Израилийн Дээд шүүх Араб улсын улс төрчийг нэрээ татахыг зөвлөсний дараа тэр сонгуульд өрсөлдөхөөс буцав

Израиль улсын Дээд шүүх Баалад намын тэргүүн Сами Абу Шехадэд нэрээ сайн дураар татахгүй бол олонх шүүгч түүнийг сонгуульд өрсөлдөх эрхээс нь хасах хандлагатай байгааг уламжилсны дараа тэр нэр дэвшихээс буцлаа. Израильд төвтэй палестинчуудын эрх зүйн төв Adalah түүнд ийм алхам хийхэд хүргэсэн шалтгааныг “хууль зүйн аюултай жишиг тогтоохоос сэргийлэх” гэж тайлбарлав. Нэг нэр дэвшигчийг хасах магадлалтайгаа Дээд шүүх анх удаа ил тод дохиолсноор улс төрийн эрх чөлөө, үг хэлэх хүрээний маргаан дахин хурцдаж байна.

Энэ хэрэг Израилийн Төв Сонгуулийн Хорооны есдүгээр сарын сүүлчээр гаргасан саналаас эхтэй. Тус хороо Сами Абу Шехадэ, Офер Кассиф болон дөрвөн намыг нэр дэвшихээс түдгэлзүүлэх санал гаргасан гэж мэдээлэгдсэн. Израилийн хүн амын 20 хувийг бүрдүүлдэг араб цөөнхийг төлөөлнө гэсэн намууд болон нэр дэвшигчдийг хасах санал хураалт явуулсан гэх мэдээлэл гарсан нь маргааныг өргөсгөв.

Adalah-ын мэдээлснээр Абу Шехадэг хасах оролдлого нь түүнийг 2023 оны 10-р сарын 7-ны Hamas-ын халдлагыг “түүхэн чухал үйл явдал” гэж бичсэн нийтлэлтэй нь холбон тавигдсан. Шүүх ганц нийтлэл, тэр дундаа нэг өгүүлбэрийн үндсэн дээр эрхийг нь хасах гэж байсан нь урьд байгаагүй тохиолдол гэж эх сурвалжид дурджээ. Үүний улмаас нэрээ татах сонголт нь шүүхийн шийдвэрээр тогтох боломжтой шинэ хэм хэмжээнээс зайлсхийх алхам болж харагдав.

Нөгөө талд, Израиль улсын Дээд шүүх баасан гарагт Офер Кассиф болон дөрвөн намын хоригийг хүчингүй болгосноо мэдэгдсэн байна. Ийм хоёр өөр дохио зэрэгцсэн нь шүүхийн босго хаана тогтож буй талаар улс төрийн талцал, эрх зүйн түгшүүрийг нэмэгдүүлж байна. Нэр дэвшигч, намуудын хувьд үзэл бодлын илэрхийлэл нь сонгуульд оролцох эрхтэй хэрхэн огтлолцохыг энэ удаагийн хэлэлцүүлэг илүү хурцаар харууллаа.

Эх сурвалжид, Ерөнхий сайд Беньямин Нетаньяхугийн баруун жигүүр давамгай эвсэл араб цөөнхийг төлөөлөх намуудын эсрэг айдас өдөөж байна гэж дурдсан нь асуудлыг дан ганц нэг кэйсээс давуулан улс төрийн хүрээнд тавьж байна. Үүний зэрэгцээ Израиль дахь араб-палестин цөөнхийн улс төрийн үйл ажиллагаа, үг хэлэх эрхийн хүрээ улам нарийсаж буйг энэ үйл явц илтгэжээ. Еврейн улс гэж тодорхойлогддог тогтолцоонд иргэний үнэмшил, хэн болохоос нь шалтгаалж хоёр өөр хууль үйлчилж буйг энэ шийдвэр харууллаа гэсэн үнэлгээ ч гарч байна.

Дээд шүүхийн өгсөн дохио нь араб-палестин цөөнхийн улс төрийн оролцоо цаашдаа хумигдах эрсдэлийг өсгөж, сонгуулийн маргаан дахин сэдрэх суурь болж болзошгүй гэж үзэх хандлага байна. Нэр дэвшигчдийн хувьд нэг нийтлэл, цаашлаад нэг өгүүлбэр хүртэл улс төрийн эрхээс нь салгах үндэслэл болж мэдэх тухай санаа зовнил бодит болсон нь анхаарал татаж байна. Reuters мэдээлэв.