Индонез улс ойн түймрийг барихын төлөө өрсөлдөн ажиллаж, бүс нутгийн утаан манан дахин хурцдав

Индонезид ойн түймэр тэлж, утаан манан бүс нутаг даяар дахин хүчтэй мэдрэгдэж эхэллээ. Улс даяар 107,000 гаруй гектар талбай шатсан тухай мэдээлэгдсэн нь эрх баригчдыг нэн даруй гал унтраах ажиллагаагаа эрчимжүүлэхэд хүргэв. Нөлөөлөл нь зөвхөн дотоодод тогтохгүй, хөрш орнуудад хүртэл агаарын чанар муудаж эхэлсэн байна.

Энэ удаагийн нөхцөл байдлыг илүү хүчтэй Эль Ниньотой холбоотойгоор халуун, хуурай улирал уртсаж, гал түймрийн эрсдэл нэмэгдсэнтэй холбон тайлбарлажээ. Хариу арга хэмжээний хүрээнд Жамби, Өмнөд Суматра, Баруун Калимантан, Төв Калимантан, Өмнөд Калимантан, Риау гэсэн зургаан мужид унтраах ажиллагааг төвлөрүүлж байна. Түймрийг дарахад үүлэнд бороо оруулах нисэх онгоц ашигласан бөгөөд энэ нь хуурайшилт нүүрлэсэн бүсүүдэд голлон чиглэсэн алхам болжээ.

Зарим мужид сургуулиуд гурван өдөр дараалан хичээлээ зогсоосон нь утаан манангийн нөлөө өдөр тутмын амьдралд шууд туссаныг харуулж байна. Баруун Калимантан дахь Понтианак хотын захирагч Эди Русди Камтоно “утаан манан хотыг бүрхэж, ялангуяа шөнө, өглөө мэдрэгдэж эхэлсэн” гэж хэлжээ. Албаныхан түймрийн шалтгааныг шалгаж байгаа ч орон нутгийнхан хайхрамжгүй үйлдлээс үүдсэн байж болзошгүй гэж үзсэн байна.

Утаан манан Малайзад тархаж, Саравак мужийн Сериян хотод Агаарын бохирдлын индекс Лхагва гарагт 195 буюу эрүүл бус түвшинд хүрсэн гэж мэдээлэв. Малайзын хэвлэлүүдийн мэдээлснээр Саравак даяар дор хаяж есөн бүсэд Агаарын бохирдлын индекс мөн эрүүл бус түвшинд бүртгэгджээ. Орон нутгийн иргэн Дарвин Роми “утаа их шигүү болж, гадаа гарахаар нүд хорсож, үнэр нь ч хүчтэй байна” гэж ярьсан байна.

Тэрээр мөн “гал орон сууцны бүсэд ойртсон, хамгийн хүндрэлтэй нь энд ус татарч эхэлсэн” гэж хэлжээ. Орон нутгийн түвшинд галын эх үүсвэрийн талаар янз бүрийн тайлбар гарч байгаа бөгөөд Гатот Соэброто “нэг хүн гал асаагаад унтраасан ч бүрэн унтраагүй байсан” гэж тайлбарласан байна. Энэ төрлийн мэдээлэл нь мөрдөн шалгах ажиллагаа үргэлжилж буй үед иргэдийн зүгээс болгоомж, хяналт сул байгаад анхаарал хандуулж буйг илтгэнэ.

Нөгөө талд, аялал жуулчлалын цэгүүдэд ч хязгаарлалт үргэлжилж байна. Зүүн Ява дахь Бромо уулын Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд бараг долоо хоног үргэлжилсэн түймэр 550 орчим гектарыг шатаасны дараа Даваа гарагт унтраасан ч шинэ халуун цэгүүд гарах эрсдэлийг анхааруулжээ. Үүний улмаас Бромо уулын тогоо орчмын аялал жуулчлалын бүсийг 8-р сарын 8-наас хойш хаасан хэвээр байгаа бөгөөд нөхцөл даамжирвал эрүүл мэндийн эрсдэл өсөхийг орон нутгийнхан, албаныхан давхар сануулж байна.