Катарын зуучлагчид Иран, АНУ-ын шууд хэлэлцээг сэргээхээр ажиллаж байна

Катарын зуучлагчид Вашингтон, Тегераны хоорондын шууд хэлэлцээг сэргээхээр Ираны албаныхантай уулзжээ. Тэд Тегеранд баасан гарагт 12-оос дээш цаг хэлэлцэж, Америкийн Нэгдсэн Улсын завсрын сонгуулийн дараах цохилтоос сэргийлэх тохиролцоо эрэлхийлсэн байна. Хэлэлцээ нь хоёр талын шууд харилцааг дахин эхлүүлэх боломжийг бүрдүүлэхэд чиглэж байгаа ч одоогоор ямар нэгэн тохиролцоонд хүрсэн талаар мэдээлээгүй байна. Харин мөргөлдөөн дахин хурцдах эрсдэл хэвээр байгаа нь зуучлагчдын хүчин чармайлтыг яаралтай болгож байна.

CNBC-ийн мэдээлснээр хэлэлцээ бямба гарагт Катарын нийслэл Дохад үргэлжлэхээр төлөвлөгджээ. Ийнхүү Тегеранд эхэлсэн уулзалтыг Дохад шилжүүлэхээр төлөвлөж байгаа нь зуучлалын үйл явцыг үргэлжлүүлэх оролдлого болж байна. Катарын тал Вашингтон, Тегераны хооронд шууд хэлэлцээний суваг нээхийг зорьж байгаа боловч аль аль талын байр суурь хатуу хэвээр байна. Ялангуяа АНУ-ын дараагийн алхам болон Ираны хариу арга хэмжээний талаарх тодорхойгүй байдал хэлэлцээний орчныг эмзэг болгожээ.

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Ираны дайн өөрийн хүссэн үед дуусна гэж мэдэгдсэн байна. Тэрбээр “Би хүссэн үедээ дайн дуусгана” гэж хэлжээ. Мөн “Энэ нь маш хурдан дуусах байсан ч бид үүнийг зохих ёсоор эцэслэх ёстой” хэмээн мэдэгдсэн байна. Эдгээр байр суурь нь Вашингтон мөргөлдөөнийг дуусгах боломжийг өөрийн нөхцөл, шийдвэртэй холбон харж байгааг илэрхийлж байгаа ч шууд хэлэлцээний хүрээнд ямар шаардлага тавьж буй нь тодорхой болоогүй байна.

Тегеран ч аливаа цохилтын хариуг бэлтгэж байна. Ираны Дээд удирдагч Можтаба Хаменеи “Аливаа түвшин, хэлбэрийн заналхийлэлд нэн даруй, хүчтэй, газарзүйн хувьд хязгааргүй хариу өгөх ёстой” гэж мэдэгджээ. Энэ мэдэгдэл нь Иран аливаа заналхийлэл, цохилтыг хариу арга хэмжээ авах шалтгаан гэж үзэх байр суурьтай байгааг харуулж байна. Ийм нөхцөлд зуучлагчдын хувьд талуудын хоорондын харилцааг таслахгүй байлгахын зэрэгцээ мөргөлдөөнийг дахин тэлэх алхмаас сэргийлэх нь гол зорилго болж байна.

Хэрэв хэлэлцээ Дохад үргэлжилбэл газрын тосны зах зээл тогтворжих боломжтой гэж үзэж байна. Гэхдээ энэ боломж нь зөвхөн хэлэлцээ үргэлжлэх эсэхээс гадна Вашингтон, Тегеран хоёр шууд харилцааг бодитоор сэргээж чадах эсэхээс хамаарна. Нэг тал дайн дуусгах эрхийг өөртөө хадгалж буйгаа мэдэгдэж, нөгөө тал аливаа заналхийлэлд хязгааргүй хариу өгөхөөр бэлтгэж буй энэ үед Катарын зуучлалын орон зай нарийсаж байна. Тиймээс Дохад болох дараагийн уулзалт нь цохилтоос сэргийлэх тохиролцоонд хүрэх эсэхийг тодорхойлох чухал алхам болохоор байна.