Хиймэл оюунтай холбоотой хөрөнгө оруулалтын давалгаа өрийг зузаатгаж, хөрөнгө оруулагчдыг чөлөөт мөнгөн урсгал руу шахаж байна

Хиймэл оюуны дэд бүтэц рүү чиглэсэн хөрөнгө оруулалтын түрлэг АНУ-д өрийн санхүүжилтийн хэрэгцээг зузаатгаж, хөрөнгө оруулагчдыг “чанар” гэх нэг шалгуур руу улам шахаж байна. Колумбын их сургуулийн Columbia Business School-ийн профессор Стийн Ван Нювербүрхийн тооцоолсноор энэ тэлэлт нь АНУ-ын эдийн засагт өмнө нь харагдсан олон том хөрөнгө оруулалтын давалгаанаас ч том байж мэдэхээр байна. Тэлэлт томрох тусам компаниудын гаргахыг хүссэн хиймэл оюунтай холбоотой өрийн хэмжээ нэмэгдэж, зарим санхүүжилт өндөр өгөөжтэй, эрсдэлтэй бондын ангилал руу шахагдах эрсдэлтэй гэж зах зээл үзэж байна. Үүний цаана өгөөжүүд өсөх дарамт ажиллаж, мөнгөн урсгалын чанарыг илүү нягталдаг хандлага хүч авчээ.

Хөрөнгө оруулагчид одоо чөлөөт мөнгөн урсгал, өөрийн хөрөнгийн өгөөж, цэвэр өрийн ачаалал, ашиг орлогын тогтвортой байдлыг илүү чухалчилж эхэлсэн нь энэ өөрчлөлтийн гол шинж. Raymond James’ James Investment Group-ийн зүгээс “2026 оны хоёрдугаар улиралд нийт capex нь үйл ажиллагааны мөнгөн урсгалаас давж, чөлөөт мөнгөн урсгал сөрөг бүсэд орсон” гэж мэдээлсэн нь анхаарал татна. Өөрөөр хэлбэл, хөрөнгө оруулалт тэлэхийн хэрээр компаниудын өдөр тутмын үйл ажиллагаанаас орж ирэх мөнгө нь өсөлтийг дангаараа “даахгүй” нөхцөл байдал руу ойртож байна. Энэ нь өрөнд түшиглэсэн өсөлтөд зах зээл яагаад болгоомжлох болсон шалтгааны нэг.

Бодит эдийн засгийн түвшинд ч дата төвийн бүтээн байгуулалтын зардал өсөж буй нь дарамтыг тодруулж байна. АНУ-ын U.S. Census Bureau болон Холбооны нөөцийн банкны St. Louis Fed-ийн өгөгдлөөр 2023 оны арванхоёрдугаар сараас хойш хиймэл оюуны дата төвийн барилгын зардал 51 тэрбум ам.доллароор өссөн байна. Энэ хэмжээний тэлэлт нь санхүүжилтийн бүтэц дээр шууд нөлөөлөхөөс гадна, компаниудын капиталын хуваарилалт, өрийн менежмент, богино хугацааны мөнгөн урсгалын сахилга батад шалгалт болж хувирчээ. Ван Нювербүрхийн хэлснээр, “Тооцоолж буй тэлэлт нь эдийн засагтай харьцуулахад АНУ-ын суваг, төмөр зам, цахилгаанжуулалт, авто зам, харилцаа холбооны хөрөнгө оруулалтын огцом өсөлтөөс ч том байх төлөвтэй”.

Зах зээл дээр энэ хандлага ETF‑ийн урсгалуудаар тод харагдаж байна. VictoryShares Free Cash Flow ETF (VFLO) нь 11 тэрбум ам.долларын хөрөнгөтэй бөгөөд сүүлийн сард 900 сая ам.доллароос давсан цэвэр орлого татсан, жилийн зардлын хувь 0.39%. Харин Pacer US Cash Cows 100 ETF (COWZ) нь 18 тэрбум ам.долларын хөрөнгөтэй ч сүүлийн сард ердөө 24 сая ам.долларын цэвэр орлого нэмэгдсэн, зардлын хувь 0.49% гэж мэдээлэв. Чанарын шүүлтүүртэй iShares MSCI USA Quality Factor ETF (QUAL) 48 тэрбум ам.долларын хөрөнгөтэй ба нэг сарын цэвэр урсгал ойролцоогоор 308 сая ам.доллар, зардлын хувь 0.15% байна.

Харин хүчин зүйл (factor) стратеги дотор ч мөнгөний хөдөлгөөн жигд биш байна. JPMorgan U.S. Quality Factor ETF (JQUA) нь 9 тэрбум ам.долларын хөрөнгөтэй, он гарсаар ойролцоогоор 18% өссөн бөгөөд зардлын хувь 0.12% гэж мэдээлэв. Нөгөө талд iShares MSCI USA Momentum Factor ETF (MTUM) он гарсаар 26%-иас дээш өссөн ч сүүлийн сард 20 тэрбум ам.долларын сангаас ойролцоогоор 5 тэрбум ам.доллар татагдсан нь эрсдэл, үнэлгээний түвшин дээр хөрөнгө оруулагчид дахин байр сууриа өөрчилж буйн дохио болж байна. Morgan Stanley ч “Тогтвортой чөлөөт мөнгөн урсгал бий болгож, өрсөлдөх давуугаа хадгалан, хөрөнгийг оновчтой хуваарилдаг компаниуд тодорхойгүй үед илүү тэсвэртэй байдаг” гэж онцолсон.

Энэ зураглал өндөр хүүгийн орчинд илүү тодорч, “ирээдүйн амлалт” бус “өнөөдрийн мөнгө” гэсэн эрэмбийг зах зээл ахиулж байна. Потomac Fund Management-ийн Шон Снайдер “Өндөр хүүгийн орчинд өрөөс бага хамааралтай, чөлөөт мөнгөн урсгал нь хүчтэй компаниудад төвлөрөх хэрэгтэй”, мөн “Өнөөдрийн бэлэн мөнгө маргаашийн бэлэн мөнгөний амлалтаас илүү үнэ цэнтэй” гэж байр сууриа илэрхийлэв. Хиймэл оюуны хөрөнгө оруулалтын давалгаа үргэлжлэх тусам бонд, ETF-ийн сонголтод “чанарын шалгуур” давамгайлах төлөв ажиглагдаж байна. Зах зээлд үлдэж буй асуулт нь тэлэлтийн хурд бус, түүнийг ямар мөнгөн урсгал, ямар өрийн бүтэц дааж чадах вэ гэдэг болж хувирчээ.