Европ өвлийн өмнө хийн агуулахдаа дутуу дүүргэж, Ази тивтэй өрсөлдөхөд үнэ эрс өсөх эрсдэл нэмэгдлээ

Европ өвлийн өмнөхөн байгалийн хийн агуулахын дүүргэлт сул байгаа нь нийлүүлэлтийн эрсдэлтэй давхацаж, үнэ огцом хэлбэлзэх хөрсийг зузаатгав. Мягмар гарагт Нидерландын TTF фьючерс мегаватт-цаг тутамд 68 евро давсан бол Европын Холбооны нөөц 63 хувьтай байна. Зах зээлд Ирантай холбоотой зөрчил нийлүүлэлтийн төлөвт савлагаа үүсгэж, Европ руу чиглэх АНУ-ын LNG урсгал улам “чухал зангилаа” болж харагдаж байна. Эрсдэлийн мэдрэмж хурцрах тусам Европын өвлийн бэлтгэл зөвхөн цаг агаарын асуудал биш, нийлүүлэлтийн маршрутын асуудал болж хувирлаа.

Гол эмзэг цэг нь Ормузын хоолой. Тээвэрлэлтийн саатал үргэлжилбэл Катар зэрэг Персийн булангийн томоохон нийлүүлэгчдийн LNG экспорт огцом хумигдах эрсдэлтэй гэж зах зээл үнэлж байна. Нөгөө талдаа Европ өөрөө энэ зун халалтаас болж цахилгаан их зарцуулдаг хэрэглээ өссөнөөр эрчим хүчний нийт эрэлт нэмэгдэв. Үүнийг дагаад бүс нутгийн цөмийн үйлдвэрлэл буурч, салхины эрчим хүчний гарц зуны турш сул байсан нь хийн хэрэглээний дарамтыг улам нэмсэн зураглалтай.

Ирэх 12 сард дэлхийн нийлүүлэлтийн өсөлт хязгаарлагдмал тул LNG-ийн ачаанд Азитай өрсөлдөх тэмцэл хүчтэй хэвээр байх төлөвтэй. Wood Mackenzie-ийн тооцоогоор Катар дахь шинэ төслүүд 2027 оны хоёрдугаар хагаст л бүрэн хүчин чадалдаа хүрэхээр байна. Энэ хооронд Европын Холбоо 2027 оны эхээр ОХУ-ын бүх LNG импортод хориг тавих хугацаа ойртож байгаа нь зах зээлд нэмэлт дарамт үүсгэж байна. Хязгаарлагдмал нийлүүлэлт, бүс нутгийн бодлогын өөрчлөлт хоёр зэрэгцэхээр үнэ өндөр түвшинд “тогтож”, дараагийн хөдөлгөөн нь цаг агаар, логистикоос илүү хурдтай хариу үйлдэл үзүүлэх магадлалтай.

Гэсэн ч Лхагва гарагт Иран, Оман Ормузын хоолойгоор аюулгүй нэвтрэлтийг баталгаажуулах хэлэлцээрт хүрч магадгүй гэсэн хүлээлтээр газрын тос, байгалийн хийн фьючерс буурсан нь зах зээл хэр мэдрэмтгий байгааг харууллаа. Morningstar-ийн Танкрэд Фүлоп “хүйтэн өвөл ба нийлүүлэлтийн хязгаарлалт үргэлжилбэл үнэ мегаватт-цаг тутамд 90-120 евро хүрч магадгүй” гэж тооцоолсон байна. Түүний үзэж буйгаар Европт АНУ-ын LNG ойролцоогоор 64 тэрбум шоо метр шаардлагатай бөгөөд энэ нь АНУ-ын нийт экспортын 77 хувьд дөхнө. Ийм хэмжээний нийлүүлэлтийг татахын тулд Европ Азиас “илүү өндөр бодит өгөөж” санал болгох хэрэгтэй гэж тэр нэмжээ.

Гэвч үнийн өсөлт өөрөө эрэлтийг бууруулах замаар зах зээлийг “тэнцвэржүүлэх” эрсдэлтэй. Фүлопийн хэлснээр өндөр үнэ нь аж үйлдвэрийн эрэлтийг танах, мөн түлш солилтыг хурдлуулах нөхцөл бүрдүүлж болзошгүй бөгөөд энэ нь өсөлтийн оргилыг намжаах нэг суваг болж мэднэ. Energy Aspects-ийн Мэтт Дринкуотер Европ өвлийг “хангалтгүй нөөцийн хамгаалалттай” эхлүүлэх төлөвтэй гэж анхааруулж, агуулах хоосрох тусам оргил эрэлтийн өдөр татан авах чадвар буурдаг гэдгийг онцолсон. Харин Goldman Sachs-ийн шинжээчид зах зээл “2027 он хүртэл аажмаар л хэвийнжинэ” гэж үзэж байгаа нь ойрын улирлуудад хэлбэлзэл үргэлжлэх магадлалыг давхар илтгэнэ.