Хятадын эдийн засгийн шинэчлэлийн гол нүүр царай, хуучин Ерөнхий сайд Жу Рунжи 97 насандаа таалал төгслөө

Хятадын эдийн засгийн шинэчлэлийн гол нүүр царай гэж үнэлэгддэг, хуучин Ерөнхий сайд Жу Рунжи 97 насандаа таалал төгслөө. Тэр Хятадын үйлдвэрүүдийг олон улсын зах зээлд нээж, гадаадын хөрөнгө оруулалтыг татахад голлон нөлөөлсөн хэмээн үнэлэгддэг. Энэ мэдээлэл шинэчлэлийн үеийн өв, түүний үлдээсэн бодлогын маргааныг дахин сөхөхөд хүргэж байна.

Жу Рунжи 1998-2003 онд Ерөнхий сайдаар ажиллаж, Хятадыг 2002 онд Дэлхийн худалдааны байгууллагад элсүүлэх хэлэлцээг удирдсан. Түүний нэр улс орон дэлхийн худалдааны системтэй илүү гүн холбогдож, үйлдвэрлэл, хөрөнгө оруулалтын урсгал шинэ чиглэлд шилжсэн мөчүүдтэй зэрэгцэн яригдсаар ирсэн. Хятадын төрийн хэвлэлүүд Жу Рунжигийн амьдралыг “хувьсгал, тэмцэл, гялбаа” байсан хэмээн тодорхойлжээ.

Тэр дотооддоо санхүү, засаглалын төвлөрлийг чангатгасан алхмуудаараа танигдсан. Тухайлбал, татварын гол эрх мэдлийг төв засагт шилжүүлж, алдагдалтай төрийн өмчит компаниудыг хаах буюу хувьчлах бодлого явуулсан гэж тэмдэглэгддэг. Төрийн хэвлэлүүд түүнийг “БНХАУ-ын Коммунист намын гарамгай гишүүн, үнэнч коммунист тэмцэгч... нам, төрийн гарамгай удирдагч” хэмээн үнэлсэн байна. Үүний зэрэгцээ тэр албан тушаалтнуудын асуудал, орон нутгийн засаглалын хэв маягийг шүүмжилж, “Албан тушаалтнуудын дунд авлига байна, баян ядуугийн зөрүү тэлж байна, зарим орон нутгийн дарга дарангуйлагч шиг авирлаж байна” хэмээн хэлж байжээ.

Гэхдээ шинэчлэлийн явц зөвхөн өсөлт, нээлттэй байдлаар хэмжигдэхгүй, өндөр өртөг дагуулсан гэсэн шүүмжлэл дагалддаг. Тухайн бодлогын үр дагаварт 5 жилийн хугацаанд 30 сая хүн ажлын байргүй болсон гэх тоо дурдагддаг нь түүний шинэчлэлийг дэмжигч, эсэргүүцэгчдийн маргаанд гол баримт болон орсоор ирсэн. Улс төрийн орчинд ч Жу Рунжигийн байр суурь дандаа дардан байсангүй. Тэр Мао Зэдуны эдийн засгийн бодлогыг “ухаангүй” гэж шүүмжилсний улмаас “барууны” хэмээн цоллуулаад хоёр удаа улс төрийн хавчилтад өртөж байсан гэж мэдээлэгддэг.

Жу Рунжигийн таалал төгссөн тухай мэдээ нь түүний эхлүүлж, түлхэж явсан шинэчлэлийн өвийг дахин сануулж байна. Үлдээсэн бодлогууд нь үйлдвэрлэл, хөрөнгө оруулалтын чиг хандлагад нөлөөлсөөр байгаа талаар онцолж, шинэчлэлийн үр өгөөж, өртгийн маргааныг дахин сэдрээж буйг мэдээлэлтэй хамт дурдсан байна. Хятадын улс төр, эдийн засгийн шинэчлэлийн тухай ярианд түүний нэр нэг хэсэгтээ боломж, нөгөөдөө сорилтын билэг тэмдэг болон зэрэгцэж үлдлээ. Эцсийн дүнд, түүний үнэлгээ улс орны нээлттэй байдал, төрийн үүрэг, нийгмийн өртгийн тухай маргаантай хамт цааш үргэлжлэх төлөвтэй байна.