Айовагийн фермерүүдийг түлшний рекорд зардал шахаж байна

Баасан гарагт АНУ-д бензиний үнэ улсын дунджаар галлон тутамд 4.20 ам.доллар, дизель түлшний үнэ 6.32 ам.долларт хүрчээ. Энэ өсөлт Айова мужийн фермерүүдийн түлшний зардлыг дээд түвшинд аваачиж, инфляцын дарамтыг сонгуулийн өмнөх эдийн засгийн гол асуудлын нэг болгож байна. АНУ-ын автомашины холбоо (AAA)-ны мэдээллээр бензиний үнэ жилийн өмнөхөөс бараг 40 хувиар өссөн бол дизель түлшний үнэ 70 орчим хувиар нэмэгджээ. Фермерүүдийн хувьд дизель түлш нь аж ахуйн үйл ажиллагаанд зайлшгүй шаардлагатай зардал учир үнийн өсөлт нь Трампын эрчим хүчний үнийг бууруулах амлалтыг сорьж байна.

Газрын тосны шинжилгээний GasBuddy компанийн тэргүүн Патрик Де Хаан түлшний үнэ сонгуулийн өдөр урьд өмнө байгаагүй өндөр түвшинд хүрнэ гэж мэдээлжээ. Тэрбээр “Үнэ жилийн энэ үед урьд өмнө байгаагүй өндөр түвшинд хүрлээ” хэмээн хэлсэн байна. Олон улсын Брент төрлийн газрын тосны үнэ аравдугаар сард 13-аас дээш хувиар өссөн бол АНУ-ын Баруун Техасын завсрын төрлийн газрын тосны үнэ 15 хувиар нэмэгджээ. Түүхий эдийн зах зээл дэх энэ хөдөлгөөн нь бензин, дизель түлшний үнийн дарамтыг намжаахад хүндрэл учруулж байна.

Трамп ачааны машинд татвараас чөлөөлөгдсөн бартаат замын дизель түлш хэрэглэхийг зөвшөөрч, түлшний үнэд нэрвэгдсэн фермерүүдэд 8 тэрбум ам.долларын тусламжийн хөтөлбөр зарлажээ. Мөн тэрбээр ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путинтэй тохиролцож, Орос улс арваннэгдүгээр сар хүртэл дэлхийн зах зээлд 6 сая баррель дизель түлш нийлүүлэхээр болсон гэж мэдээлсэн байна. Гэсэн ч одоогийн үнийн түвшин бодит дарамтыг бууруулахад хангалттай эсэх нь тодорхойгүй хэвээр байна. Трамп өмнө нь “Миний төлөвлөгөө албан тушаалд орсноос хойш 12 сарын дотор эрчим хүчний үнийг хоёр дахин буюу түүнээс ч илүү бууруулна” гэж мэдэгдэж байв.

ExxonMobil-ын гүйцэтгэх захирал Даррен Вүүдс дизель түлшний өсөлт эдийн засагт илүү хүндээр тусаж байгааг онцолжээ. “Үнэнийг хэлэхэд, дизель түлш энд хамгийн хүнд дарамт болж байна. Учир нь эдийн засгийн өсөлтөд нэн чухал” гэж Вүүдс хэлсэн байна. Дизель түлшний үнэ өндөр байх нь зөвхөн фермерүүдийн зардлыг өсгөхөөс гадна ачаа тээвэр, хөдөө аж ахуйн үйл ажиллагаатай холбоотой нийт өртөгт нөлөөлнө. Ийм дарамт инфляцын түвшнийг бууруулах хүчин чармайлт болон хэрэглэгчдийн зардлын төлөвт давхар нөлөөлөхөөр байна.

Хормузын хоолой дахь тээвэр тасалдах эрсдэл үргэлжилбэл тээвэр, хөдөө аж ахуй, нислэгийн зардал цаашид өсөж болзошгүй. Энэ эрсдэл нь дэлхийн газрын тосны нийлүүлэлт болон АНУ-ын дотоодын түлшний үнийг анхаарлын төвд хэвээр үлдээж байна. Айовагийн фермерүүдийн хувьд түлшний үнэ улс төрийн амлалтаас илүү шууд, өдөр тутмын зардлаар мэдрэгдэж байгаа юм. Тиймээс сонгуулийн өмнөх эрчим хүчний бодлогын маргаан түлшний үнийг бууруулах амлалт бодит дарамтыг хэр хурдан өөрчилж чадах вэ гэдэгт төвлөрч байна.