээжин АНУ-ын хиймэл оюуны салбарын зарим удирдлагын удаашруулах уриалгыг няцааж, дэлхийн зохицуулалтад нөлөөлнө гэв ГХЯ-ны хэвлэлийн төлөөлөгч Го Жякунь 'айдас түгшүүр, сөргөлдөөн, өрсөлдөөн' нь дэлхийн засаглалын явцыг тасалдуулна гэж хэлэв Энэ байр суурь бодлогын зөрчлийг хурцатгаж, хөрөнгө оруулагчдын эрсдэлээс зайлсхийх хандлагыг ойрын хугацаанд нэмэгдүүлж магадгүй
Улсын Их Хурал төсвийн тодотголын хэлэлцүүлгийг эхлүүлж, ээлжит бус чуулганыг хаалаа
Улсын Их Хурал төсвийн тодотголын хэлэлцүүлгийг эхлүүлж, яаралтай шийдвэрлэх шаардлагыг онцоллоо Есдүгээр сарын 15-нд Улсын Их Хурлын намрын ээлжит чуулган эхлэхтэй холбоотойгоор энэ чуулганыг өндөрлүүлэв Төсвийн өөрчлөлт батлагдвал үнийн дарамт, эрчим хүчний эрсдэлийг зөөллөж, өрхийн орлогыг хамгаална
Сэм Алтман хиймэл оюуны аюулгүй байдлын холбооны хүрээг дэмжиж, 'фронтиер'-ийн хурдыг зохицуулахыг уриалав
OpenAI-ийн гүйцэтгэх захирал Сэм Алтман хиймэл оюуны аюулгүй байдлын холбооны хүрээг дэмжиж, салбарын маргааныг хурцатгав. Тэрээр X-д фронтиер хиймэл оюунд нэг мөр, тогтвортой шаардлага тогтоох холбооны зохицуулалт хэрэгтэй гэв. Хурд сааруулах уриалга нь хөрөнгө оруулагчдын эрсдэлийн үнэлгээг өөрчилж, хиймэл оюунтай холбоотой хувьцаанд хэлбэлзэл нэмэгдүүлж магадгүй.
2026 ОНЫ ТӨРИЙН АЛБАН ДАХЬ ЁС ЗҮЙН ТАНДАН СУДАЛГАА
Монгол Улсын Ёс зүйн хорооноос "Төрийн албан хаагчийн ёс зүйн зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх үндэсний хөтөлбөр"-ийн дагуу МУИС-тай хамтран 2026 оны төрийн албан дахь ёс зүйн төлөв байдлыг сайжруулах зорилгоор ажиллаж байна.
Шадар сайд Н.Номтойбаяр Буриад Улсын Тэргүүн Цыденов Алексей Самбуевичийг хүлээн авч уулзлаа
Монгол Улсын Шадар сайд Н.Номтойбаяр өнөөдөр /2026.09.14/ Бүгд Найрамдах Буриад Улсын Тэргүүн, Засгийн газрын дарга Цыденов Алексей Самбуевичийг хүлээн авч уулзлаа. Уулзалтын эхэнд Шадар сайд Н.Номтойбаяр Монгол Улс, Оросын Холбооны Улс нь мөнхийн найрамдалт хөршүүд бөгөөд хоёр орны эдийн засгийн харилцааг бүс нутгийн хамтын ажиллагаатай уялдуулан шинэ шатанд гаргах боломж байгааг онцоллоо.